Το σπίτι της ζωής

Ήταν κάποτε ένας ξυλουργός που ειδικευόταν στη συναρμολόγηση προκατασκευασμένων σπιτιών. Εργαζόταν για κάποιον επιχειρηματία, ο οποίος του προμήθευε έτοιμα τα ξύλα κι εκείνος τα μοντάριζε, στερέωνε τους αρμούς, έφτιαχνε το σπίτι και προετοίμαζε τις λεπτομέρειες. 


Μια μέρα, αποφασίζει ο ξυλουργός ότι έχει δουλέψει αρκετά, κι είναι πια καιρός να ξεκουραστεί. Έτσι, πάει να μιλήσει στον επιχειρηματία και του λέει πως πήρε την απόφαση να βγει στη σύνταξη. Καθώς, όμως, του έμενε ακόμη να τελειώσει ένα σπίτι, τον ειδοποιεί ότι αυτή θα είναι η τελευταία του δουλειά. 
"Τι κρίμα!" λέει ο επιχειρηματίας, "είσαι καλός στη δουλειά σου... Δε θέλεις να δουλέψεις λίγο ακόμα;"
"Όχι, όχι. Η αλήθεια είναι πως έχω πολλά πράγματα να κάνω, θέλω και να ξεκουραστώ..."
"Πολύ καλά."


Ο ξυλουργός τελειώνει το τελευταίο σπίτι και πάει να αποχαιρετήσει τον επιχειρηματία, αλλά αυτός του λέει: 
"Κοίτα, ήρθε μία παραγγελία της τελευταίας στιγμής, πρέπει να φτιάξεις ακόμη ένα σπίτι. Αν μου κάνεις αυτή τη χάρη... Δε θα έχεις τίποτε άλλο να κάνεις... Ασχολήσου αποκλειστικά με την κατασκευή αυτού του τελευταίου σπιτιού, πάρε όσο χρόνο χρειάζεσαι, αλλά σε παρακαλώ, ανάλαβε αυτή την τελευταία δουλειά". 


Ο ξυλουργός, αν και θυμωμένος με την παραγγελία αυτή, αποφασίζει παρ'όλα αυτά να την εκτελέσει και να φτιάξει το σπίτι όσο πιο γρήγορα γίνεται, για να πάει μετά να ξεκουραστεί, όπως ήθελε πραγματικά. Τώρα πια δεν έχει τίποτα να διαφυλάξει, αφού θα σταματήσει τη δουλειά, τώρα πια δεν χρειάζεται να επιδιώκει την αναγνώριση των άλλων, τώρα δεν διακυβεύεται η φήμη του ούτε η αμοιβή του, τώρα δεν διακινδυνεύει τίποτα απολύτως, γιατί έχει τελειώσει την καριέρα του. Το μόνο που θέλει, είναι να τελειώσει το σπίτι γρήγορα. 


Έτσι, λοιπόν, συναρμολογεί τα ξύλα, τα στερεώνει χωρίς πολύ κέφι, χρησιμοποιεί υλικά πολύ χαμηλής ποιότητας για να μειώσει το κόστος, δεν τελειώνει τις λεπτομέρειες... Με λίγα λόγια, κάνει δουλειά πολύ κατώτερη αυτής που έκανε συνήθως. Τέλος, στα γρήγορα, ολοκληρώνει το σπίτι. 


Οπότε, πάει στον επιχειρηματία κι εκείνος, έκπληκτος, του λέει: 
"Τι; Το τελείωσες κιόλας;" 
"Ναι, ναι, είναι έτοιμο"
"Ωραία, πάρε... Βάλε την κλειδαριά, κλείδωσε και φέρε μου το κλειδί."
Πάει ο ξυλουργός, βάζει την κλειδαριά, κλειδώνει και επιστρέφει με το κλειδί. 


Μόλις το παίρνει ο επιχειρηματίας το κλειδί, του το ξαναδίνει και λέει:
"Αυτό είναι το δώρο της εταιρείας για σένα..."



Μπορεί να μην το καταλαβαίνουμε, όμως η ζωή που φτιάχνουμε καθημερινά είναι το σπίτι μέσα στο οποίο ζούμε. Και το χτίζουμε εμείς οι ίδιοι. 
Αν έχεις συναίσθηση ότι σου αξίζει να ζεις καλύτερη ζωή... γιατί να μη φτιάξεις ένα καλύτερο σπίτι;
Τι καλά θα ήταν, αλήθεια, αν αρχίζαμε από δω και πέρα να είμαστε πιο προσεκτικοί με ό,τι φτιάχνουμε... 


(Από το βιβλίο "Ο δρόμος της αυτοεξάρτησης" του Χ. Μπουκάι)

Η μελαγχολία των διακοπών

Καθώς πλησιάζουν οι μέρες των διακοπών, υποτίθεται ότι πρέπει να ανυπομονούμε γι' αυτές και ελπίζουμε ότι θα είναι μία περίοδος ευτυχίας, αρμονίας, ξεκούρασης και χαλάρωσης. Ωστόσο, συχνά αυτή η αναμονή μας μετατρέπει τον ενθουσιασμό σε αισθήματα κατάθλιψης, που κοινώς αποκαλείται η μελαγχολία των διακοπών. Τα κύρια συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πονοκεφάλους, αϋπνία, ανησυχία, άγχος, θλίψη, εντερικά προβλήματα και συγκρούσεις με οικογένεια και φίλους. 


Μέρος του τι συμβαίνει στην περίοδο των διακοπών μπορεί να αποδοθεί στην ίδια την ένταση των δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια των διακοπών. Υπερκατανάλωση φαγητού και αλκοόλ, κούραση, αλλά και πολλές απαιτήσεις: ψώνια, μαγείρεμα, ταξίδια, καλεσμένοι, οικογενειακές συγκεντρώσεις, συγκεντρώσεις στο γραφείο, ακόμα περισσότερα ψώνια και επιπλέον οικονομικό κόστος. Δεδομένης της  οικονομικής κρίσης, το φαινόμενο αυτό μπορεί να επιδεινώσει τα αισθήματα άγχους ή κατάθλιψης σε μερικούς. 


Παρακάτω δίνονται μερικές συμβουλές προκειμένου να περάσουμε την περίοδο των διακοπών με όσο το δυνατόν λιγότερο ψυχολογικό κόστος, αλλά και να προλάβουμε τυχόν προβλήματα και μελαγχολία για τον εαυτό μας και τους αγαπημένους μας. 


1. Να είστε λογικοί με το πρόγραμμά σας. Μην εξαντλείτε τον εαυτό σας - αυτό κάνει πολλούς ανθρώπους εκκεντρικούς, οξύθυμους και καταθλιπτικούς. Η κόπωση και η λήψη πάρα πολλών καθηκόντων μπορεί να μετριάσουν τη διάθεσή σας. Μάθετε να λέτε όχι και διαχειριστείτε το χρόνο σας σοφά. Αν επιλέξετε να κάνετε λιγότερα, θα έχετε περισσότερη ενέργεια για να απολαύσετε το πιο σημαντικό μέρος των διακοπών: την οικογένεια και τους φίλους σας. 


2. Οργανώστε το χρόνο σας και ιεραρχήστε τις προτεραιότητές σας πριν λάβετε σημαντικές αποφάσεις. 


3. Θυμηθείτε: ανεξάρτητα από τα σχέδιά μας, οι διακοπές δεν μπορούν αυτόματα να αφαιρέσουν τα συναισθήματα της μοναξιάς, τη θλίψη, την απογοήτευση, το θυμό ή το φόβο από εμάς. 

4. Χειριστείτε προσεκτικά κάποια δυσαρέσκεια που μπορεί να σχετίζεται με διακοπές στο παρελθόν. Δηλώστε αμνηστία προς οποιοδήποτε μέλος της οικογένεια ή φίλο με τον οποία είχατε κάποια διαφωνία στο παρελθόν. Μην αισθάνεστε ότι πρέπει να να πείτε στο άτομο αυτό κάθε δυσαρέσκεια που νιώθετε ή παράπονο. Επίσης, μην αφήσετε το άτομο αυτό να κάνει το ίδιο σε εσάς. 


5. Μην περιμένετε από τις διακοπές σας να είναι ακριβώς όπως ήταν όταν ήσασταν παιδιά. Ποτέ δεν θα είναι. Ούτε εσείς είστε οι ίδιοι με όταν ήσασταν παιδιά, ούτε κανείς άλλος από την παρέα ή την οικογένεια είναι. Έτσι, κρατήστε τις προσδοκίες σας σε ισορροπία, καθώς δεν μπορείτε να έχετε όλα όσα θέλετε και κάποια από αυτά θα πάνε στραβά. Να θυμάστε ότι τα πάντα δεν πρέπει να είναι τέλεια και μην ανησυχείτε για τα πράγματα που είναι έξω από τον έλεγχό σας. 


6. Αισθάνεστε ότι δεν έχετε πολλά σχέδια για τις διακοπές σας; Σκεφτείτε να εργαστείτε εθελοντικά σε κάποια κατασκήνωση ή σερβιτόρος σε κάποιο νησί. Ή ακόμα και εργασία σε καταφύγιο αστέγων σε ομάδες που βοηθούν μη προνομιούχα παιδιά. Θα νιώσετε ότι έτσι προσφέρετε στο κοινωνικό σύνολο και θα αποφύγετε αισθήματα κατάθλιψης. 


7. Λειτουργήστε χωρίς σχέδιο και σκεφτείτε διακοπές χαμηλού κόστους. Μην υπερβείτε τον προϋπολογισμό. Δημιουργήστε ένα λογικό οικονομικό πλάνο και επιμείνετε σε αυτό. 


8. Αν πίνετε, μην αφήσετε τις διακοπές να γίνουν η αφορμή για υπερβολές, καταχρήσεις και hangovers. Αυτό θα επιδεινώσει την κατάθλιψη και το άγχος σας. Σε αντίθεση με την κοινή γνώμη, το αλκοόλ επιβαρύνει συμπτώματα κατάθλιψης. 


9. Δώστε στον εαυτό σας ένα διάλειμμα. Δημιουργήστε χρόνο για τον εαυτό σας για να κάνει πράγματα που αγαπά και που χρειάζονται για την σωματική και ψυχική σας ευεξία: αερόβια γυμναστική, γιόγκα, μασάζ, διαλογισμό, γρήγοροι περίπατοι, ή οποιαδήποτε δραστηριότητα σας ηρεμεί και σας δίνει μία καλύτερη προοπτική για το τι είναι σημαντικό στη ζωή σας. 


10. Προσέξτε τη διατροφή σας και να θυμάστε να εξασκήστε. Είναι φυσιολογικό να τρώτε περισσότερο κατά τη διάρκεια των διακοπών, αλλά να γνωρίσετε την επίδραση ορισμένων τροφών στη διάθεσή σας. Εάν τρώτε γλυκά και τροφές με πολλά λιπαρά, θα έχετε λιγότερη ενέργεια. Μπορεί να είναι πολύ χρήσιμο να κάνετε μία βόλτα πριν ή μετά από ένα μεγάλο γεύμα, παρέα με φίλους ή συγγενείς. 


11. Να έχετε κατά νου το Σύνδρομο Μετά των Διακοπών. Όταν όλη η ένταση και η φασαρία καταλαγιάσουν και πρέπει να μπείτε μέσα στους ρυθμούς της καθημερινότητας, ενδέχεται να νιώσετε μελαγχολία, νοσταλγία ή απογοήτευση. Μία μέρα ξεκούρασης ή μία κοντινή εκδρομή μπορεί να σας φέρει πιο ομαλά στις υποχρεώσεις της νέας εποχής. 


12. Πάνω απ' όλα, αν νιώσετε μελαγχολία, απλά να θυμάστε: Η επιλογή είναι πάντα δική σας, ο ουρανός δεν έχει πάντα σύννεφα και το ποτήρι είναι μισογεμάτο. 




(Πηγή: Psychology Today)

Άγχος: πόσο εύκολο είναι να το διαχειριστούμε;... (Β)

Β. ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΟ ΣΤΙΛ ΖΩΗΣ ΣΑΣ 


Μπορείτε να προχωρήσετε σε απλές αλλαγές στις καθημερινές σας συνήθειες, οι οποίες θα σας κάνουν πιο ανθεκτικούς σε μελλοντικές πιέσεις.

1. Αφιερώστε λίγο χρόνο σε ασκήσεις χαλάρωσης σε καθημερινή βάση. Απαιτούν μόνο λίγα λεπτά και το όφελος από αυτές είναι τεράστιο. 
2. Κάνετε όσο το δυνατόν περισσότερα ευχάριστα πράγματα. Αν οι ευχάριστες δραστηριότητες σας απαλλάσσουν και από την ένταση, τόσο το καλύτερο. Δοκιμάστε να ασκηθείτε ή να κάνετε γιόγκα. 
3. Μην αφήνετε την ψυχολογική σας πίεση να κορυφώνεται. Αν κάτι σας ανησυχεί, ζητήστε βοήθεια από φίλους ή ειδικούς. Σκεφτείτε εκ των προτέρων από που θα μπορούσατε να αναζητήσετε βοήθεια. 
4. Οργανώστε το πρόγραμμά σας στο σπίτι και τη δουλειά. 
5. Να είστε διεκδικητικοί. Αποφύγετε την περιττή ψυχολογική πίεση που πηγάζει από τη στάση "χαλί να με πατήσουν" και από την πιθανότητα να γίνετε αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους άλλους. 
6. Προσπαθήστε να μην κουράζεστε υπερβολικά και να μην αναλαμβάνετε πάρα πολλά καθήκοντα. Μάθετε να αναγνωρίζετε πότε φτάνετε στα όριά σας και να σταματάτε εκεί. Κάντε ένα διάλειμμα και προσπαθήστε να ασχοληθείτε με κάτι που σας χαλαρώνει ή σας ευχαριστεί. 
7. Μην αποφεύγετε αυτό που φοβάστε. Αν διαπιστώσετε ότι δυσκολεύεστε να έρθετε αντιμέτωποι με κάτι, μην υποχωρήσετε γιατί το μόνο που θα επιτύχετε θα είναι να αυξήσετε το φόβο που σας προκαλεί το συγκεκριμένο πράγμα ή η κατάσταση. Αντιθέτως, καθορίστε μια σειρά από μικρά και ασφαλή βήματα που θα σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε την πρόκληση. 
8. Μην παραλείπετε να αναγνωρίζετε τις επιτυχίες σας και να επιβραβεύετε τον εαυτό σας. Ποτέ μην υποτιμάτε τον εαυτό σας και μη στέκεστε στις παλιές δυσκολίες. Αναγνωρίστε στον εαυτό σας τα κατορθώματα που έχετε πετύχει. Σκεφτείτε το μέλλον και σχεδιάστε προγράμματα δράσης. 

(Από το βιβλίο "Ξεπερνώντας το άγχος" της Helen Kennerly)

Άγχος: πόσο εύκολο είναι να το διαχειριστούμε;... (Α)

Α. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 

"Ο προγραμματισμός των δραστηριοτήτων μείωσε την ψυχολογική μου πίεση και την ανησυχία μου, και μου επέτρεψε να βρίσκω αρκετό χρόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας για να κάνω τα απαραίτητα. Στην αρχή έπρεπε να αφιερώνω χρόνο για να σχεδιάζω και να οργανώνω τις δραστηριότητές μου, αλλά τώρα τα πράγματα κυλούν ομαλά και διαπιστώνω ότι είμαι λιγότερο πιεσμένος και απογοητευμένος στη δουλειά μου και ότι μπορώ να περνάω περισσότερο χρόνο με την οικογένειά μου. Νιώθω ότι η ζωή μου είναι ισορροπημένη και αυτό με βοηθάει να είμαι ήρεμος και να μην υπερβάλλω σε σχέση με τις καταστάσεις".

Οι συνεχείς αναβολές και η κακή οργάνωση είναι δυνατόν να αποτελούν πηγές ψυχολογικής πίεσης. Η εκμάθηση της διαχείρισης του χρόνου των δραστηριοτήτων μειώνει την ένταση αρκετών προβλημάτων που σχετίζονται με την ψυχολογική πίεση για πολλούς ανθρώπους. Η διαχείριση του χρόνου δεν είναι κάτι περίπλοκο, αλλά απαιτεί πολλή οργάνωση και καλή προετοιμασία. Δυσκολίες παρουσιάζονται όταν δεν τηρούνται αυτές οι δύο προϋποθέσεις για την αποτελεσματική διαχείριση του χρόνου των δρασητριοτήτων.

1. Ο τρόπος με τον οποίο δουλεύετε 
Είστε ο τύπος του ανθρώπου που:

• Είναι προνοητικός; 
• Θέτει τα πράγματα κατά σειρά προτεραιότητας; 
• Μπορεί να συγκεντρωθεί σ' αυτό που επιθυμεί; 
• Είναι σχολαστικός; 
• Αναβάλλει αυτά που έχει να κάνει; 
• Έχει μανία με την τάξη; 
• Φτιάχνει καταλόγους; 
• Δουλεύει σε ακατάστατο γραφείο; 
• Δεν μπορεί να πει "Όχι"; 
• Συμορφώνεται ή καινοτομεί; 
• Είναι σε θέση να αναθέσει μία δουλειά σε κάποιον άλλο; 
• Προτιμά να δουλεύει μόνος του; 

Από τις παραπάνω απαντήσεις μπορεί να διαπιστώσετε ότι τα θετικά σας στοιχεία είναι ότι καινοτομείτε, ότι έχετε πολλή ενέργεια και σχεδιάζετε εκ των προτέρων, αλλά ειστε ακατάστατοι και χωρίς οργάνωση. Ποια είναι τα θετικά σας σημεία και ποιες είναι οι ανάγκες σας; Καταγράψτε το ένα απέναντι από το άλλο.

2. Οι συνήθειές σας 
Δεν θα μπορέσετε να διαχειριστείτε τον χρόνο σας αποτελεσματικά αν δεν γνωρίζετε πώς τον χρησιμοποιείτε τώρα. Η καλύτερη μέθοδος για να πετύχετε κάτι τέτοιο είναι να κρατήσετε ημερολόγιο σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο κατανέμετε το χρόνο σας και μετά να το μελετήσετε. Το ημερολόγιο δραστηριοτήτων σας θα σας προσφέρει ενδείξεις για το πότε και που χρησιμοποιείτε το χρόνο σας παραγωγικά, πότε χάνετε τον καιρό σας και σε ποιες περιπτώσεις θα μπορούσατε να εξοικονομήσετε χρόνο. Μπορείτε είτε να καταγράφετε τις δραστηριότητές σας κάθε μία ώρα, είτε να καταγράφετε τις δραστηριότητες και τη διάρκειά τους, είτε αναλυτικά τι ώρα ξεκινήσατε και τι ώρα τελειώσατε. Εσείς θα αποφασίσετε τη μορφή που θα έχει το ημερολόγιό σας.
Να θυμάστε ότι όσο πιο σοβαρό είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζετε με τη διαχείριση του χρόνου των δραστηριοτήτων σας, τόσο πιο πολλές πληροφορίες είναι απαραίτητες για να επανακτήσετε τον έλεγχο. Παρότι η τήρηση ενός τέτοιου ημερολογίου μπορεί να σας φαίνεται κουραστική, χρειάζεται να γίνει μόνο για μία-δύο εβδομάδες και είναι αναμφισβήτητα μία πολύ καλή επένδυση του χρόνου σας. Μόλις τελειώσετε με τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου μελετήστε το θέτωντας ερωτήματα όπως:

• Υπάρχει υγιής ισορροπία μεταξύ των εργασιακών μου δραστηριοτήτων; 
• Ασχολούμαι με τις σημαντικότερες δραστηριότητες την ώρα της ημέρας που αποδίδω καλύτερα; 
• Περιλαμβάνονται τα απαραίτητα διαλείμματα; 
• Έχω χρόνο να διευθετήσω μία πιθανή κρίση; 

3. Οι προτεραιότητές σας

Τώρα πρέπει να αναλογιστείτε πώς θα κατανείμετε το χρόνο που διαθέτετε. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να σκεφτείτε όλους τους σημαντικούς τομείς της ζωής σας: την καριέρα σας, την υγεία σας, την οικογένειά σας, τα χρήματα κ.ο.κ. αποφασίζοντας ποιες είναι οι προτεραιότητές σας. Σε συνάρτηση με αυτή την ιεράρχηση, μπορείτε να αρχίσετε να σκέφτεστε τις υποχρεωτικές σας δραστηριότητες ανάλογα με τη σημασία που έχουν για σας και να αφιερώσετε για καθεμία από αυτές όσο χρόνο θεωρείτε λογικό. 

4. Θέτοντας ρεαλιστικούς στόχους 

Τώρα μπορείτε να αναλογιστείτε τους άμεσους και τους μακροπρόθεσμους στόχους σας για να δείτε πόσο ρεαλιστικοί είναι σε συνάρτηση με τα γενικά χαρακτηριστικά σας και τις προτεραιότητές σας. Όταν καθορίζετε το στόχο σας, θυμηθείτε ότι πρέπει να είστε πολύ συγκεκριμένοι. Μία ασαφής και διφορούμενη ιδέα για το τι ελπίζετε να επιτύχετε δεν θα σας οπλίσει με ισχυρό κίνητρο. Επίσης, αν ο στόχος σας δεν είναι καθορισμένος με ακρίβεια, είναι δύσκολο να εκτιμήσετε αν τον έχετε επιτύχει και μπορεί να μην το συνειδητοποιήσετε καν. Να είστε συγκεκριμένοι. Ποιος, τι, πότε και πόσο πρέπει  να είναι ξεκάθαρα διατυπωμένα. 

5. Προγραμματίζοντας το χρόνο σας 

Προετοιμαστείτε να προγραμματίζετε κάθε μέρα ξεχωριστά και προσδιορίστε το χρόνο γι' αυτό, μαθαίνοντας όσα περισσότερα μπορείτε από τα λάθη που κάνατε προηγουμένως στην οργάνωση του χρόνου σας. Μην είστε άκαμπτοι στον προγραμματισμό σας, γιατί από καιρό σε καιρό μπορεί να χρειαστεί να αντιδράσετε σε κάποια κρίση ή σε μία ξαφνική ευκαιρία. Αφού αποκτήσετε ένα ημερολόγιο ή μία ατζέντα, κατατάξτε τους στόχους σας σε βραχυπρόθεσμους (ολοκληρώνονται εντός μίας εβδομάδας), μεσοπρόθεσμους (μας απασχολούν μέχρι και έναν μήνα) και μακροπρόθεσμους (μπορεί να απαιτούν έξι μήνες ή και παραπάνω). Να βρίσκετε χρόνο να ανατρέχετε στον κατάλογο με τους στόχους σας, ώστε να επανεκτιμάτε και να επαναξιολογείτε την πρόοδό σας, να ανανεώνετε τις προτεραιότητες και τις επιθυμίες σας, και να σχεδιάζετε νέους στόχους. 

6. Η καθημερινή διαχείριση του χρόνου 

Κάθε μέρα να φτιάχνετε έναν κατάλογο με πράγματα που πρέπει να γίνουν, με την κάθε δραστηριότητα ταξινομημένη σε μία από τις ακόλουθες τέσσερις κατηγορίες: 

Α: Πρέπει να το κάνω σήμερα.

Β: Καλό θα ήταν να το κάνω σήμερα. 

Γ: Μπορώ να το αναβάλω. 

Δ: Μπορώ να το αναθέσω σε κάποιον άλλο. 

Αν δεν επιτύχατε τους στόχους που είχατε θέσει, αναρωτηθείτε γιατί συνέβη αυτό, αλλά και τι θα μπορούσατε να μάθετε από κάτι τέτοιο. Μήπως αποτύχατε γιατί υποτιμήσατε το φόρτο εργασίας που αντιμετωπίζετε; Μήπως επειδή δεν ήσασταν σε θέση να πείτε "όχι" σε αυτούς που σας διέκοπταν; Μήπως επειδή το περιβάλλον σας δεν είναι καλά οργανωμένο; 

7. Η ανάθεση καθηκόντων σε άλλους 

Πολλές δραστηριότητες μπορούν να ανατεθούν σε άλλους και αυτό είναι βασικό για τη σωστή διαχείριση του χρόνου μας. Μπορεί με αυτο τον τρόπο να παραιτηθείτε από κάποιες ευχάριστες δραστηριότητες, αλλά για να είστε αποτελεσματικοί κάτω από πιεστικές συνθήκες πρέπει να περιοριστείτε στα απαραίτητα καθήκοντα. Για την ανάθεση καθηκόντων σε άλλους απαιτείται: 

• Η αναγνώριση της δραστηριότητας που πρέπει να ανατεθεί
• Η εξεύρεση του ατόμου στο οποίο θα ανατεθεί. 
• Δώστε τις απαραίτητες οδηγίες και εκπαιδεύστε το με στενή εποπτεία. Αποσυρθείτε σταδιακά, με σκοπό να περιορίσετε τελικά τη συμμετοχή σας μόνο στην παρακολούθηση της προόδου. 

(Από το βιβλίο "Ξεπερνώντας το Άγχος" της Helen Kennerley)