Το κυνήγι της ατέλειας

Μία φίλη είχε κάποτε προβληματιστεί από τις φιλικές της σχέσεις και είχε αποφασίσει να τις μελετήσει ως προς ένα πολύ συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, προκειμένου να καταλήξει σε κάποιο συμπέρασμα που να άξιζε γενίκευσης και περαιτέρω συζήτησης. Είχε παρατηρήσει, λοιπόν, ότι ο σύντροφός της έκανε πολύ πιο εύκολα σχέσεις απ' ότι εκείνη, οι παρέες τον δέχονταν πολύ πιο εγκάρδια και οι φίλοι του ήταν λιγότερο ανταγωνιστικοί μαζί του. (Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρω ότι η φίλη δεν αναλώθηκε σε στερεοτυπικές διαφορές των δύο φύλων του τύπου "οι γυναίκες ζηλεύουν η μία την άλλη, ενώ οι άντρες είναι πιο αυθεντικοί, κλπ...", αλλά πήγε πέρα από αυτό προσπάθησε να βρει τι είναι αυτό που κάνει κάποιους ανθρώπους (ασχέτου φύλου) περισσότερο συμπαθείς από κάποιους άλλους.) 

Και μία μέρα λοιπόν έρχεται με μία ατάκα που έχει γραφτεί ανεξίτηλα μέσα στο μυαλό μου, και σαν μάντρα επανέρχεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να με κάνει να προβληματιστώ ξανά και ξανά και ξανά για τις ανθρώπινες σχέσεις και την διαύγειά τους. "Ξέρεις, πιστεύω ότι ο Α. είναι περισσότερο συμπαθής, γιατί οι άλλοι νιώθουν ότι δεν απειλούνται από αυτόν." Σκέφτηκα για λίγα δευτερόλεπτα. Ναι, όντως, όταν τον βλέπει κανείς και μιλάει μαζί του, κανένα σημάδι απειλής δεν φαίνεται να κουβαλάει πάνω του. Είναι αλήθεια λοιπόν αυτό το συμπέρασμα; 

Η εμπειρία και η χρόνια παρατήρηση σχέσεων -είτε αυτές ευοδώθηκαν στο πέρασμα του χρόνου είτε όχι- δείχνει ότι, ναι, οι άνθρωποι ψάχνουν για ατέλειες πάνω στον άλλον πριν τον δεχτούν για να συναναστραφούν περισσότερο μαζί του. Κι όταν λέμε ατέλεια, εννοούμε οποιαδήποτε -μα, οποιαδήποτε- ατέλεια: ένα εμφανές σημάδι στο πρόσωπο, ένα νευρικό τικ, χαμηλό ύψος ή περιττό βάρος, φαλάκρα, πρόβλημα υγείας, ή αν προχωρήσουμε πέρα από τις σωματικές ιδιαιτερότητες, το να έχει χάσει έναν ή και τους δύο γονείς του, το να ζει μακριά από τα παιδιά του, να έχει οικονομικά προβλήματα, να έχει περάσει από ένα διαζύγιο ή μία απόλυση. Οτιδήποτε μπορεί να κάνει τον άλλον να πιστέψει ότι η καινούργια γνωριμία του είναι μακριά από αυτό που αποκαλούμε μια "τέλεια" ζωή. 

"Μα συνήθως αυτοί που υπερτερούν δεν είναι οι πιο επιτυχημένοι και αυτοί που έχουν κάποια αδυναμία δεν είναι και οι πιο ανασφαλείς;" Όχι. Απ' ότι φαίνεται μπορεί να λειτουργήσει και αντίστροφα αυτό το σχήμα: Αυτός που θεωρεί ότι υπερτερεί, αναλώνεται σε ένα κυνήγι τελειότητας και προσπαθεί να παρουσιάσει ένα ατσαλάκωτο προφίλ στους άλλους, με αποτέλεσμα να θεωρείται, αν όχι απειλή, τουλάχιστον κάποιος που δεν χρειάζεται την παρέα των άλλων, γιατί κάλλιστα μπορεί να τα καταφέρει και μόνος του, όπως δείχνει προς τα έξω. Αντίθετα, αυτός που έχει αδυναμίες, έχει συμβιβαστεί με αυτές και τις δείχνει προς τα έξω, γίνεται περισσότερο συμπαθής, φαίνεται πιο κοντά στην ατελή ανθρώπινη φύση και προσελκύει πιο εύκολα ανθρώπους γύρω του, για να τον στηρίξουν είτε πρακτικά είτε ηθικά ή απλώς για να του κάνουν παρέα στον αγώνα του. 

ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΠΙΖΑΣ
Άραγε αυτή η "ατέλειά" του τον
έκανε τόσο δημοφιλή; 

Τις προάλλες πήγα στην καινούργια δουλειά μίας φίλης. "Μια χαρά είναι η νέα σου δουλειά, και μάλιστα ακόμα καλύτερη από την προηγούμενη. Τότε γιατί διαμαρτύρεσαι;", τη ρωτάω. Και η απάντηση επαλήθευσε για μία ακόμα φορά την παραπάνω θεωρία: "Μα για να μην λέει ο κόσμος ότι είναι όλα καλά στη ζωή μου". Έχει δίκιο. Ο κόσμος απειλείται από την "τελειότητα". Ο κόσμος θεωρεί "ύβρη" το να πηγαίνουν όλα ρολόι στη ζωή σου. Ο κόσμος αργά ή γρήγορα θα σε αφήσει απέξω αν με κάποιο μαγικό τρόπο όλα ρυθμίζονται μια χαρά στη ζωή σου και δεν δείχνεις να τον χρειάζεσαι. 

Έτσι, ο σεφ που δεν αφήνει κανέναν να πλησιάσει για να μην γίνει κανένα λάθος στη συνταγή παραμένει απρόσιτος και τελικά μόνος, ενώ ο άλλος που μπλέκεται μαζί με τους μαθητές του, κάνει λάθη, αστειεύεται, παρασύρεται, είναι περισσότερο συμπαθής από το κοινό. Η τραγουδίστρια που μόλις πέρασε ένα προσωπικό δράμα και προσπαθεί να το ξεπεράσει, κερδίζει τις καρδιές μερικών ακόμα χιλιάδων θαυμαστών που πίστεψαν ότι ήρθαν ένα βήμα πιο κοντά της μέσα από αυτή την εμπειρία της. Ο φίλος με την μικρή δυσμορφία στο πρόσωπο γίνεται αμέσως αγαπητός από πολλούς χωρίς κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια. H ηθοποιός με το απαράμιλλο κάλλος γίνεται είδωλο όταν μαθαίνεται η εύθραυστη ψυχολογική της κατάσταση και η αδυναμία της να αντισταθεί στις ουσίες και το ποτό. 

Όσο όλο αυτό δεν γίνεται παθολογικό και δεν μετατρέπεται σε έναν ψυχολογικό εκβιασμό, όπου ο άλλος χρησιμοποιεί τις δήθεν αδυναμίες του για να τραβάει την αμέριστη προσοχή των άλλων γύρω του, η παραίτηση από το κυνήγι της τελειότητας και η αποδοχής της ατέλειας, μπορεί να γίνει κάτι λυτρωτικό για όλους. Μπορεί να μας οδηγήσει στον εναγκαλισμό των αδυναμιών μας, να μας απαλλάξει από περιττές συγκρίσεις (αφού ποτέ δεν θα μπορέσουμε να είμαστε ίδιοι με κάποιους άλλους ή καλύτεροι απ' όλους) και από ναρκισσιστικές αναφορές στη ζωή μας, και να μας βοηθήσει να μπορέσουμε να απολαύσουμε όσα έχουμε και να επικεντρωθούμε περισσότερο στα δυνατά μας σημεία και να τα εξελίξουμε. Και να μας φέρει και περισσότερους φίλους στο πλάι μας. 

Οι άνθρωποι έλκονται από εκείνους που έχουν αποδεχτεί και δεν φοβούνται να δείξουν την τρωτή, ανθρώπινη φύση. 
Οι άνθρωποι θέλουν να βλέπουν λάθη, ατέλειες και λοξοδρομήσεις. 
Οι άνθρωποι δεν θέλουν να απειλείς την αυτοεκτίμησή τους. 
Οι άνθρωποι θέλουν να αποφεύγουν τις συγκρίσεις όσο περισσότερο γίνεται. 
Οι άνθρωποι αγαπούν αυτούς που δεν διστάζουν να τσαλακωθούν αν οι περιστάσεις το απαιτούν. 
Οι άνθρωποι θέλουν ανθρώπους γύρω τους. 
Τους υπερήρωες τους θέλουν για πρότυπα. 
Για φίλους, θέλουν τους απλούς, καθημερινούς ανθρώπους. Μαζί με τα λάθη τους και τις ατέλειές τους. 

20 πράγματα που πρέπει να κάνεις πριν μείνεις έγκυος

1. Άλλαξε το διαιτολόγιό σου: βάλε πιο υγιεινές τροφές, λαχανικά, φρούτα, λιγότερα γλυκά. Ασβέστιο (μέσα στα γαλακτοκομικά) και πρωτεΐνες (φασόλια, πουλερικά, κρέας) θα ενδυναμώσουν τον οργανισμό σου.  Τα βιολογικά τρόφιμα θα σε προστατεύσουν επίσης και από τα τοξικές και καρκινογόνες ουσίες που υπάρχουν στα λιπάσματα.

2. Ελάττωσε (ή ακόμα καλύτερα, παραιτήσου από) κακές και ανθυγιεινές συνήθειες (κάπνισμα, ποτό), οι οποίες ευθύνονται για χαμηλά ποσοστά γονιμότητας, αποβολές ή λιποβαρή βρέφη.

3. Πρόσθεσε έστω τριάντα λεπτά γυμναστικής ή άσκησης στο ημερήσιο πρόγραμμά σου. Έτσι θα μπορέσεις να ενδυναμώσεις τους μύες σου (ειδικά αυτούς της μέσης) ώστε να μπορέσουν να κρατήσουν καλύτερα το επιπρόσθετο βάρος της εγκυμοσύνης και να μην κουράζεσαι εύκολα.

4. Με τη βοήθεια ενός ειδικού, σχεδίασε το γενεόγραμμά σου και μελέτησε τις προηγούμενες γενιές. Θα μείνεις έκπληκτη από τις πληροφορίες που θα μάθεις σχετικά με τις σχέσεις, τις εμπειρίες, την υγεία και την ψυχολογία των προγόνων σου.

5. Βάλε σε τάξη τα οικονομικά σου. Τα έξοδα θα αυξηθούν κατακόρυφα μετά τη γέννηση του πρώτου σου παιδιού. Αν έχεις ασφάλεια ζωής, το επίδομα τοκετού που θα πάρεις αφού γεννήσεις, είναι ένα αξιοσέβαστο και πολύ βοηθητικό ποσό, ειδικά αν φιλοξενηθείς σε ιδιωτικό μαιευτήριο.

6. Άρχισε να σκέφτεσαι οικολογικά. Ακόμα κι αν δεν μπορείς να περιορίσεις όλους τους περιβαλλοντικούς κινδύνους γύρω σου, υπάρχουν κάποιοι από αυτούς που μπορείς να κρατήσεις έξω από τη ζωή σου, όπως τα καθαριστικά που χρησιμοποιείς καθημερινά, τα εντομοκτόνα ή τα αρωματικά. Αν εκτίθεσαι καθημερινά σε χημικά ή σε ακτινοβολία, καλό θα ήταν να περιορίσεις αυτές τις δραστηριότητες. Επίσης, ένα φίλτρο νερού θα αποτρέψει διάφορες επιβλαβείς ουσίες από το νερό του μωρού σας.

7. Προσπάθησε να φέρεις σε ισορροπία την προσωπική και την επαγγελματική σου ζωή. Μην περνάς όλη την ώρα σου στο γραφείο. Αφιέρωσε περισσότερο χρόνο στο σύντροφό σου. Όταν θα έρθει το μωρό, πραγματικά θα σας λείψει αυτός ο χρόνος που θα είστε μόνο οι δυο σας.

8. Οργάνωσε ένα ταξίδι που εδώ και καιρό λαχταρούσες. Είτε με τις φίλες σου είτε με το σύντροφό σου, αυτό το ταξίδι πραγματικά θα σε ανανεώσει και θα σε χαλαρώσει, λίγο πριν μείνεις έγκυος.

9. Κανόνισε εκείνη την επίσκεψη στον οδοντίατρο που όλο την αποφεύγεις. Η κακή υγιεινή του στόματος οφείλεται για αρκετές μικροαναποδιές κατά την εγκυμοσύνη, οπότε καλό θα ήταν να τις αποφύγεις.

10. Έλεγξε αν έχεις κάνει όλα τα απαραίτητα εμβόλια. Αν όχι, ανέβασε το μανίκι και θωράκισε τον οργανισμό σου από ανεπιθύμητους ιούς.

11. Βάψε το σπίτι. Οι ουσίες που περιέχονται μέσα στις μπογιές και τα χρώματα πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Περιέχουν χημικά που ευθύνονται για γενετικές ανωμαλίες. Οπότε, έχεις διπλό όφελος: και μία ανανέωση του σπιτιού τώρα και προστασία της υγείας του εμβρύου αργότερα.

12. Ελάττωσε την καφεΐνη. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσεις να αυξήσεις τη γονιμότητά σου, να συνηθίσεις σταδιακά στη μείωση αυτή μέχρι την περίοδο της εγκυμοσύνης και να μην επιβαρύνεις το νευρικό σύστημα του εμβρύου.

13. Προστάτευσε τον εαυτό σου από τα κατοικίδια. Ειδικά οι γάτες επιφυλάσσουν πολλές φορές δυσάρεστες εκπλήξεις για τις εγκύους από το τοξόπλασμα. Το ίδιο επικίνδυνο βέβαια να μολυνθείτε από το τοξόπλασμα είναι αν δεν πλένετε καλά τα λαχανικά πριν τα καταναλώνετε ή αν πιάνετε το ωμό κρέας με γυμνά χέρια και μετά δεν τα πλένετε καλά. Βεβαιωθείτε με μία εξέταση αίματος αν κινδυνεύετε από το τοξόπλασμα ή όχι.

14. Άρχισε να επιστρέφεις στο φυσικό χρώμα των μαλλιών σας ή κάνε ανταύγειες. Ακόμα κι αν πολλοί ειδικοί ισχυρίζονται ότι το έμβρυο δεν κινδυνεύει από τις χημικές ουσίες των βαφών, πολλοί γιατροί πιστεύουν ότι μέχρι και το δεύτερο τρίμηνο θα πρέπει να απέχεις από τέτοιου είδους χημικά.

15. Ζήσε λίγη περιπέτεια. Δραστηριότητες όπως σκι, ιππασία, θαλάσσιο σκι, ελεύθερη πτώση (!) δεν επιτρέπονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οπότε φρόντισε να μην μείνεις με κανένα απωθημένο.

16. Προγεννητικός έλεγχος. Ένα πολύ σημαντικό βήμα πριν μπεις στη φάση της εγκυμοσύνης. Περιλαμβάνει εξειδικευμένες εξετάσεις αίματος, ορμονολογικός έλεγχος, σαλπιγγογραφία, αλλά να μην ξεχνάς και τις εξετάσεις στις οποίες πρέπει να υποβληθεί και ο υποψήφιος πατέρας.

17. Θωράκισε και την ψυχολογική σου υγεία. Μερικές συνεδρίες με έναν καλό ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να σε βοηθήσουν να επιλύσεις κάποια θέματα που σε απασχολούν ή σε απασχόλησαν στο παρελθόν και τα παραμέλησες, να οργανώσεις καλύτερα τις σκέψεις σου και να βελτιώσεις τις σχέσεις σου με το σύντροφό σου ή με τους γύρω σου.

18. Συγχώρησε ανθρώπους που σε στεναχώρησαν ή σε πλήγωσαν και προχώρα παρακάτω. Μην ξεκινήσεις μία νέα ζωή με τύψεις, ενοχές, μίση και πάθη από προηγούμενες σχέσεις σου. Κάνε τη ζωή σου αλλά και του εμβρύου όσο πιο ανάλαφρη γίνεται.

19. Ξεκαθάρισε ποιοι είναι οι πραγματικοί σου φίλοι και μείνε μαζί τους ακόμα κι αν είστε σε διαφορετική φάση ζωής. Μην αφήνεις πίσω σου ανθρώπους που αξίζουν, απλά και μόνο επειδή εσύ έχεις οικογένεια και αυτοί δεν έχουν. Οι άνθρωποι που μας ταιριάζουν σπανίζουν.

20. Απόφυγε τα αρνητικά συναισθήματα, όπως το άγχος, τα νεύρα και ο θυμός. Διαπραγματεύσου πράγματα που αληθινά θέλεις, συζήτησε χωρίς εντάσεις. Ξεχώρισε ποια είναι τα σημαντικά και ποια τα ασήμαντα. Διάλεγε τις μάχες σου. Αλήθεια, δεν αξίζουν την ίδια προσοχή όλα τα θέματα. 

Το άρθρο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στο familylife.gr

Κακές σκέψεις!

Ζηλεύετε τον καλύτερό σας φίλο που αρραβωνιάστηκε πρόσφατα; 

Σκέφτεστε κάποιον άλλο άντρα ενώ είστε στην αγκαλιά του συζύγου σας; 

Ας μην κρυβόμαστε. Όλοι μερικές φορές νιώθουμε αρνητικά συναισθήματα τα οποία δεν εξομολογούμαστε σε κανέναν. Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, δεν είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε την σκοτεινή μας πλευρά, γι' αυτό και θάβουμε τις αρνητικές μας σκέψεις στα κατάβαθα του μυαλού μας. Ο ειδικός επί των ανθρωπίνων σχέσεων Στιβ Ντακ αναφέρει ότι τα θετικά συναισθήματα μας ωθούν να νιώθουμε ικανοί, ενώ τα αρνητικά συναισθήματα μάς κάνουν να αισθανόμαστε ανεπαρκείς για τους άλλους. Όλα όσα λέμε και κάνουμε αποτελούν συνάρτηση τόσο των ηθικών μας αξιών όσο κι εκείνων που πιστεύουμε ότι οι άλλοι περιμένουν από εμάς. Εντούτοις, σε περιπτώσεις μεγάλων συναισθηματικών κρίσεων ενεργοποιούνται αυτόματοι μηχανισμοί και οι αντιδράσεις μας φέρνουν στο φως άγνωστες πτυχές του χαρακτήρα μας, σκέψεις και συναισθήματα που θεωρούμε αρνητικά και ντρεπόμαστε να τα εκφράσουμε. 

1. Το δικό σου γκαζόν είναι πιο πράσινο... 

Η ζήλια είναι κατεξοχήν προϊόν αρνητικών σκέψεων. Αν κάποιος παραδεχτεί ότι ζηλεύει, σημαίνει ότι αμέσως δηλώνει τρία πράγματα: "Νιώθω κατώτερος. Θα μπορούσα να γίνω εχθρικός αν πετύχαινες. Θα σου έκανα ακόμα και κακό." Τέτοιες συμπεριφορές δεν είναι κοινωνικά αποδεκτές, γι' αυτό η ζήλια καταδικάζεται από όλους. Οι ενοχές πολλαπλασιάζονται όταν ζηλεύουμε το φίλο ή τον αδερφό και όχι κάποιον ξένο. Πρόκειται για αμφιθυμία που συνδέεται με τους μηχανισμούς της ζήλιας. Οι ειδικοί διέκριναν πέντε τύπους: την κτητική, της αποκλειστικότητας, την ανταγωνιστική, την εγωκεντρική και την τρομαγμένη. Η εγωκεντρική ζήλια εκρήγνυται όταν συγκρίνουμε τον εαυτό μας μ' ένα πρόσωπο που υπερέχει σε κάποιον τομέα που μας ενδιαφέρει. Αυτό συμβαίνει συνήθως με ανθρώπους του περιβάλλοντός μας, οι οποίοι πιστεύουμε ότι μπορούν να συγκριθούν μαζί μας. Για παράδειγμα, μία γυναίκα ζηλεύει μία ωραία γειτόνισσα ή κάποια συνάδελφό της, όχι όμως τη Μις Κόσμος. Παρόμοια είναι και η ζήλια που αναπτύσσεται μεταξύ των αδερφών, αφού την επιτυχία τους την εκλαμβάνουμε ως διπλή δική μας αποτυχία. Ντρεπόμαστε για το αίσθημα κατωτερότητας που αναπτύσσεται μέσα μας καθώς, σύμφωνα με τις ηθικές μας αρχές, οφείλουμε να χαιρόμαστε με τις επιτυχίες των αγαπημένων μας. Οι συγκρίσεις μεταξύ αδερφών είναι επώδυνες όταν αφορούν σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος. Όταν πρόκειται για αδιάφορο πεδίο του ενός από τους δύο, τότε νιώθουμε υπερηφάνεια. 

2. Μία σου και μία μου! 

Η χαρά για τη δυστυχία των άλλων είναι το αντίθετο της αλληλεγγύης. Αρκετοί ικανοποιούνται όταν καταστρέφεται η λαμπρή καριέρα ενός συναδέλφου ή όταν χάνει η αντίπαλη ποδοσφαιρική ομάδα. Γινόμαστε θεατές του πόνου των άλλων χωρίς να νιώθουμε υπεύθυνοι γι' αυτόν, γιατί η ζημιά έγινε χωρίς τη δική μας επέμβαση. Ωστόσο μπορεί να χαρούμε αν συμβεί κάτι κακό σε ανθρώπους με τους οποίους στο παρελθόν είχαμε βρεθεί σε αντιπαράθεση και βγήκαμε χαμένοι. Εκλαμβάνουμε δηλαδή την ατυχία του άλλου ως παράγοντα που επαναφέρει την ισορροπία στη σχέση μας. Ο Αμερικανός ψυχολόγος Ρίτσαρντ Σμιθ επισημαίνει ότι νιώθουμε μοχθηρία απέναντι σε άτομα που ζηλεύουμε. Για να το αποδείξει, πραγματοποίησε ένα πείραμα. Σε μια ομάδα ανθρώπων έκανε προβολή ενός βίντεο με την ίδια ιστορία και δύο πρωταγωνιστές: ένα μέτριο παιδί κι ένα άλλο γεννημένο νικητή, λαμπερό και ταλαντούχο. Και οι δυο τους αναγκάστηκαν να κόψουν τις σπουδές τους. Όπως αποδείχτηκε, η κακή τύχη του παιδιού-νικητή προκάλεσε ικανοποίηση στους θεατές. Με ικανοποίηση αντιμετωπίζεται και η ήττα του πολιτικού αντιπάλου ή της αντίπαλης ομάδας. Ερευνητές που μελέτησαν τους ψυχολογικούς μηχανισμούς που αναπτύσσει ο ποδοσφαιρικός φανατισμός, παρατήρησαν τη συμπεριφορά σπουδαστών στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ. Οι Ολλανδοί φοιτητές ένιωσαν ικανοποίηση όταν η Γερμανία αποκλείστηκε στο Μουντιάλ του 1998, παρότι η εξέλιξη δε βελτίωσε τη θέση της Εθνικής Ομάδας τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις η χαιρεκακία εκδηλώνεται όταν εμπλέκονται προσωπικά οφέλη. Παλαιότερες ήττες των Ολλανδών στην ποδηλασία δημιούργησαν αίσθημα κατωτερότητας στους φιλάθλους, οι οποίοι ένιωσαν ότι δικαιώθηκαν με τον αποκλεισμό των Γερμανών στο ποδόσφαιρο. 

3. Φανταστικά παραστρατήματα 

Σκεφτόμαστε την κοπέλα που συναντήσαμε στο μπαρ, έναν ηθοποιό, έναν πρώην φίλο... Δύσκολο να το παραδεχτούμε, αλλά σχεδόν όλοι, τουλάχιστον με το μυαλό, έχουμε προδώσει το σύντροφό μας. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Βερμόντ, στις ΗΠΑ, το 98% των αντρών και το 80% των γυναικών σκέφτονται σεξουαλικά κάποιον τρίτο. Στο 34% των περιπτώσεων, οι γυναίκες σκέφτονται πρώην συντρόφους τους, ενώ μόλις το 22% των αντρών τρέφει "πιπεράτες" σκέψεις για τις δικές τους πρώην. Τόσο οι γυναίκες όσο και οι άντρες, σχεδόν ποτέ δεν εκδηλώνουν τις μύχιες σκέψεις τους, οι οποίες τους δημιουργούν ενοχικά συναισθήματα, ντροπή και φοβίες. Κι αυτό γιατί νιώθουν ότι προδίδουν τις ηθικές τους αξίες ή ότι προσβάλλουν τη σχέση με το σύντροφό τους. Αν για τον άντρα η φαντασίωση ότι έχει πολλές γυναίκες τονώνει την ταυτότητά του, για τη γυναίκα η σκέψη ενός πρώην που η λήθη τον έχει απαλλάξει από τα ελαττώματα είναι πιο επίπονη. Και τα δύο φύλα πάντως αμφιβάλλουν για τα συναισθήματα που τρέφουν προς το σύντροφό τους και προσπαθούν να ανακαλύψουν τι δεν πάει καλά. 

4. Κατά βάθος ρατσιστές;

Τα φαινόμενα απατούν, κατά γενική παραδοχή. Ωστόσο, έχουμε την τάση να κρίνουμε αρνητικά κάποιον με ιδιαίτερο στυλ ή κάποιον που φοράει σκισμένα ρούχα. Από την άλλη, θεωρούμε φιλικό εκείνον που μας μοιάζει και εχθρικό κάποιον πολύ διαφορετικό από εμάς. Το γεγονός ότι υπερεκτιμούμε τις ομοιότητες, συνεπάγεται ότι αξιολογούμε αρνητικά κάποιον διαφορετικό. Μ' αυτό τον τρόπο δημιουργούνται προκαταλήψεις οι οποίες είναι αντίθετες προς τις ηθικές μας αξίες. Για παράδειγμα, ελάχιστα άτομα δηλώνουν ότι έχουν πρόβλημα με τους ομοφυλόφιλους και οι περισσότεροι συμφωνούν ότι δεν πρέπει να γίνονται διακρίσεις εις βάρος τους. Όταν όμως συναντήσουν έναν ομοφυλόφιλο νιώθουν αμηχανία, που εκφράζεται από την απόσταση που κρατούν απέναντί τους κι από τη στάση του σώματός τους - γέρνουν τον κορμό προς τα πίσω και σταυρώνουν τα χέρια. Σε ακραίες περιπτώσεις, μερικοί άνθρωποι τρέφουν αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα απέναντι σε μειονότητες ή εθνικές ομάδες. Ο ρατσισμός, ο φόβος, το μίσος και η έλλειψη αλληλεγγύης προς συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες ενός πληθυσμού εκφράζουν πολιτισμικό έλλειμμα και δεν αρμόζουν στην ηθική των σύγχρονων κοινωνιών. Επομένως τέτοιες σκέψεις δεν εκφράζονται δημοσίως. Ωστόσο κατά καιρούς, ειδικά σε περιόδους κρίσεων, εμφανίζονται πολιτικά κόμματα που εκφράζουν μία ηθική οπισθοδρόμηση προβάλλοντας τέτοιες αντιλήψεις δημοσίως, στην προσπάθειά τους να τις νομιμοποιήσουν. 

5. Τι βάρος η οικογένεια! 

"Θα γυρίσω αργά - έχω πολλή δουλειά". Για κάποιους η φράση αυτή είναι μόνιμη δικαιολογία για να αποφύγουν τις οικογενειακές υποχρεώσεις. Αντιμετωπίζουν την οικογένεια σαν ένα βάρος που διαρκώς μεγαλώνει καθώς αυξάνονται οι ανάγκες των παιδιών ή οι απαιτήσεις της συντρόφου. Στην περίπτωσή τους η δουλειά στο γραφείο αποδεικνύεται πιο ευχάριστη από τη ζωή στο σπίτι. Έτσι προτιμούν να περνούν περισσότερο χρόνο στο χώρο εργασίας, χωρίς να το ομολογούν ποτέ στην οικογένεια για να μην προκαλούν καυγάδες. 

6. Το αγαπημένο παιδί 

Ο βασιλιάς Ληρ, ήρωας του Σαίξπηρ, μοίρασε το βασίλειό του στις δύο από τις τρεις κόρες του. Την τρίτη, που ήταν η πιο νέα και πιο αγαπητή, την αποκλήρωσε γιατί δεν τον κολάκευε όπως οι αδερφές της. Πολλοί είναι οι γονείς που προτιμούν κάποια από τα παιδιά τους, λίγοι όμως το παραδέχονται. Οι διακρίσεις απευθύνονται πάντα προς το πιο αδύναμο παιδί ή εκείνο με τα περισσότερα προβλήματα. Κάποιοι, πάλι, έχουν αδυναμία, στο Βενιαμίν της οικογένειας, στο αγόρι, στο κορίτσι, ή σε όποιο τους μοιάζει. Με βάση την κοινωνική επιταγή, πρέπει να αγαπάμε εξίσου όλα τα παιδιά και να τους συμπεριφερόμαστε με τον ίδιο τρόπο. Γνωρίζουμε ότι αυτός ο κανόνας πρέπει να τηρείται αυστηρά για να είμαστε σωστοί γονείς. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στους δασκάλους, οι οποίοι μπορεί να ξεχωρίζουν κάποιο μαθητή, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με την αρχή ότι πρέπει να συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους μαθητές. 

7. Όχι μόνο πόνος  

Μια από τις σκέψεις - "ταμπού" είναι να εύχεται κάποιος το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου επειδή δεν μπορεί να αντέξει το βάρος μίας μακρόχρονης και οδυνηρής ασθένειας. Πρόκειται για βασανιστικές καταστάσεις, γι' αυτό οι συγγενείς θέλουν να επιστρέψουν στην κανονική τους ζωή. Δεν παραδέχονται ότι επιθυμούν να τελειώσουν όλα σύντομα. Αντίθετα, μετά το θάνατο εξομολογούνται ότι εκτός από πόνο νιώθουν και κάποια ανακούφιση. Οι σημερινές κοινωνίες είναι ανεκτικές ως προς τις σκέψεις που αφορούν στην προσωπική μας ευημερία, ακόμα και κατά τη διάρκεια του πένθους. Υπάρχει ταυτόχρονα η τάση να υπογραμμίζουμε ότι ήταν λύτρωση και για τον αποθανόντα, επισήμανση με μία δόση υποκρισίας. Δεν είναι εύκολο να παραδεχτούμε ότι ένας θάνατος μπορεί να προκαλέσει εκτός από πόνο κι άλλα συναισθήματα. Όποιος, προς έκπληξή του, νιώθει ανακούφιση, ντρέπεται και αισθάνεται εγωιστής. 

Προτιμότερη η σιωπή; 

Είμαστε στ' αλήθεια κακοί; Ασφαλώς όχι. Όταν κάνουμε τέτοιες σκέψεις βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τις αρχές και τις αξίες μας, γι' αυτό είναι φυσικό να τις κρατάμε κρυφές. Δεν παραδεχόμαστε ότι ζηλεύουμε, γιατί κάτι τέτοιο δε θα ήταν αποδεκτό από τους άλλους. Οι ερωτικές φαντασιώσεις είναι αφροδισιακές, αλλά δεν τις πραγματοποιούμε ειδικά όταν το πρόσωπο που σκεφτόμαστε δεν είναι ο σύντροφός μας. Αν αποκαλύπταμε αυτές τις μύχιες σκέψεις, ο σύντροφός μας πιθανόν θα τις εκλάμβανε ως πραγματική απιστία. Το ίδιο συμβαίνει και με τις σκέψεις περί ρατσισμού ή για το μίσος απέναντι σε κάποιες μειονοτικές ομάδες - είναι μη αποδεκτές, βάσει των ηθικών κανόνων της κοινωνίας μας. Είναι προτιμότερο λοιπόν να μην τις εκφράζουμε, για να μην αποκτήσουν ουσιαστική υπόσταση. 

(Από άρθρο του περιοδικού Focus, 2005)