Από πότε ο σεβασμός ανάμεσα στα δύο φύλα έγινε κλισέ;

Πρόσφατα έπεσε στα χέρια μου το εξής άρθρο στο περιοδικό LIFO. Αφορά την ισότητα και το σεβασμό μεταξύ των δύο φύλων, και κατά πόσο μερικές γυναίκες θεωρούν κάτι τέτοιο ενάντια στη θηλυκή τους φύση και τον... παραδοσιακό τους ρόλο ως γυναίκες. 
Δεν χρειάζεται περαιτέρω σχολιασμός. 
Απλά διαβάστε το και προβληματιστείτε. 

"Αγαπητή Α, μπα; δουλεύω σε μια από τις πιο παλιές και αξιοσέβαστες φεμινιστικές οργανώσεις της Αγγλίας. Το πρόβλημά μου είναι ότι κάθε φορά που ξεστομίζω τη λέξη φεμινιστική στην Ελλάδα όλες οι χανούμισσες δαιμονίζονται αυτόματα χρόνια τώρα. Έχω ακούσει ένα σωρό βλακείες από το εγώ πάντως να ξέρεις δεν είμαι φεμινίστρια, μέχρι αυτά χαλάσανε τους άντρες μας κτλ. Έχω απαντήσει με χίλιους τρόπους, αναλόγως τα κέφια. Έχω αποφύγει να πω τη λέξη-δαίμονα, αλλά φέτος στις διακοπές πρώτη φορά αγανάκτησα. Βαρέθηκα, τι να κάνω; Να αρχίσω να μοιράζω κοτετσόσυρμα στις κότες; Κυρίως με στεναχωρεί η αντίδραση αυτή όταν προέρχεται από μορφωμένες κοπέλες διαφόρων ηλικιών, δεν έχω να πω κάτι εναντι-Eυγενία

Όσο το διάβαζα τόσο μου ανέβαινε το αίμα στο κεφάλι. Δε μπορώ να καταλάβω πότε έγινε αξιογέλαστο να μιλάς για ισότητα, πώς γίνεται διάφορες «διάσημες» να μπορούν να διατυμπανίζουν περήφανα «εγώ δεν είμαι φεμινίστρια, τιμώ τη θηλυκότητά μου» και να μην τις παίρνουν με γιαούρτια. Τι να πω; Φαίνεται ότι μερικές νομίζουν ότι επειδή έχουν το «δικαίωμα» να φοράνε τακούνια και στρινγκ δεν υπάρχει κάτι άλλο να κατακτήσουν – ορίστε, φοράμε ό,τι θέλουμε, οδηγάμε, ψηφίζουμε, τι άλλο έχει μείνει;

Συμπάσχω και κατανοώ την αγανάκτησή σου. Ας δοκιμάσουμε να ξεχάσουμε τη θέση της γυναίκας παγκόσμια, γιατί θα μας φύγει το κεφάλι. Ας πούμε ότι αυτές οι γυναίκες που περιγράφεις νοιάζονται μόνο για την Ελλαδίτσα τους και για τίποτε άλλο στον κόσμο!

Όταν ο πεθερός αποθαρρύνει το γαμπρό να τις παντρευτεί επειδή δεν έχουν «ούτε ένα σπίτι», ίσως αναρωτηθούν. Όταν ο άντρας τους απαιτήσει να μοιράζονται όλα τα έξοδα στα δύο αλλά ταυτόχρονα γκρινιάζει ότι «το σπίτι είναι μπουρδέλο», ίσως αναρωτηθούν. Όταν ο άντρας τους τις ενθαρρύνει να δουλεύουν γιατί «τα έξοδα είναι πολλά» αλλά περιμένει κάθε μέρα φαγητό και τις κατηγορήσει ότι «δεν είναι καλές μάνες», ίσως αναρωτηθούν. Ίσως όταν τολμήσουν να πουν ότι δεν θέλουν να θηλάσουν και τις αντιμετωπίσουν σαν παιδοκτόνους, να αναρωτηθούν. Ίσως όταν κλάψει το μωρό  για εκατοστή φορά μέσα στη νύχτα και ο άντρας τους πει «ξύπνα, κλαίει το μωρό» και αλλάξει πλευρό, να αναρωτηθούν. Ίσως όταν αφιερώσουν άπειρες ώρες στο γραφείο και δε γίνουν ποτέ διευθύντριες, να αναρωτηθούν. Ίσως όταν η μητέρα τους πει (με περηφάνια!) «τι τη θες την καθαρίστρια, εγώ όλα μόνη μου τα κατάφερα,» να αναρωτηθούν. Ίσως όταν κανονίσουν να πάνε ταξίδι και ακούσουν από τις φίλες τους «και θα αφήσεις τα παιδιά μόνα τους τρεις μέρες;» να αναρωτηθούν. Ίσως όταν η πεθερά τους επαναλάβει για χιλιοστή φορά πώς τρώει ο Γιωργάκης τα γεμιστά, να αναρωτηθούν. Ίσως όταν ο Γιωργάκης τους πάρει για δώρο γενεθλίων μια σιδερώστρα, να αναρωτηθούν.

Ίσως όταν τολμήσουν να παραπονεθούν και οι μάνες τους απαντήσουν «η θέση σου είναι δίπλα στον άντρα σου», να αναρωτηθούν.

Αν δεν αναρωτηθούν και τότε, ευτυχώς που υπάρχουν γυναίκες σαν κι εσένα."

'Όμοιος ομοίω αεί πελάζει'

Αλήθεια, τα αντίθετα έλκονται; Έτσι σκέφτεται μεγάλο μέρος της σημερινής (ποπ) κουλτούρας. Ταινίες όπως το Pretty Woman και The Notebook δείχνουν ότι τα ζευγάρια που δεν έχουν σχεδόν τίποτα κοινό μεταξύ τους προορίζονται οι ένας για τον άλλον. Όμως, οι ψυχολογικές μελέτες δίνουν μια διαφορετική εικόνα. Όταν οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα επιλογής, αναζητούν τους ανθρώπους που τους μοιάζουν. Οι ψυχολόγοι αποκαλούν αυτό το φαινόμενο έλξη της ομοιότητας και αυτό συναντάται σε πολλούς πολιτισμούς.

Η έλξη της ομοιότητας είναι ιδιαίτερα έντονη στα ρομαντικά ζευγάρια. Για παράδειγμα, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μία έρευνα στο Σικάγο συνέλεξε δεδομένα για να ανακαλύψει πού και πώς οι Αμερικανοί συναντούν τους/τις συντρόφους τους. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι "οι άνθρωποι αναζητούν ή βρίσκουν συντρόφους που τους μοιάζουν και συντρόφους, με τους οποίους μπορούν να συγκριθούν «ποιοτικά».  Η μεγάλη πλειοψηφία των γάμων παρουσιάζουν αυτή την ομοιότητα για σχεδόν όλα τα χαρακτηριστικά μετρήθηκαν, που περιλαμβάνουν από την ηλικία για την εκπαίδευση μέχρι την εθνικότητα."

Το ίδιο ισχύει και για τους φίλους μας. Μία  πρόσφατη μελέτη στο Wellesley College και το Πανεπιστήμιο του Κάνσας αποδεικνύει κάτι τέτοιο. Οι ερευνητές ενδιαφέρονταν για το πώς η κοινωνική πολυμορφία του κολεγίου μπορεί να επηρεάσει τις κοινωνικές σχέσεις: Μήπως τα σχολεία με μεγαλύτερη κοινωνική πολυμορφία μπορούν να οδηγήσουν και σε διαφορετικές σχέσεις;

Διεξήχθη σύγκριση των σχέσεων των μαθητών σε ένα μεγάλο κρατικό πανεπιστήμιο (University of Kansas) με τέσσερα μικρά κολέγια στο Κάνσας. Ζητήθηκαν από τους μαθητές τα δημογραφικά τους στοιχεία, αλλά και στάσεις και πεποιθήσεις γύρω από ποικίλα θέματα (απόψεις για τον έλεγχο των γεννήσεων και κατανάλωσης οινοπνεύματος από ανηλίκους, για παράδειγμα). Βρήκαν ότι η "μεγαλύτερη ανθρώπινη ποικιλομορφία εντός ενός περιβάλλοντος οδηγεί σε λιγότερο προσωπική διαφορετικότητα." Οι φοιτητές στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας, με άλλα λόγια, τείνουν να δημιουργήσουν πιο ομοιογενείς κοινωνικές ομάδες σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους σε μικρότερα σχολεία. Αυτό σημαίνει, κατά ειρωνεία της τύχης, ότι όσο περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν για να ακολουθήσει και να επιλέξει κανείς διαφορετικές σχέσεις τόσο μεγαλύτερη είναι η τάση να κλίνει προς ομοϊδεάτες.

Αυτό μπορεί να είναι ένα πρόβλημα. Αρκετές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν κατά την τελευταία δεκαετία δείχνουν τη σημασία της πνευματικής διαφορετικότητας. Μια ανάλυση των πτυχιούχων του Stanford Business School διαπίστωσε ότι "οι επιχειρηματίες με πιο «ποικιλόμορφα» και «διαφορετικά» κοινωνικά δίκτυα πετυχαίνουν τρεις φορές υψηλότερη επίδοση στον άξονα της καινοτομίας, γεγονός που υποδηλώνει ότι η δυνατότητα πρόσβασης σε «μη-προσβάσιμες πληροφορίες από τους ομοίους» είναι μια πολύ σημαντική πηγή νέων ιδεών." Μια τέτοια ανοχή και αναζήτηση της διαφορετικότητας αναγκάζει το άτομο να σταματήσει να επαναπαύεται στα πιστεύω του και τα στεγανά του, και να ανοίξει τους ορίζοντές του. Κάτι τέτοιο αυτόματα ανοίγει μπροστά του περισσότερους δρόμους προς την εξέλιξή του. 

Στο πλαίσιο του γάμου η έλξη της ομοιότητας είναι ένας θετικός παράγοντας. Οι γάμοι συνήθως πετυχαίνουν όταν εμπλέκονται δύο ομοϊδεάτες. Η ομοιότητα των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας είναι μια καλή ένδειξη συζυγικής σταθερότητας και ευτυχίας. Στην πραγματικότητα, είναι ιδιαίτερα απίθανο για τα άτομα με ανόμοια προσωπικότητες να έλκονται μεταξύ τους. Δεν είναι απλώς ότι τα αντίθετα δεν έλκονται: Συχνά απωθούνται κιόλας.

Αν τα αντίθετα δεν έλκονται με ρομαντικό-ερωτικό τρόπο, γιατί έχουμε μια τέτοια τάση να πιστεύουμε ότι έτσι γίνεται; Κυρίως, επειδή εμείς οι άνθρωποι αγαπάμε τις ρομαντικές ιστορίες. Από το Ρωμαίος και Ιουλιέτα και Wall-E και το Katniss και Peeta, δεν μπορούμε παρά να φαντασιωνόμαστε ζευγάρια εραστών που έζησαν έναν ματαιωμένο έρωτα. Δυστυχώς, επειδή αυτά τα σενάρια θυσιάζουν την πραγματικότητα για λίγο περισσότερο πάθος και καρδιοχτύπι, η αντίληψή μας για τις ρομαντικές σχέσεις είναι σε μεγάλο βαθμό διαστρεβλωμένη. Δεν έχουν όλες οι ιστορίες αίσιο τέλος. Πολλές φορές, επίσης, συνειδητά ή ασυνείδητα, θέλουμε να ζήσουμε έναν έρωτα δίχως αύριο, αλλά με πολύ πάθος, ένταση, ματαίωση και εγκατάλειψη. Ναι, πολλές φορές ο άνθρωπος αναζητάει τον πόνο και το δράμα, ενώ ακριβώς δίπλα του θα μπορούσε να "τρέξει" μία σχέση περισσότερο συμβατή και ταιριαστή σε αυτόν. Ίσως πιστεύει ότι δεν του αξίζει μία αληθινή αγάπη. Ίσως πάλι βρίσκει τη ζωή του ανιαρή και θέλει να της προσθέσει λίγη ..δράση. Για όποιο λόγο κι αν το επιλέξει, πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι έχει ξεκινήσει μία μάχη με τις πιθανότητες. Με τις λίγες πιθανότητες η σχέση αυτή να κρατήσει και να ευδοκιμήσει. Όλα εξαρτώνται από το τι αναζητά κανείς.   

Εν συντομία, λοιπόν, οι ρομαντικές σχέσεις ευδοκιμούν μέσα στην ομοιότητα. Το αντίθετο ισχύει για τους κοινωνικούς και επαγγελματικούς σας κύκλους: όταν πρόκειται για την παραγωγή ιδεών, δημιουργικότητα ή επιχειρηματικότητα, διανοητικά διαφορετικοί κοινωνικοί κύκλοι είναι το κλειδί για την επιτυχία.

                

Δέκα σοβαροί λόγοι για να είστε σε μία σχέση

Όλοι θέλουμε κάποιο λόγο για τα πράγματα που κάνουμε και που δεν κάνουμε. Όταν πρόκειται για την αγάπη, όμως, αυτό που κάνουμε είναι σπάνια λογικό. Εδώ είναι μερικοί καλοί λόγοι για να βρίσκεστε σε μια σχέση και τρόποι για να την καλλιεργήσετε.

1/ Να θυμάστε ότι το να είστε σε μια σχέση είναι καλό για σας. Οι στατιστικές δείχνουν ότι οι παντρεμένοι άνθρωποι ζουν περισσότερο από εκείνους που έχουν μείνει εκτός γάμου. Επίσης, έχουν υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας. Δεν είναι έγκλημα να είσαι μόνος -μπορεί να είναι το πεπρωμένο σας, αλλά ο γάμος φαίνεται να έχει ένα πόντο παραπάνω από άποψη της υγείας.

2/ Όσοι συνεχίζουν να δημιουργούν περισσότερη αγάπη στη ζωή τους, δημιουργούν επίσης περισσότερες ευκαιρίες, χρήματα και διασκέδαση. Όταν έχεις κάποιον δίπλα σου που αγωνίζεται για τους ίδιους στόχους, μπορείτε να τους πετύχετε πολύ πιο εύκολα.

3/ Οι σχέσεις μπορούν να μας βοηθήσουν να γίνουμε καλύτεροι ανθρώποι. Συχνά έχουμε την ενέργεια για να κάνουμε πράγματα για τους άλλους που εμείς δεν θα τα κάναμε για τους εαυτούς μας. Η αγάπη γίνεται ακόμα πιο ισχυρή με αυτόν τον τρόπο. Εάν ο σύντροφός σας σάς βγάζει τον καλύτερο εαυτό σας, τότε μάλλον είναι κάποιος που πρέπει να κρατήσετε στη ζωή σας.

4/ Μπορείτε να κάνετε περισσότερα όταν έχετε έναν σύντροφο. Μερικές φορές όλα είναι θέμα κινήτρου. Άλλες φορές είναι απλά ωραίο να έχετε παρέα σε ό,τι κάνετε. Όποιος και αν είναι ο λόγος, τέσσερα χέρια κάνουν περισσότερα από δύο. Δυο καρδιές και δυο μυαλά μαζί, κάνουν ακόμα περισσότερα. 

5/ Αντιστρέφοντας τα πράγματα μπορεί να είναι πιο εύκολο απ' όσο νομίζετε. Συνήθως είστε απλώς πεισματάρης/α ή μνησίκακος/η. Ρίχνοντας τον εγωισμό σας και αποδεχόμενοι ότι το άλλο σας μισό έχει ανεχτεί τα "παιχνιδάκια" σας εδώ και πολύ καιρό, μπορεί να σας βοηθήσει να γίνετε πιο δεκτικός/η.

6/ Κάνετε όμορφες πράξεις χωρίς κανέναν προφανή λόγο, και να είστε ευγνώμονες όταν η εύνοια επιστρέφεται. Η ζωή δεν μας δίνει πολλές τέτοιες ευκαιρίες. Όταν κάνετε κάτι ωραίο για το σύντροφό σας "γιατί έτσι'', χωρίς λόγο, κάνετε τη ζωή πιο γλυκιά και για τους δυο σας.

7/ Πολλοί άνθρωποι διασκεδάζουν περισσότερο όταν είναι με άλλους. Το να απολαμβάνεις την παρέα του εαυτού σου μπορεί να είναι πολύ ικανοποιητικό για κάποιους, αλλά σε πολλούς αρέσει εξίσου η ιδέα του να περνούν τη ζωή τους με έναν σύντροφο.

8/ Το να είσαι με κάποιον που σε γνωρίζει καλά είναι κάτι πολύ δυνατό. Αυτό είναι το δώρο του να γνωρίζετε ότι τα υπέροχα πράγματα που κάνετε δεν περνούν απαρατήρητα, και αυτό σας δίνει περισσότερους λόγους για να τα κάνετε.

9/ Ο ρομαντισμός δημιουργεί ζεστασιά, ελπίδα και ευτυχία. Όσο περισσότερο έχετε, τόσο περισσότερο θα απολαύσετε τη ζωή σας. Ακούγεται απλό, γιατί είναι.

10/ Έχοντας ένα χέρι να κρατηθείτε καθώς περνάτε από τη ζωή, οι δυσκολίες μοιάζουν πιο εύκολες να τις αντιμετωπίσετε. Όταν τα πράγματα πάνε στραβά, γνωρίζοντας ότι ο σύντροφός σας σάς στηρίζει, θα σας επιτρέψει να περάσετε από ό,τι είναι να έρθει και να βγείτε πιο δυνατοί από όλη αυτή τη διαδικασία.

Απλώς πιστέψτε στη δύναμη των σχέσεων, αν προτιμάτε να είστε σε μία που χρειάζεται δουλειά, παρά να μην έχετε κανέναν να "δουλέψετε". Μια καλή σχέση θα σας βελτιώσει και τους δυο σας, και εκτός αυτού, είναι πιο διασκεδαστικό όταν έχετε κάποιον για να μοιραστείτε τη ζωή σας.

(Πηγή: Psychology Today)

"Το άλλο μου μισό"...

Η χειρότερη από τις αντιλήψεις που έμαθαν και μετέφεραν οι γονείς στα παιδιά τους είναι πως υποτίθεται ότι βρισκόμαστε στην αναζήτηση του άλλου μας μισού. Γιατί να μην προσπαθούμε να βρούμε κάποιον ολόκληρο αντί να συμβιβαστούμε με κάποιον μισό;

Ο έρωτας που προτείνουμε χτίζεται μεταξύ ολόκληρων ανθρώπων που συναντιούνται, όχι ανάμεσα σε δύο μισά που χρειάζονται το ένα το άλλο για να νιώσουν ολόκληρα.

Όλες οι ιστορίες αγάπης καταλήγουν σ' ένα ευτυχές τέλος: "Παντρεύτηκαν, κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα..." Ας ξυπνήσουμε τους κοιμισμένους: η σχέση δεν είναι έτσι. Η σχέση είναι ένας νέος δρόμος - μία πρόκληση.

Αυτό που μπορώ να περιμένω από μία σχέση είναι ένας σύντροφος στο δρόμο μου, στη ζωή, κάποιος που να με τρέφει και με τη σειρά του να τρέφεται από την παρουσία μου. Αλλά πάνω απ' όλα, κάποιος που δεν θα παρεμβαίνει στο δρόμο της ζωής μου.

Όταν χρειάζομαι τον άλλο για να ζήσω, η σχέση μετατρέπεται σε εξάρτηση. Και υπό εξάρτηση, επιλογές δεν μπορούν να γίνουν.
Και χωρίς επιλογή δεν υπάρχει ελευθερία.
Και χωρίς ελευθερία δεν υπάρχει αληθινός έρωτας.
Και χωρίς αληθινό έρωτα μπορεί να υπάρχουν γάμοι, αλλά δεν υπάρχει σχέση.


(Από το βιβλίο "Να βλέπεις στον έρωτα", του Χορχέ Μπουκάι)

O πρώην της πρώην του πρώην....

Οι κοινωνιολόγοι Moody James και Κatherine Stovel συνεργάστηκαν με τον Peter Bearman για να χαρτογραφήσουν το ερωτικό δίκτυο ενός λυκείου που απαρτιζόταν κυρίως από λευκούς μαθητές, χρησιμοποιώντας χρήσιμες πληροφορίες από περιγραφές ερωτικών δεσμών που καταγράφηκαν σε μία περίοδο δεκαοχτώ μηνών. Παρατηρήθηκε ότι το εκπληκτικό ποσοστό του 52% όλων των μαθητών που είχαν ερωτικές σχέσεις ήταν μέρος ενός πολύ μεγάλου τμήματος του δικτύου, το οποίο έμοιαζε "με μία μακρά αλυσίδα διασυνδέσεων που εισχωρούσε σε ολόκληρο τον πληθυσμό, όπως οι τηλεφωνικές γραμμές που ξεκινούν από έναν ζεύκτη και καταλήγουν στα σπίτια του κόσμου". 
Ο Moody και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν δύο συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με την κοινωνική - σε αυτή την περίπτωση σεξουαλική - αλληλεπίδραση στα λύκεια, οι οποίοι επηρεάζουν έντονα τη δομή αυτού του δικτύου: Πρώτον, υπάρχει ο κανόνας κοινωνικής συμπεριφοράς ότι οι άνθρωποι έχουν συντρόφους που τους μοιάζουν. Δεύτερον, φαίνεται να υπάρχει ο κανόνας για το σεξ στο λύκειο "Μη συνάπτετε σχέση με τον πρώην ερωτικό σύντροφο του νυν συντρόφου του πρώην συντρόφου σας". 
Είμαστε σίγουροι ότι χρειάστηκε να διαβάσετε αυτό τον κανόνα παραπάνω από μία φορά για να τον καταλάβετε. Είμαστε επίσης σχεδόν σίγουροι ότι, όταν ήσαστε στο λύκειο, δεν είχατε αποστηθίσει τον κανόνα. Ωστόσο, αν θυμηθείτε τους συντρόφους που είχατε, νομίζουμε ότι θα δυσκολευτείτε να βρείτε κάποια περίπτωση στην οποία παραβιάσατε τον συγκεκριμένο κανόνα. Ένας εύκολος τρόπος να το ελέγξετε είναι να αναρωτηθείτε: "Είχα ποτέ τους ίδιους ερωτικούς συντρόφους με το καλύτερο φιλαράκι μου;". Το πιθανότερο, η απάντησή σας θα είναι αρνητική. 
Αυτός ο κανόνας, το να μη συνάπτουμε σχέσεις με πρώην συντρόφους των φίλων μας, αποτελεί παράδειγμα του πώς οι κοινωνικές διαδικασίες μπορούν να καθορίσουν τη συνολική δομή ενός δικτύου με τρόπους τους οποίους τα ίδια τα άτομα αδυνατούν να αντιληφθούν ή να επηρεάσουν. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι ακολουθούν έναν φαινομενικά απλό κανόνα (συνειδητά ή ασυνείδητα), και έτσι ενσωματώνονται σε ένα δίκτυο που έχει μια συγκεκριμένη δομή. 
Πολλοί συνάπτουν ερωτικές σχέσεις με άλλους που βρίσκονται αρχικά τρεις βαθμούς μακριά τους, τώρα όμως έχουμε έναν κανόνα που αντιτίθεται στη σύναψη σχέσεων με τον φίλο του φίλου ενός φίλου μας. Ποια είναι η διαφορά; Όπως φαίνεται, έχει μεγάλη σημασία το φύλο, αλλά και η σειρά των ερωτικών σχέσεων μεταξύ αυτών των κοινωνικών επαφών. Οι περισσότερες στενές φιλίες συναντώνται σε άτομα του ίδιου φύλου, επομένως η φυσιολογική ροή των πραγμάτων είναι ένα ετερόφυλο ζευγάρι να γνωρίσει μεταξύ τους δύο φίλους του (τον φίλο του άνδρα με το φίλο της γυναίκας), που στη συνέχεια μπορούν να συνάψουν σχέση αν το επιθυμούν. Εντούτοις, αν μία γυναίκα εγκαταλείψει τον σύντροφό της για να συνάψει σχέση με τον σύντροφο της καλύτερής της φίλης, τότε ο παρατημένος σύντροφος και η (πιθανότατα, πρώην πλέον) καλύτερή της φίλη δεν έχουν πολλές πιθανότητες να γίνουν ζευγάρι. 
Αυτό μπορεί να συμβαίνει εξαιτίας αυτού που ο Moody και οι συνεργάτες του ονομάζουν πρόβλημα "των δευτερείων". Και οι δύο παρατημένοι εραστές "έχουν έρθει δεύτεροι" - έχουν χάσει το σύντροφό τους από ένα μέλος του άλλου ζευγαριού. 
Κανείς δεν ενδιαφέρεται για τον νικητή του χάλκινου μεταλλίου σε μία αθλητική διοργάνωση και καμία δεν θέλει να τα φτιάξει με τον πρώην της ερωμένης του πρώην εραστή της. 


(Από το βιβλίο "Συνδεδεμένοι" των Nicholas Christakis και James Fowler)

Όταν οι άντρες γίνονται παιδιά και οι σύντροφοι μητέρες τους...

Υπάρχουν χιλιάδες πιθανές απαντήσεις για το γιατί οι σχέσεις γίνονται δυσλειτουργικές. Αυτό το άρθρο θα επικεντρωθεί σε μία: την τάση για έναν άντρα να γίνεται παιδί στη σχέση και η συντρόφός του να αναλαμβάνει μητρικό ρόλο. Αυτό είναι ένα αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, όμως λίγοι άνθρωποι καταλαβαίνουν πως μπορεί να συμβεί. Όταν είπα σε μερικούς ανθρώπους ότι δούλευα σε ένα άρθρο που συζητά το θέμα αυτό, αντέδρασαν σαν να πρόκειται για ένα πολύ συχνό φαινόμενο που οι περισσότεροι γνωρίζουν. Ωστόσο, πολλά ζευγάρια εξακολουθούν να πέφτουν σε αυτή την παγίδα. Ένα άτομο είπε ότι μπορεί να φαίνεται κοινή λογική, όμως οι άνθρωποι δεν το γνωρίζουν, όταν αυτό συμβαίνει στην σχέση τους μέχρις ότου παγιωθούν οι ρόλοι μέσα σε αυτή.

Το να γίνει ένα παιδί ένας άντρας (σε μια ετεροφυλοφιλική σχέση) μπορεί να συμβεί με πολλούς τρόπους. Η έρευνα έδειξε ότι υπάρχουν διαφορές στην έννοια της φροντίδας ενός παιδιού. Για ένα παιδί το πρότυπο της ευθύνης είναι η μητέρα. Οι μητέρες τείνουν να συμμετέχουν σε περισσότερες από τις καθημερινές δραστηριότητες φροντίδας και τις ευθύνες του παιδιού. Γιατροί, ραντεβού, επιπλέον εξωσχολικές δραστηριότητες, έλεγχος των σχολικών ασκήσεων, ανάθεση καθηκόντων, αυτός είναι συχνά ο ρόλος της μητέρας. Οι πατέρες σχετίζονται πιο πολύ με το παιχνίδι. Στην πραγματικότητα, πολλοί πατέρες μετατρέπουν ακόμη και τις ευθύνες σε παιχνίδι. Συμβαίνει συχνά οι γυναίκες να μετατρέπουν τη διαδικασία της πρωινής ετοιμασίας των παιδιών σε αγώνα δρόμου. Σε αυτή τη διαδικασία ο άντρας-παιδί μαθαίνει ότι οι άνδρες έχουν σχέση με το παιχνίδι και οι γυναίκες με την ευθύνη.

Μια δεύτερη πτυχή που εξακολουθεί να είναι αλήθεια, αλλά μπορεί να ξεθωριάζει σε αυτή τη γενιά είναι ότι πολλοί άνδρες διδάσκονται ότι η έκφραση ορισμένωνσυναισθημάτων είναι μη αποδεκτή για άνδρες. Πολλοί νέοι άνδρες διδάσκονται ότι πρέπει να κρατήσουν τα συναισθήματά τους και να ασχολούνται μαζί τους με κάποιον απροσδιόριστος, ασαφή, υπόγεια τρόπο. Θεωρούν ότι η συγκράτησή τους θα έχει ως αποτέλεσμα τα συναισθήματα να σβηστούν με κάποιο μαγικό τρόπο. Αυτό μπορεί να είναι αποτελεσματικό για ορισμένα συναισθήματα, αλλά σε γενικές γραμμές η προσπάθεια αυτή μπορεί να είναι επιβλαβής. Όσον αφορά τις σχέσεις, μπορεί να είναι πολύ επιζήμια. Ο άντρας ωριμάζει όταν εισέρχεται σε μια σχέση. Ενώ στο στάδιο του φλερτ η παιδική του διάθεση και η παιδιάστικη γοητεία του είναι ελκυστική και προσφιλή, καθώς η σχέση εξελίσσεται μπορεί να υπάρχουν ενδείξεις και απόπειρες να περιορίστουν κάποιες από τις παιδιάστικες συμπεριφορές. Μόλις έρθει ο γάμος εμφανίζεται όλο και πιο έντονη η στροφή προς την υπευθυνότητα και την ωριμότητα. Για πολλούς άνδρες σε ένα γάμο η γυναίκα μπορεί να αρχίσει να γίνει μια μητρική φιγούρα. Αυτή μπορεί να τους ενθαρρύνει να παίζουν λιγότερο (παρέα με φίλους, κατανάλωση οινοπνεύματος,κ.ά.) και να συμπεριφέρονται με πιο ώριμο τρόπο. Έχω ακούσει πολλές φορές φράσεις από άνδρες πελάτες που συζητούν τα προβλήματα στη σχέση τους όπως αυτές, «Προτού να παντρευτούμε είχε κι εκείνη πλάκα. Θέλαμε και οι δύο να βγαίνουμε έξω, να πίνουμε και να χορεύουμε. Τώρα δεν θέλει να παίρνει μέρος σε αυτό." Αυτή η μητρική συμπεριφορά συχνά γίνεται ακόμα πιο έντονη μετά τη γέννηση των παιδιών.

Μια άλλη πτυχή που επηρεάζει τη σχέση είναι η τάση των ανδρών να αισθάνονται παραγκωνισμένοι όταν ένα παιδί μπαίνει μέσα στην οικογένεια. Οι περισσότεροι άνδρες θα συναντήσουν δυσκολίες στην αποδοχή αυτού, αλλά φαίνεται να είναι μια σκληρή πραγματικότητα την οποία πολλοί άνδρες αρνούνται. Όταν συνδυάσετε αυτό το συναίσθημα του παραγκωνισμού με την εκπαίδευσή τους σε "ώριμους άντρες" και δεν επιτρέψετε σε αυτά τα εγωκεντρικά συναισθήματα να γίνουν ζήτημα, έχετε μια συνταγή για την καταστροφή της σχέσης. Πολλοί άνδρες δεν πρόκειται ποτέ εκφράσουν αυτό το συναίσθημα, στην πραγματικότητα θα προσπαθήσουν να το καταπνίξουν οι ίδιοι, και στη συνέχεια θα βρεθούν να επιζητούν να καλύψουν το κενό τους με έλλειψη προσοχής σε κάποιο άλλο σημείο της σχέσης. Μεγάλο μέρος αυτής της διεργασίας μπορεί να είναι ασυνείδητο, και καμία μεριά δεν μπορεί να γνωρίζει τι συμβαίνει, ή από που μπορούν να προέρχονται αυτά τα ανθυγιεινά κίνητρα.

Ο στόχος δεν είναι να ρίξουμε ευθύνες σε οποιοδήποτε από τα δύο μέρη (οι άνδρες ότι δεν μεγαλώνουν ή οι γυναίκες ότι προσπαθούν να το παίξουν μητέρες), αλλά απλώς να βοηθήσουμε τις δύο πλευρές να κατανοήσουν τους μαθημένους αυτούς ρόλους που θα μπορούσαν να γίνουν ο αρνητικός αντίκτυπος της σχέσης τους.

Αναγνωρίζοντας τη ρίζα αυτών των συμπεριφορών δεν είναι αρκετή. Ας ελπίσουμε ότι η κατανόηση μπορεί να οδηγήσει στο να ανταποκρίνεστε στο σύντροφό σας με διαφορετικό τρόπο, και να “διακόψετε” αυτές τις συνήθειες που οι ρόλοι αυτοί υπαγορεύουν. Οι άνθρωποι δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδεχτούν αυτούς τους ρόλους, μπορούν να τους συνειδητοποιήσουν και να τους τροποποιήσουν, πριν προκαλέσουν ζημιά στη σχέση.Οι άνδρες μπορούν να έχουν την τάση να έχουν παιχνιδιάρικη διάθεση, και οι γυναίκες να είναι πιο μητρικές, αλλά με την κατανόηση των κινήτρων αυτών των συμπεριφορών, και οι δύο σύντροφοι μπορούν να έχουν καλύτερη κατανόηση, συμπόνια και διάλογο.

(Από το άρθρο Men Turning Into Boys, Their Wives Their mother, στην ιστοσελίδα Psychology Today)

Ζευγάρι και Επικοινωνία (Β)

Β. ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΙΔΑΝΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΜΥΘΟΠΟΙΗΣΗ

"Ήταν υπέροχη. Τώρα είναι απλά εκνευριστική."

- Μία αλλαγή στον τρόπο αντίληψης μπορεί να φέρει και αλλαγή στα συναισθήματα

- Πολλά ζευγάρια βιώνουν μία παρόμοια απομυθοποίηση, αλλά βρίσκουν μία νέα ισορροπία

- Έρωτας: μία μορφή τρέλας

- Σφοδρή παρόρμηση να είμαστε συνεχώς με τον αγαπημένο μας

- Σύγχυση της προσοχής

- Απομάκρυνση από τη ρεαλιστική αξιολόγηση και αντιμετώπιση των πραγμάτων

- Βλέπουμε μόνο τα θετικά και όχι τα αρνητικά

- Στόχος: να προωθήσει την ερωτική σχέση

- Το αποκορύφωμα του ενθουσιασμού κατά το αρχικό στάδιο του έρωτα συχνά λειτουργεί ως ενός είδους μέτρου, με το οποίο τα ζευγάρια αξιολογούν τα επόμενα στάδια του γάμου τους

- Αν εμμείνουμε στην αρχική αυτή αντίληψη, η απογοήτευση και η σκληρή απομυθοποίηση είναι αναπόφευκτη

- Σε μία ώριμη σχέση, οι προσδοκίες μας προσαρμόζονται σε νέες εμπειρίες - και οι απογοητεύσεις μας μειώνουν τις προσδοκίες μας και τις κάνουν πιο ρεαλιστικές

- Άλλη πηγή απογοήτευσης: η αίσθηση του αυτονόητου δικαιώματος = το δικαίωμα να περιμένουμε κάποια πράγματα απλά και μόνο επειδή είναι ο/η σύντροφός μας

- Καθώς προχωρά η απομυθοποίηση, τα μεμονωμένα περιστατικά απογοήτευσης αρκούν για την αρνητική ετικετοποίηση του/της συντρόφου

- Κι έτσι τα αρνητικά χαρακτηριστικά μετατρέπονται με μεγάλη ευκολία σε μόνιμα (π.χ. η αργοπορία του συντρόφου δεν είναι πια υπερβολική ευσυνειδησία για τις άλλες του υποχρεώσεις, αλλά ανευθυνότητα απέναντί μας)

- Καταλήγοντας σε σωστές κρίσεις:

-Τα δήθεν ελαττώματα δεν αποτελούν βαθιά ριζωμένες συνήθειες

- Να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα με πνεύμα συνεργασίας

- Να αναθεωρήσουμε τις αρνητικές μας πεποιθήσεις

- Η ενίσχυση και οι ενδείξεις εκτίμησης βοηθούν πολύ

Το ζευγάρι και ο Ρομαντικός Έρωτας

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ:

-Δέσμευση

-Οικειότητα

-Έρωτας - Σεξουαλικότητα

ΔΕΣΜΕΥΣΗ: είναι απαραίτητη αλλά δεν περιορίζεται μόνο στις υποχρεώσεις αλλά αφορά και τις κοινές χαρές και εμπειρίες μας

ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΑ: απαιτεί σωστή αναλόγια έτσι ώστε να είμαι ο εαυτός μου επιτρέποντας το ίδιο και στον σύντροφό μου

ΕΡΩΤΑΣ: όταν εκλείπει ο έρωτας νομίζουμε ότι είναι κάτι μη αναστρέψιμο. Αυτό όμως ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ, καθώς πρέπει να αποδεχτούμε ότι ο έρωτας κάποιες φορές περιγράφεται με έντονα συναισθήματα και κάποιες με ήρεμα, ακόμα και με μία απλή χειρονομία ή ένα βλέμμα

Αν υπάρχει:

ΜΟΝΟ ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΑ: το ζευγάρι συμπεριφέρεται ως φίλοι και μετά από χρόνια ο ένας μιμείται τον άλλο σε πολλά και η εξέλιξή τους παρεμποδίζεται

ΜΟΝΟ ΕΡΩΤΑΣ: συνήθως η σχέση δεν έχει εξέλιξη καθώς στηρίζεται μόνο στο πάθος και είναι κάτι τυφλό

ΜΟΝΟ ΔΕΣΜΕΥΣΗ: η σχέση στηρίζεται σε έναν ωφελιμιστικό γάμο ή εμπεριέχει εξάρτηση από τον ένα ή και από τους δύο

Ο ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ ΕΡΩΤΑΣ

- Είναι απλά ένα στάδιο που θέτει τα θεμέλια για έναν διαρκή έρωτα

- Οι πρώτες εντυπώσεις είναι και οι βασικότερες γιατί εντυπωσιάζουν

- Είναι μία συμφωνία μεταξύ 2 ανθρώπων να βλέπονται μεταξύ τους σαν πλάσματα χωρίς την ανάγκη να κρίνουν ή να εντοπίζουν ελαττώματα

- ΔΕΝ τον θέλουμε για πολύ

- Είναι ο χώρος του ανώριμου παιδιού μέσα μας

- Η κατάσταση αγάπης χωρίς όρους

- Όσο περνάει ο καιρός και τελειώνει ο ρομαντικός έρωτας, νομίζουμε ότι οι μάσκες ήταν καλύτερες και τις ψάχνουμε πίσω

- Δεν καταλαβαίνουμε ότι ΔΕΝ τελείωσε ο έρωτας, απλά ξεκίνησε η πραγματική σχέση

- Ας επιτρέψουμε να είμαστε ανθρώπινοι, να χαιρόμαστε τη σχέση μας ακόμα και σε περιόδους που ΔΕΝ νιώθουμε το στομάχι να μας γαργαλάει από τον έρωτα, αλλά χτίζουμε μία πραγματική σχέση

- Ας δεχτούμε ότι οι διαφορές μας δεν είναι ατέλειες, αλλά ένα παζλ που μας ενώνει με το σύντροφό μας

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΓΑΜΟ:

-Βιολογική ωριμότητα

-Πνευματική ωριμότητα

-Ψυχολογική ωριμότητα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ

- ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ: να παρακολουθούμε κάθε στιγμή τη συναισθηματική μας κατάσταση και να ελέγχουμε γιατί νιώθουμε έτσι ή αλλιώς απέναντι σε διαφορετικούς ανθρώπους

- Έτσι παραδεχόμαστε τα λάθη μας και δεν υπεκφεύγουμε των ευθυνών μας

- Η διαφορά του ώριμου από τον ανώριμο είναι ότι ο ώριμος θα παραδεχτεί το λάθος του, ενώ ο ανώριμος θα χτίσει μία πραγματικότητα που τον βολεύει

- Ο ώριμος δεν είναι εγωκεντρικός και ακούει τον διπλανό του όταν έχει κάτι να του πει

- Ο ωριμος έχει την ιδιότητα να μεταφέρεται στη θέση του άλλου

- Ο ώριμος παραδέχεται το συνάνθρωπό του και συνεργάζεται μαζί του

- Δεν εκμεταλλεύεται καταστάσεις και δεν δημιουργεί ατμόσφαιρα λύπησης, καθώς έχει συνειδητοποιήσει ότι οι χαρές της ζωής είναι κάτι πολύ ουσιαστικό

- Ο ώριμος άνθρωπος έχει ξεκόψει από τα βιώματα της παιδικής και εφηβική ηλικίας

Συναισθηματική Στέρηση

Η συναισθηματική στέρηση περιγράφεται ως ένα αίσθημα:

-ότι είστε μόνη

-ότι ορισμένες επιθυμίες σας δεν πρόκειται να εκπληρωθούν

-ότι οι άλλοι δε θα σας ακούσουν και δε θα σας καταλάβουν

-ότι κάτι σας λείπει, ένα αίσθημα κενού

ΑΙΤΙΕΣ:

-Η μη κάλυψη των συναισθηματικών σας αναγκών από την οικογένεια, τόσο από τη μητέρα όσο και από τον πατέρα

-Ως παιδί, δεν νιώθατε ξεχωριστό άτομο και δεν σας εκτιμούσαν

-Η μητέρα δεν ήταν συντονισμένη με τις ανάγκες του παιδιού

-Οι ανάγκες του παιδιού ήταν προέκταση των αναγκών της μητέρας

-Ψυχρός πατέρας, αλλά στοργική μητέρα: παγίδα συναισθηματικής στέρησης σε συγκεκριμένες, όχι σε όλες τις σχέσεις τους

-Επικριτική διάθεση, αυταρχικότητα

-Δεν υπάρχει δέσιμο με τους γονείς

-Οι γονείς δεν παρέχουν ένα αίσθημα προσανατολισμού

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ:

-Στρατηγική της Απόδρασης: αποφυγή ερωτικών σχέσεων ή εμπλοκή σε αυτές μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα

-Εμπλοκή με ανθρώπους που είναι συναισθηματικά μη διαθέσιμοι και απόμακροι

-Στρατηγική της Αντεπίθεσης: θυμός και απαιτητικότητα*

-Στρατηγική της Υποχώρησης: σιωπή

*Απαιτητικότητα:

-Συμπεριφέρονται σαν να θεωρούν δεδομένη την εκπληρωση των αναγκών του

-Απαιτούν πολλά και συνήθως παίρνουν πολλά από τους συντρόφους τους

-Βρίσκονται διαρκώς σε μία κατάσταση θυμού

-Γίνονται απαιτητικοί σε περισσότερο επιφανειακές καταστάσεις

-Νιώθουν απελπισία για τη ρηχότητα της σχέσης

ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ:

-Συνειδητοποιήστε τη στέρηση της παιδικής ηλικίας

-Εντοπίστε τα συναισθήματα στέρησης στην τωρινή σας σχέση

-Επανεξετάστε τις παλιές σας σχέσεις

-Αποφύγετε τους ψυχρούς συντρόφους που όμως σας προκαλούν έντονη έλξη

-Αν συναντήσετε ένα σύντροφο που είναι συναισθηματικά γενναιόδωρος, δώστε στη σχέση μία ευκαιρία να εξελιχθεί

-Μοιραστείτε την ευαλωτότητά σας με το σύντροφο

-Σταματήστε να κατηγορείτε το σύντροφό σας και να απαιτείτε να εκπληρωθούν όλες οι ανάγκες σας

-Η αλλαγή είναι δύσκολη, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις προσπάθειες και την επιμονή σας