Αν μπορούσες να δεις μια ολόκληρη σχέση μέσα σε 5 λεπτά..

Αν μπορούσες να δεις μία ολόκληρη σχέση μέσα σε πέντε λεπτά, αυτή προφανώς θα ήταν κάπως έτσι: 

-Γεια σου, είσαι πολύ όμορφη. Έχεις ωραία μαλλιά. 
-Ευχαριστώ πολύ. Θα ήθελες να πάμε για φαγητό κάποια στιγμή; 
-Ναι, φυσικά, τα λέμε την Τετάρτη. 
....
-Ελπίζω να πεινάς, ε; 
-Είδα τις φωτογραφίες σου στο facebook. Όλες ωραίες, εκτός από εκείνη στο Λύκειο, χαχα..
-Οι πολιτικές μας απόψεις φαίνεται να ταιριάζουν, δε νομίζεις; 
-Ναι, το πρόσεξα. 
-Τι λες, φεύγουμε από δω; 
-Ναι, πάμε σπίτι μου;
-Φύγαμε. 
...
-Θα γνωρίσεις τους φίλους μου απόψε. 
-Ουάου, φοβάμαι. 
-Δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς, θα σε συμπαθήσουν αμέσως. Τους αρέσουν οι κοκκινομάλλες! 
...
-Μ'αρέσει να σε κοιτάζω. 
-Μ'αρέσει να ξαπλώνω δίπλα σου. 
-Πόσο χαίρομαι που σε βρήκα. 
-Ναι, η μοίρα, είδες; 
-Με κάνεις πολύ ευτυχισμένο. 
...
-Πρόσεξα ότι άφησες την οδοντόκρεμα χωρίς καπάκι. Θα ήθελα να σε παρακαλέσω να την κλείνεις. 
-Ναι, γιατί είναι σιχαμερό, ε;
-Ναι, είναι λίγο. 
-Τουλάχιστον εγώ βουρτσίζω τα δόντια μου 2 φορές τη μέρα. 
-Εγώ τα βουρτσίζω 3 φορές και χρησιμοποιώ και νήμα. 
...
-Να σου πω κάτι: βαρέθηκα τη γκρίνια σου. 
-Εγώ γκρινιάζω;;; Εσύ ήσουν αυτός που είπε να βγαίνουμε και με άλλους. 
-Ε και; Έχουμε 2013, σιγά το πράγμα! 
-Μιλάς σοβαρά; Λες κάτι τέτοιο στην κοπέλα σου; 
-Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να βγαίνεις σε διαδικτυακό ραντεβού. 
-Αλήθεια; Ε τότε μάθε ότι οι φίλοι σου είναι πολύ σέξυ! 
-Ναι, έχω δει πώς τους κοιτάς! 
-Με έχεις δει πώς τους κοιτάω μπροστά σου;
-Ναι. 
-Πού να δεις πώς τους κοιτάω όταν δεν είσαι εσύ μπροστά...
-Α τέλεια... Τοτε κι εγώ θα συναντηθώ με τη φίλη μου από το match.com. 
-Πόσο άθλιος είσαι...
-Δεν το αντέχω άλλο αυτό. Τελειώσαμε! 
...
-Αυτή είναι ό,τι χειρότερο μου έχει συμβεί. 
-Ποτέ ξανά με αυτόν. Ποτέ! 
... 
-Βλέπεις κάποιον αυτή την περίοδο; 
-Όχι. 
-Πώς σου φαίνεται να βρεθούμε την Τρίτη; 
-Πώς σου φαίνεται η Τετάρτη; 
-Καλύτερα.

Στην ταινία Η αιώνια λιακάδα ενός καθαρού μυαλού, η Κλεμεντίν και ο Τζόελ χωρίζουν για πρώτη φορά όταν η σχέση τους είχε φτάσει σε οριακό σημείο και σχεδόν μισούν ο ένας τον άλλο. Αφού παίρνουν μέρος στο πρόγραμμα όπου διαγράφει ο ένας τον άλλο από τη μνήμη του, ξανασυναντιούνται τυχαία και περνούν μερικές όμορφες στιγμές, καθώς για κάποιον ανεξήγητο λόγο έλκονται πολύ έντονα. Τότε βρίσκουν τις κασέτες με τα τελευταία τους λόγια πριν προχωρήσουν στη "διαγραφή": τα σκληρά λόγια που έλεγαν ο ένας για τον άλλο, τις κατηγορίες, τα παράπονα, τα ελαττώματα, όλα... 

Και παρ'όλα αυτά, τη δεύτερη φορά που βρίσκουν ο ένας τον άλλο, θέλουν να είναι μαζί. Αυτή τη φορά όμως ξέρουν ότι κάποια στιγμή θα φτάσουν στο ίδιο σημείο, όπου θα μισούν-κατηγορούν-απαξιούν ο ένας τον άλλο. Αλλά θα προσπαθήσουν. Θα προσπαθήσουν να πάνε πέρα από αυτό το σημείο. Πέρα από το σημείο όπου όλα φαίνονται τέλεια και ο σύντροφος είναι μια απλή εξιδανίκευση. Πέρα από το σημείο όπου οι υψηλές προσδοκίες που εναποθέτουν στον άλλο, διαψεύδονται. 

Από εκείνο το σημείο όπου ξεκινάει η πραγματική σχέση. 

"-Δεν μπορώ να βρω κάτι που να μην μου αρέσει σε σένα. 

-Ναι, αλλά θα βρεις." 

Γιατρεύοντας την καρδιά από τον εαυτό της

«Πρώτα πρώτα, ο έρωτας έχει το προνόμιο μιας αχρέωστης ερωτικής επιλογής. Το να αγαπιέμαι από κάποιον και να ανταποκρίνομαι στην αγάπη του, δεν έχει καμία σχέση με τις αρετές μου ή τις αρετές του. Κανένα ιδιαίτερο προσόν ή ψυχική ευγένεια δε βαραίνει στην ερωτική επιλογή. Μπορούμε να νιώσουμε το ίδιο ξέφρενο πάθος για ένα δειλό ή έναν ήρωα. Έτσι, ακόμα και η δημοκρατικότερη κοινωνία δε θα μπορούσε ποτέ να διορθώσει αυτή τη θεμελιώδη αδικία που συνίσταται στο αυθαίρετο της ερωτικής επιλογής. Ως προς αυτό, ο έρωτας αποτελεί μια κατάφωρη διάψευση όλων των ουτοπιών της δικαιοσύνης. Μπορεί να φτάσει σε μεγαλειώδη ύψη ή να εκπέσει σε βάραθρα σιχαμερότητας, είναι εντελώς ξένος προς τις έννοιες της προόδου και της αξίας. Ο έρωτας του άλλου δεν είναι κάτι που το κερδίζω με την αξία μου, μου προσφέρεται δωρεάν σαν μια ανείπωτη χάρη. Το να θέλουμε να θεραπεύσουμε το συναίσθημα από τον ίδιο τον εαυτό του, από τη σκοτεινή πλευρά του, είναι σαν να θέλουμε να το στειρώσουμε. Με την ικανότητά της να μεταμορφώνει ένα τυχαίο πλάσμα σε «πλάσμα ψυχής» (Προυστ), η καρδιά προσδίδει στο αγαπώμενο πρόσωπο, ακόμα και στο πιο ταπεινό, μια πληρότητα, ένα μεγαλείο που το ξεχωρίζει από τους κοινούς θνητούς. Χάρη στον έρωτά μου, το λατρεμένο πλάσμα γίνεται μια τρομακτική και ελεύθερη δύναμη που μάταια προσπαθώ να την εξημερώσω. Όσο περισσότερο προσκολλώμαι σε αυτό, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από μένα, τόσο πιο απρόσιτο γίνεται, αποκτά διαστάσεις ασύλληπτες.

Αγαπώ σημαίνει παραχωρώ στον άλλο, με την πλήρη θέλησή μου, κάθε εξουσία επάνω μου, υποτάσσομαι στα καπρίτσια του, τίθεμαι κάτω από την κυριαρχία ενός δεσπότη ευμετάβολου όσο και γοητευτικού. Με μια λέξη του, με μια ανάλογη αλλαγή της συμπεριφοράς του, ο αγαπημένος μπορεί να με ανεβάσει στα ουράνια ή να με ρίξει στα τάρταρα. Όταν δενόμαστε με εκείνον ή με εκείνη, για τους οποίους δε γνωρίζουμε πια τίποτα άλλο παρά μόνο πως τους λατρεύουμε, τοποθετούμαστε σε κατάσταση τρωτότητας, εμφανιζόμαστε γυμνοί, ανυπεράσπιστοι. Και στο μέτρο που οι σχέσεις μας με αυτό γίνονται όλο και πιο στενές, το αγαπημένο πλάσμα δε μεταμορφώνεται μόνο σε έναν ξένο, αλλά προπάντων αντιπροσωπεύει τη δυνατότητα τόσο της έκστασης όσο και της πτώσης. Ακούγοντάς το, λατρεύοντάς το, περιμένοντάς το, υποτασσόμαστε σε μια τελεσίδικη ετυμηγορία: γινόμαστε αποδεκτοί ή απορριπτόμαστε. Από αυτόν λοιπόν που αγαπώ περισσότερο, μπορώ να φοβάμαι και το χειρότερο: ο χαμός ή η φυγή του, που θα μου απόκοβε ένα ουσιαστικό τμήμα του εαυτού μου. Ο έρωτας μας λυτρώνει από το αμάρτημα της ύπαρξης -όταν αποτυχαίνει, νιώθουμε συνθλιμμένοι από τη ματαιότητα της ζωής. Το φρικιαστικό στην ερωτική οδύνη είναι πως τιμωρούμαστε, επειδή αγαπώντας τον άλλο, θελήσαμε ό,τι το καλό γι’ αυτόν. Δεν πληρώνουμε για ένα σφάλμα, αλλά για μια μη αποδεκτή προσφορά. Και αυτοί που απορρίπτονται στις εξετάσεις του έρωτα, δε μπορούν να προσφύγουν σε αναθεώρηση -δε μπορούν να ενοχοποιήσουν κανέναν άλλο και μένουν εγκαταλειμμένοι και αθόρυβοι.

Υπάρχει βεβαίως και η ευτυχία του έρωτα, η ευτυχία της συνενοχής, των μοιρασμένων δοκιμασιών, η ευτυχία να ξεφεύγεις από τα όρια του εαυτού και να εγκαταλείπεσαι με πλήρη εμπιστοσύνη στον άλλο, αλλά είναι μια ευτυχία που φέρει εντός της το σπέρμα του ίδιου του αφανισμού της, όταν εκφυλίζεται σε κυριακάτικη ηρεμία. Φυσικά υπάρχει πάντα η δυνατότητα να εκθρονίσουμε τον άλλο από την περίοπτη θέση του, και με την υπερβολικά στενή συμβίωση να τον κάνουμε προβλέψιμο, τόσο οικείο όσο ένα έπιπλο ή ένα φυτό. Όμως πρόκειται για μια θλιβερή εξέλιξη -και στους δεσμούς μας ταλαντευόμαστε ανάμεσα στο φόβο πως δεν ξέρουμε καθόλου τον άλλο και την απελπισία πως τον γνωρίζουμε υπερβολικά. Η πρώτη πληγή που μας προκαλεί το αγαπημένο πρόσωπο είναι τότε που μας φαίνεται πλούσιο από έναν ισχυρό, γοητευτικό δυναμισμό που αδυνατούμε να τον συλλάβουμε ή να τον παρακολουθήσουμε. Υπάρχει μια δεύτερη πληγή που γεννιέται από την άκρα διαφάνεια του υπερβολικά ανθρώπινου, υπερβολικά προβλέψιμου άλλου που, χάνοντας την αλαζονεία, την αγριότητά του, έχασε ταυτόχρονα και κάθε θέλγητρο. Σε αυτό το πεδίο η νίκη δεν ξεχωρίζει πια από την πανωλεθρία και ταλαντευόμαστε μονίμως ανάμεσα στη βιαιότητα του αγνώστου και τη γαλήνη του πολύ γνωστού. Στην πρώτη περίπτωση, ο άλλος μού ξεφεύγει κι εγώ προσπαθώ απεγνωσμένα να τον προλάβω, στη δεύτερη του ξεφεύγω εγώ, στο μέτρο που αυτός μου έχει γίνει προσιτός, ενταγμένος στην καθημερινότητα της ζωής μου. Είχα διαμελιστεί, απογειωθεί από τον ίδιο τον εαυτό μου, και να που συνέρχομαι, ξαναγίνομαι ακέραιος. Αλλά ανταλλάσσοντας την αδυναμία με την ασφάλεια, έχασα και έναν απαραίτητο αναταραγμό. Επειδή το πιο φριχτό απ’ όλα είναι η επιβίωση του ζευγαριού σε μια κατάσταση ήρεμου αυτοματισμού. Μόλις λύσω το βασανιστικό αίνιγμα που αντιπροσωπεύει για μένα ο άλλος, τον πεζοποιώ: για να πάψω να βασανίζομαι από την υπερβολική του απόσταση, τον έκανα τόσο οικείο μου, ώστε τώρα υποφέρω από την ενοχλητική του εγγύτητα. Χθες ακόμα τον ένιωθα απόντα ως και τη στιγμή της πιο έντονης σαρκικής συνάφειας, και ζούσα με τον τρόμο της εγκατάλειψης -και να που έγινε προβλεπτός, σμικρυμένος σε ένα μηχανικό “αγάπη μου”, ανίκανος πια να με εκπλήξει.

Εννοείται πως όλοι οι έρωτές μας δεν είναι δυστυχισμένοι, όμως όλοι στοιχειώνονται από το φάσμα της εξαφάνισής τους. Συνεπώς δεν υπάρχει λύση για τον ερωτικό πόνο: σαν τους αϋπνικούς, αρκούμαστε να αλλάζουμε πλευρό, να αιωρούμαστε ανάμεσα στη θλίψη του χωρισμού και τη θλίψη της μονοτονίας, ανάμεσα στην ευτυχία της έντασης και την ευτυχία του εφησυχασμού. Δεν υπάρχει πάθος που να μην τρέφεται από την ανησυχία, και ο έρωτας δεν είναι παρά μια κατάσταση ευφορικής οδύνης, αβάσταχτη αλλά και θεϊκή συνάμα. Αυτό είναι το παράδοξό του: είναι μια αγωνία που γεννά τη χαρά, μια απολαυστική σκλαβιά, ένα εξαίσιο κακό που η εξαφάνισή του μας σκοτώνει. Όποιος δε διακινδυνεύει να υποφέρει δε θα μπορέσει ποτέ του να αγαπήσει. Και μήπως ο πιο λεπτός ανατόμος των συμφορών του έρωτα και των συμφορών του μη-έρωτα δεν ήταν ένας άντρας, ο Μαρσέλ Προυστ; Κανένα φύλο δεν έχει το αποκλειστικό προνόμιο του θάμβους και της απελπισίας -η πλήρης συναισθηματική μας προσήλωση σε ένα πλάσμα συνεπάγεται αγωνιώδεις αβεβαιότητες όσο και χαρές. Αγαπώ σημαίνει ζω μες στην αέναη συνύπαρξη του τρόμου και του θαύματος». (Απόσπασμα από το δοκίμιό του Ο Πειρασμός της Αθωότητας, εκδ. Αστάρτη).

Ο Μπρυκνέρ είναι ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Γάλλους συγγραφείς. Γράφει εναλλάξ μυθιστορήματα και δοκίμια, αρθρογραφεί στο Νουβέλ Ομπσερβατέρ, είναι διδάκτωρ της φιλοσοφίας στο Ινστιτούτο Πολιτικών επιστημών του Παρισιού και διδάσκει ως καθηγητής επισκέπτης σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Συμμετείχε στον αναβρασμό του Μάη του ’68, τα ψέλνει εμμονικά στις φεμινίστριες και στην Ευρώπη που επαναπαύεται στον λήθαργό της κι έχει γράψει δοκίμια για την αέναη ευφορία της δύσης και μια σειρά από τα σύγχρονα σύνδρομα που, όπως όλα δείχνουν, μας έφεραν εδώ που βρισκόμαστε σήμερα. Χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης από τους Ελληνες αναγνώστες και ο ίδιος επισκέπτεται συχνά τη χώρα μας. Ανάμεσα στα μυθιστορήματά του, ξεχωρίζουν Τα Μαύρα Φεγγάρια του Έρωτα (εκδ. Αστάρτη), Το Θείο Βρέφος (εκδ. Αστάρτη), Η Μελαγχολική Δημοκρατία (εκδ. Αστάρτη) και η Αέναη Ευφορία (εκδ. Αστάρτη).

Πηγη: http://www.doctv.gr

'Όμοιος ομοίω αεί πελάζει'

Αλήθεια, τα αντίθετα έλκονται; Έτσι σκέφτεται μεγάλο μέρος της σημερινής (ποπ) κουλτούρας. Ταινίες όπως το Pretty Woman και The Notebook δείχνουν ότι τα ζευγάρια που δεν έχουν σχεδόν τίποτα κοινό μεταξύ τους προορίζονται οι ένας για τον άλλον. Όμως, οι ψυχολογικές μελέτες δίνουν μια διαφορετική εικόνα. Όταν οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα επιλογής, αναζητούν τους ανθρώπους που τους μοιάζουν. Οι ψυχολόγοι αποκαλούν αυτό το φαινόμενο έλξη της ομοιότητας και αυτό συναντάται σε πολλούς πολιτισμούς.

Η έλξη της ομοιότητας είναι ιδιαίτερα έντονη στα ρομαντικά ζευγάρια. Για παράδειγμα, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μία έρευνα στο Σικάγο συνέλεξε δεδομένα για να ανακαλύψει πού και πώς οι Αμερικανοί συναντούν τους/τις συντρόφους τους. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι "οι άνθρωποι αναζητούν ή βρίσκουν συντρόφους που τους μοιάζουν και συντρόφους, με τους οποίους μπορούν να συγκριθούν «ποιοτικά».  Η μεγάλη πλειοψηφία των γάμων παρουσιάζουν αυτή την ομοιότητα για σχεδόν όλα τα χαρακτηριστικά μετρήθηκαν, που περιλαμβάνουν από την ηλικία για την εκπαίδευση μέχρι την εθνικότητα."

Το ίδιο ισχύει και για τους φίλους μας. Μία  πρόσφατη μελέτη στο Wellesley College και το Πανεπιστήμιο του Κάνσας αποδεικνύει κάτι τέτοιο. Οι ερευνητές ενδιαφέρονταν για το πώς η κοινωνική πολυμορφία του κολεγίου μπορεί να επηρεάσει τις κοινωνικές σχέσεις: Μήπως τα σχολεία με μεγαλύτερη κοινωνική πολυμορφία μπορούν να οδηγήσουν και σε διαφορετικές σχέσεις;

Διεξήχθη σύγκριση των σχέσεων των μαθητών σε ένα μεγάλο κρατικό πανεπιστήμιο (University of Kansas) με τέσσερα μικρά κολέγια στο Κάνσας. Ζητήθηκαν από τους μαθητές τα δημογραφικά τους στοιχεία, αλλά και στάσεις και πεποιθήσεις γύρω από ποικίλα θέματα (απόψεις για τον έλεγχο των γεννήσεων και κατανάλωσης οινοπνεύματος από ανηλίκους, για παράδειγμα). Βρήκαν ότι η "μεγαλύτερη ανθρώπινη ποικιλομορφία εντός ενός περιβάλλοντος οδηγεί σε λιγότερο προσωπική διαφορετικότητα." Οι φοιτητές στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας, με άλλα λόγια, τείνουν να δημιουργήσουν πιο ομοιογενείς κοινωνικές ομάδες σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους σε μικρότερα σχολεία. Αυτό σημαίνει, κατά ειρωνεία της τύχης, ότι όσο περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν για να ακολουθήσει και να επιλέξει κανείς διαφορετικές σχέσεις τόσο μεγαλύτερη είναι η τάση να κλίνει προς ομοϊδεάτες.

Αυτό μπορεί να είναι ένα πρόβλημα. Αρκετές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν κατά την τελευταία δεκαετία δείχνουν τη σημασία της πνευματικής διαφορετικότητας. Μια ανάλυση των πτυχιούχων του Stanford Business School διαπίστωσε ότι "οι επιχειρηματίες με πιο «ποικιλόμορφα» και «διαφορετικά» κοινωνικά δίκτυα πετυχαίνουν τρεις φορές υψηλότερη επίδοση στον άξονα της καινοτομίας, γεγονός που υποδηλώνει ότι η δυνατότητα πρόσβασης σε «μη-προσβάσιμες πληροφορίες από τους ομοίους» είναι μια πολύ σημαντική πηγή νέων ιδεών." Μια τέτοια ανοχή και αναζήτηση της διαφορετικότητας αναγκάζει το άτομο να σταματήσει να επαναπαύεται στα πιστεύω του και τα στεγανά του, και να ανοίξει τους ορίζοντές του. Κάτι τέτοιο αυτόματα ανοίγει μπροστά του περισσότερους δρόμους προς την εξέλιξή του. 

Στο πλαίσιο του γάμου η έλξη της ομοιότητας είναι ένας θετικός παράγοντας. Οι γάμοι συνήθως πετυχαίνουν όταν εμπλέκονται δύο ομοϊδεάτες. Η ομοιότητα των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας είναι μια καλή ένδειξη συζυγικής σταθερότητας και ευτυχίας. Στην πραγματικότητα, είναι ιδιαίτερα απίθανο για τα άτομα με ανόμοια προσωπικότητες να έλκονται μεταξύ τους. Δεν είναι απλώς ότι τα αντίθετα δεν έλκονται: Συχνά απωθούνται κιόλας.

Αν τα αντίθετα δεν έλκονται με ρομαντικό-ερωτικό τρόπο, γιατί έχουμε μια τέτοια τάση να πιστεύουμε ότι έτσι γίνεται; Κυρίως, επειδή εμείς οι άνθρωποι αγαπάμε τις ρομαντικές ιστορίες. Από το Ρωμαίος και Ιουλιέτα και Wall-E και το Katniss και Peeta, δεν μπορούμε παρά να φαντασιωνόμαστε ζευγάρια εραστών που έζησαν έναν ματαιωμένο έρωτα. Δυστυχώς, επειδή αυτά τα σενάρια θυσιάζουν την πραγματικότητα για λίγο περισσότερο πάθος και καρδιοχτύπι, η αντίληψή μας για τις ρομαντικές σχέσεις είναι σε μεγάλο βαθμό διαστρεβλωμένη. Δεν έχουν όλες οι ιστορίες αίσιο τέλος. Πολλές φορές, επίσης, συνειδητά ή ασυνείδητα, θέλουμε να ζήσουμε έναν έρωτα δίχως αύριο, αλλά με πολύ πάθος, ένταση, ματαίωση και εγκατάλειψη. Ναι, πολλές φορές ο άνθρωπος αναζητάει τον πόνο και το δράμα, ενώ ακριβώς δίπλα του θα μπορούσε να "τρέξει" μία σχέση περισσότερο συμβατή και ταιριαστή σε αυτόν. Ίσως πιστεύει ότι δεν του αξίζει μία αληθινή αγάπη. Ίσως πάλι βρίσκει τη ζωή του ανιαρή και θέλει να της προσθέσει λίγη ..δράση. Για όποιο λόγο κι αν το επιλέξει, πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι έχει ξεκινήσει μία μάχη με τις πιθανότητες. Με τις λίγες πιθανότητες η σχέση αυτή να κρατήσει και να ευδοκιμήσει. Όλα εξαρτώνται από το τι αναζητά κανείς.   

Εν συντομία, λοιπόν, οι ρομαντικές σχέσεις ευδοκιμούν μέσα στην ομοιότητα. Το αντίθετο ισχύει για τους κοινωνικούς και επαγγελματικούς σας κύκλους: όταν πρόκειται για την παραγωγή ιδεών, δημιουργικότητα ή επιχειρηματικότητα, διανοητικά διαφορετικοί κοινωνικοί κύκλοι είναι το κλειδί για την επιτυχία.

                

Δώδεκα απλές υπενθυμίσεις για τις σχέσεις

Είναι εύκολο να κάνετε τις σχέσεις σας πιο περίπλοκες από ό, τι είναι. Εδώ θα βρείτε δώδεκα απλές υπενθυμίσεις για να σας βοηθήσουν να τις κρατήσετε σε καλό δρόμο.

1/ Όλες οι επιτυχημένες σχέσεις απαιτούν δουλειά. - Δεν συμβαίνουν έτσι απλά, και δεν συντηρούνται μόνες τους. Υπάρχουν και ευδοκιμούν όταν τα εμπλεκόμενα μέρη αναλαμβάνουν το ρίσκο του να μοιράζονται αυτό που συμβαίνει στο μυαλό και τις καρδιές τους. Ανοικτή επικοινωνία και ειλικρίνεια είναι το κλειδί. 

2/ Τις περισσότερες φορές παίρνετε ό,τι δίνετε. - Αν θέλετε αγάπη, δώστε αγάπη. Αν θέλετε φίλους, να είστε φιλικοί. Αν αναζητάτε κατανόηση, προσπαθήστε να δείχνετε κι εσείς περισσότερη κατανόηση στους άλλους. Αυτή είναι μία απλή πρακτική που "δουλεύει" καλά.

3/ Δεν θα' πρεπε να παλεύουμε για μια θέση στη ζωή κάποιου. - Ποτέ μην αναγκάσετε κάποιον να κάνει χώρο στη ζωή τους για σας, γιατί αν ξέρει την αξία σας, θα δημιουργήσει αρκετό χώρο από μόνος τους.

4/ Υπάρχει κάποιος λόγος για όλους όσους γνωρίζουμε. - Μερικοί άνθρωποι θα σας δοκιμάσουν, μερικοί θα σας χρησιμοποιήσουν, και κάποιοι θα σας διδάξουν. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι κάποιοι θα αναδείξουν τον καλύτερο εαυτό σας. Μάθετε πώς μπορείτε να δείτε και να αποδεχθεί τις διαφορές μεταξύ αυτών των ανθρώπων, και να συνεχίσετε ανάλογα.

5/ Όλοι αλλάζουν, και αυτό είναι ΟΚ. - Οι ανάγκες μας αλλάζουν με το χρόνο. Όταν κάποιος σας πει, "Έχεις αλλάξει," δεν είναι πάντα κακό πράγμα. Μερικές φορές, αυτό σημαίνει απλώς ότι σταματήσατε να ζείτε τη ζωή σας σύμφωνα με το δικό τους τρόπο. Μην απολογείστε γι' αυτό. Αντ 'αυτού, να είστε δεκτικοί και ειλικρινείς, εξηγήστε το πώς αισθάνεστε, και κάνετε ό, τι πιστεύετε με την καρδιά σας ότι είναι σωστό.

6/ Εσείς ελέγχετε τη δική σας ευτυχία. - Αν η σχέση σας με τον εαυτό σας δεν λειτουργεί σωστά, μην περιμένετε ότι οι υπόλοιπες σχέσεις σας θα είναι κάτι διαφορετικό. Κανείς άλλος σ' αυτόν τον κόσμο δεν μπορεί να σας κάνει ευτυχισμένο, παρά μόνο εσείς οι ίδιοι. Είναι κάτι που πρέπει να κάνετε μόνοι σας. Και θα πρέπει να δημιουργήσετε τη δική σας ευτυχία πρώτα πριν μπορέσετε να την μοιραστείτε με κάποιον άλλο. Εάν αισθάνεστε ότι είναι λάθος του συντρόφου σας που εσείς δεν είστε ευτυχισμένος, ξανασκεφτείτε το, και κοιτάξτε μέσα στον εαυτό σας για να μάθετε ποιο κομμάτι σας λείπει. Ο/Η σύντροφός σας δεν μπορεί ποτέ να σας «ολοκληρώσει» , γιατί είστε ήδη ολοκληρωμένος. Η λαχτάρα για την ολοκλήρωση που αισθάνεστε μέσα σας προέρχεται από το γεγονός ότι έχετε χάσει την επαφή με το ποιος πραγματικά είστε. 

7/ Το να συγχωρείτε τους άλλους βοηθά ΕΣΑΣ. - Η συγχώρεση δεν λέει, «Ό,τι έκανες σε μένα, δεν πειράζει." Λέει,  "Δεν πρόκειται να επιτρέψω ό,τι μου έκανες να καταστρέψει την ευτυχία μου για πάντα." Η συγχώρεση είναι η απάντηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι διαγράφετε το παρελθόν, ή ότι ξεχνάτε τι συνέβη. Αυτό σημαίνει ότι αφήνετε τη δυσαρέσκεια και τον πόνο να περάσουν, και αντ 'αυτού επιλέγετε να μάθετε από αυτή την εμπειρία και να προχωρήσετε με τη ζωή σας.

8/ Δεν μπορείτε να αλλάξετε τους ανθρώπους. Μόνο οι ίδιοι μπορούν να αλλάξουν τον εαυτό τους. - Αντί να προσπαθείτε να αλλάξετε τους άλλους, δώστε τους την υποστήριξη και καθοδηγήστε τους με το παράδειγμά σας. Αν κάποιος που αγαπάς έχει μία  συγκεκριμένη συμπεριφορά την οποία ελπίζεις να εξαφανίσει με το πέρασμα του χρόνου, κατά πάσα πιθανότητα δεν θα το κάνει. Εάν χρειάζεστε πραγματικά να αλλάξει κάτι, να είστε ειλικρινής και να ρίξετε όλα τα χαρτιά σας στο τραπέζι, ώστε το πρόσωπο αυτό να γνωρίσει τι έχετε ανάγκη από αυτόν/ αυτήν να κάνει.

9/ Οι συνεχείς καυγάδες είναι χάσιμο χρόνου. - Όσο πιο λίγο χρόνο ξοδεύετε με το να μαλώνετε με τους ανθρώπους που σας πληγώνουν, τόσο περισσότερο χρόνο θα πρέπει να αγαπάτε εκείνους που σας αγαπούν. Και αν τύχει να μαλώσετε με κάποιον που αγαπάτε, μην αφήσετε τον θυμό σας να χαλάσει τη σχέση σας. Δώστε στον εαυτό σας λίγο χρόνο να ηρεμήσει και στη συνέχεια συζητήστε ήρεμα την κατάσταση. 

10/ Είστε καλύτερα χωρίς κάποιους ανθρώπους στη ζωή σας. - Όταν πρέπει να αρχίσετε να συμβιβάζεστε εσείς και οι αξίες σας για ορισμένους ανθρώπους γύρω σας, ίσως είναι καιρός να αλλάξετε τους ανθρώπους που σας περιστοιχίζουν. Αν κάποιος σας κακομεταχειρίζεται συνεχώς ή σας σπρώχνει προς τη λάθος κατεύθυνση, δείξτε αρκετό σεβασμό για τον εαυτό σας και απομακρυνθείτε από αυτόν. Μπορεί να σας πονέσει για λίγο, αλλά στο τέλος όλα θα πάνε μία χαρά. Θα πάνε μια χαρά, και σε βάθος χρόνου πολύ καλύτερα.

11/ Μικρές χειρονομίες καλοσύνης σας βοηθάνε πολύ. - Εκτιμήστε τις πιο σημαντικές σας σχέσεις και δείξτε το με κάθε ευκαιρία. Κάθε μέρα θα έχετε την ευκαιρία να κάνετε τη σχέση σας πιο γλυκιά και πιο βαθιά με μικρές χειρονομίες που δείχνουν την εκτίμηση και την αγάπη σας. Να θυμάστε, κάνοντας ένα πρόσωπο να χαμογελάσει μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Ίσως δεν είναι όλος ο κόσμος, αλλά είναι ο κόσμος εκείνων που αγαπάτε. Η καλοσύνη και η ευγνωμοσύνη σας μετράνε πολύ.

12/ Ακόμα και οι καλύτερες σχέσεις δεν διαρκούν για πάντα. - Οι άνθρωποι δεν ζουν για πάντα. Απολαύστε ό, τι έχετε, αυτόν που σας αγαπά και που φροντίζει για εσάς. Ποτέ δεν θα μάθετε τι πραγματικά αυτοί σημαίνουν για σας μέχρι την ημέρα που δεν θα είναι πια δίπλα σας. Και να θυμάστε, μόνο και μόνο επειδή κάτι δεν διαρκεί για πάντα, δεν σημαίνει ότι δεν άξιζε τον κόπο σας. Κάποτε ήταν κάτι που το θέλατε πολύ. 

Δέκα σοβαροί λόγοι για να είστε σε μία σχέση

Όλοι θέλουμε κάποιο λόγο για τα πράγματα που κάνουμε και που δεν κάνουμε. Όταν πρόκειται για την αγάπη, όμως, αυτό που κάνουμε είναι σπάνια λογικό. Εδώ είναι μερικοί καλοί λόγοι για να βρίσκεστε σε μια σχέση και τρόποι για να την καλλιεργήσετε.

1/ Να θυμάστε ότι το να είστε σε μια σχέση είναι καλό για σας. Οι στατιστικές δείχνουν ότι οι παντρεμένοι άνθρωποι ζουν περισσότερο από εκείνους που έχουν μείνει εκτός γάμου. Επίσης, έχουν υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας. Δεν είναι έγκλημα να είσαι μόνος -μπορεί να είναι το πεπρωμένο σας, αλλά ο γάμος φαίνεται να έχει ένα πόντο παραπάνω από άποψη της υγείας.

2/ Όσοι συνεχίζουν να δημιουργούν περισσότερη αγάπη στη ζωή τους, δημιουργούν επίσης περισσότερες ευκαιρίες, χρήματα και διασκέδαση. Όταν έχεις κάποιον δίπλα σου που αγωνίζεται για τους ίδιους στόχους, μπορείτε να τους πετύχετε πολύ πιο εύκολα.

3/ Οι σχέσεις μπορούν να μας βοηθήσουν να γίνουμε καλύτεροι ανθρώποι. Συχνά έχουμε την ενέργεια για να κάνουμε πράγματα για τους άλλους που εμείς δεν θα τα κάναμε για τους εαυτούς μας. Η αγάπη γίνεται ακόμα πιο ισχυρή με αυτόν τον τρόπο. Εάν ο σύντροφός σας σάς βγάζει τον καλύτερο εαυτό σας, τότε μάλλον είναι κάποιος που πρέπει να κρατήσετε στη ζωή σας.

4/ Μπορείτε να κάνετε περισσότερα όταν έχετε έναν σύντροφο. Μερικές φορές όλα είναι θέμα κινήτρου. Άλλες φορές είναι απλά ωραίο να έχετε παρέα σε ό,τι κάνετε. Όποιος και αν είναι ο λόγος, τέσσερα χέρια κάνουν περισσότερα από δύο. Δυο καρδιές και δυο μυαλά μαζί, κάνουν ακόμα περισσότερα. 

5/ Αντιστρέφοντας τα πράγματα μπορεί να είναι πιο εύκολο απ' όσο νομίζετε. Συνήθως είστε απλώς πεισματάρης/α ή μνησίκακος/η. Ρίχνοντας τον εγωισμό σας και αποδεχόμενοι ότι το άλλο σας μισό έχει ανεχτεί τα "παιχνιδάκια" σας εδώ και πολύ καιρό, μπορεί να σας βοηθήσει να γίνετε πιο δεκτικός/η.

6/ Κάνετε όμορφες πράξεις χωρίς κανέναν προφανή λόγο, και να είστε ευγνώμονες όταν η εύνοια επιστρέφεται. Η ζωή δεν μας δίνει πολλές τέτοιες ευκαιρίες. Όταν κάνετε κάτι ωραίο για το σύντροφό σας "γιατί έτσι'', χωρίς λόγο, κάνετε τη ζωή πιο γλυκιά και για τους δυο σας.

7/ Πολλοί άνθρωποι διασκεδάζουν περισσότερο όταν είναι με άλλους. Το να απολαμβάνεις την παρέα του εαυτού σου μπορεί να είναι πολύ ικανοποιητικό για κάποιους, αλλά σε πολλούς αρέσει εξίσου η ιδέα του να περνούν τη ζωή τους με έναν σύντροφο.

8/ Το να είσαι με κάποιον που σε γνωρίζει καλά είναι κάτι πολύ δυνατό. Αυτό είναι το δώρο του να γνωρίζετε ότι τα υπέροχα πράγματα που κάνετε δεν περνούν απαρατήρητα, και αυτό σας δίνει περισσότερους λόγους για να τα κάνετε.

9/ Ο ρομαντισμός δημιουργεί ζεστασιά, ελπίδα και ευτυχία. Όσο περισσότερο έχετε, τόσο περισσότερο θα απολαύσετε τη ζωή σας. Ακούγεται απλό, γιατί είναι.

10/ Έχοντας ένα χέρι να κρατηθείτε καθώς περνάτε από τη ζωή, οι δυσκολίες μοιάζουν πιο εύκολες να τις αντιμετωπίσετε. Όταν τα πράγματα πάνε στραβά, γνωρίζοντας ότι ο σύντροφός σας σάς στηρίζει, θα σας επιτρέψει να περάσετε από ό,τι είναι να έρθει και να βγείτε πιο δυνατοί από όλη αυτή τη διαδικασία.

Απλώς πιστέψτε στη δύναμη των σχέσεων, αν προτιμάτε να είστε σε μία που χρειάζεται δουλειά, παρά να μην έχετε κανέναν να "δουλέψετε". Μια καλή σχέση θα σας βελτιώσει και τους δυο σας, και εκτός αυτού, είναι πιο διασκεδαστικό όταν έχετε κάποιον για να μοιραστείτε τη ζωή σας.

(Πηγή: Psychology Today)

Δέκα σοβαροί λόγοι για να αφήσετε μία σχέση

Μπορείτε πάντα να βρείτε λόγους για να φύγετε από μια σχέση αν ψάξετε αρκετά. Αλλά είναι οι προφανείς λόγοι-αυτά που μάλλον βρίσκονται μπροστά στα μάτια σας- που θα σας βοηθήσουν να πάρετε την απόφασή σας.

1. Κακοποίηση. Αν κακοποιείστε σωματικά, συναισθηματικά, λεκτικά ή οικονομικά, βρείτε έναν δικηγόρο και απλώς φύγετε. Ο μόνος τρόπος για να καταλάβει τις πράξεις του ένας άνθρωπος που κακοποιεί είναι μόνο όταν αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες.

2. Κατά συρροή απιστία. Αν υπήρξε μια παράλληλη σχέση και εσείς περάσατε μέσα από την επίπονη διαδικασία της ανοικοδόμησης της σχέσης σας, και στη συνέχεια μία άλλη συμβαίνει, εσείς κάνατε ό,τι ήταν δυνατό και τώρα ήρθε η ώρα να ακολουθήσετε ξεχωριστούς δρόμους. Για μερικούς, μια σχέση είναι το τέλος μιας άλλης σχέσης.

3. Έλλειψη επικοινωνίας. Εάν έχετε σταματήσει να συζητάτε, η σχέση σας έχει σταματήσει να εξελίσσεται. Στην πραγματικότητα, μπορεί να πεθαίνει. Αν δεν υπάρχει τίποτα να πείτε, και είστε αναστατωμένοι ο ένας με τον άλλο όλη την ώρα και έχετε δοκιμάσει τη συμβουλευτική ζεύγους, συζητήστε για άλλες λύσεις. Μερικές φορές οι άνθρωποι απλώς δεν μπορούν να ζήσουν μαζί πια.

4. Αλκοολισμός ή τοξικομανία. Οι άνθρωποι με εξαρτήσεις δεν έχουν σχέσεις-έχουν ομήρους. Όσο  περισσότερο παραμείνετε αλληλοεξαρτώμενοι, τόσο πιο δύσκολο θα είναι για σας, το σύντροφό σας και τη σχέση σας να επουλωθείτε.

5. Χρόνιοι καυγάδες. Αν είστε συνεχώς θυμωμένος, και αν έχετε δοκιμάσει τη συμβουλευτική ζεύγους, μπορεί να έχετε πάρα πολλές διαφορές να ξεπεράσετε. Όταν υπάρχει πάρα πολύ πόνος να γιατρευτεί, οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν να φύγουν από τη σχέση.

6. Η/Ο σύντροφός σας αρνείται τη συμβουλευτική ζεύγους. Αν ένας από τους δύο θέλει να ξεκινήσει συμβουλευτική ζεύγος, τότε πρέπει να πάνε και οι δύο. Εάν επιλέξετε να μην ακολουθήσετε, τότε προφανώς ότι δεν θέλετε να δουλέψετε για τη σχέση σας. Και χωρίς την κατάλληλη δουλειά, οποιαδήποτε σχέση θα πεθάνει.

7. Η έλλειψη ευγένειας. Αν οποιοσδήποτε από εσάς δεν συμπεριφέρεται όμορφα στον άλλο τις περισσότερες φορές, αυτό είναι ένα σημάδι ότι υπάρχουν βαθύτερα ζητήματα που αφορούν και τους δυο σας. Πολλοί άνθρωποι μπορούν να ανεχτούν και να ασχοληθούν με κάποιον που είναι διαρκώς θυμωμένος μαζί τους. Πολλοί όμως δεν μπορούν.

8. Όταν κάποιος δεν δέχεται τα παιδιά ή τα κατοικίδιά σας. Εάν ο σύντροφός σας μισεί τα παιδιά σας, θα υπάρχουν συνεχείς διαμάχες. Το ίδιο ισχύει και για τα ζώα σας (που είναι σαν τα παιδιά για πολλούς ανθρώπους). Εάν ο σύντροφός σας αντιπαθεί κάποιον ή κάτι που αγαπάτε, αυτό πρόκειται να σπείρει τη διχόνοια ανάμεσά σας. Είτε διορθώστε το ή φύγετε.

9. Όταν οι συναισθηματικοί εκβιασμοί είναι τρόπος ζωής. Εάν ο σύντροφός σας σας υποτιμά (κατ' ιδίαν ή μπροστά σε άλλους), λέει ψέματα, σας κάνει να αισθάνεσαι ότι είστε ο «παρανοϊκός/παράλογος» της σχέσης και συνεχίζει να αναφέρεται σε θέματα του παρελθόντος, μάλλον προσπαθεί να σας ελέγξει με έναν πολύ αρνητικό τρόπο. Αυτό δεν είναι μια σχέση, είναι ψυχολογική τρομοκρατία.

10. Εάν ο σύντροφός σας λέει ότι θέλει να φύγει, και δεν υπάρχει τίποτα που μπορείτε να κάνετε ή να πείτε για να το αλλάξετε αυτό, η σχέση έχει τελειώσει. Αφήστε τον/την να φύγει, και προχωρήστε με τη ζωή σας.

Όπως συμβαίνει με πολλά πράγματα που είναι επώδυνα, ο χωρισμός είναι πολύ πιο εύκολο να το λες παρά να το κάνεις. Αλλά όσο πιο γρήγορα μπορείτε να προχωρήσετε προς τα εμπρός, τόσο πιο γρήγορα η συναισθηματική δυσφορία θα τελειώσει.

(Πηγή: Psychology Today) 

Η θέση του θύματος είναι δική μου! (3)

Τι εικονογραφούν όσα ειπώθηκαν (εδώ και εδώ) σχετικά με τους ανθρώπους που, συνειδητά ή ασυνείδητα, μετέχουν στην περιπλοκή, στην εμπλοκή ή στην υπονόμευση της ανθρώπινης σχέσης, μέσω της θυματοποίησης; 

• Το πρώτο είναι ότι, όσο κι αν δεν παίζεις μόνο εσύ, πάντως κι εσύ παίζεις! Μη βγάζεις τον εαυτό σου έξω απ' όσα συμβαίνουν με τη συμμετοχή σου σε μία ανθρώπινη σχέση. Είναι αυταπάτη εξωπραγματική, άγονη και επιζήμια. 

• Το δεύτερο ισοδυναμεί με άρση μίας ακόμα αυταπάτης: Μην περιμένεις μόνο από τον άλλον να τηρεί το βασικό θεώρημα. Είναι μία στάση ηθικά διαβλητή και πρακτικά κουτσή, επισφαλής και στείρα. Απ' τη στιγμή που, αν και δεν παίζεις μόνο εσύ, όμως κι εσύ παίζεις, το τι θα συμβεί ή δεν θα συμβεί έχει και τη δική σου σφραγίδα. Και όσο κι αν δεν παίζεις μόνο εσύ, αφού κι εσύ παίζεις, παίξε καλά και σωστά, προς όφελος δικό σου, του άλλου και της σχέσης. 

• Το τρίτο, λογική συνέπεια των προηγουμένων: Όποτε κάτι πάει στραβά (και κάθε τόσο κάτι θα πάει στραβά, ακόμη και στις καλύτερες ανθρώπινες σχέσεις), μην κοιτάς μόνο τι στραβό έχει κάνει ο άλλος. Αναρωτήσου, σκέψου, βρες και κρίνε τι πόρτες άνοιξες κι εσύ για να μπει ο άλλος στη ζωή σου, εκεί όπου μπήκε κι έτσι όπως μπήκε, κάνοντας ό,τι κάνει. Τι πόρτες έσπρωξες κι εσύ και τι δρόμους πήρες για να μπεις στη ζωή του άλλου, εκεί όπου μπήκες κι εσύ όπως μπήκες κάνοντας ό,τι κάνεις. Και τι κάνεις κι εσύ μέσα στο ανθρώπινο παιχνίδι που ξετυλίγεται; Ή με άλλα λόγια: Πώς κι εσύ προκάλεσες, διευκόλυνες ή επέτρεψες, πώς κι εσύ τροφοδοτείς και συντηρείς αυτό που γίνεται παρά τις ταλαιπωρίες σου; Πώς και γιατί δεν το διακόπτεις αν δεν σου ταιριάζει;... 

Έχε επίγνωση του ότι κι εσύ παίζεις. 

Μη δικάζεις, μην καταδικάζεις. 

Κατανόησε τον άλλον, το παιχνίδι, και τον εαυτό σου μέσα σε αυτό. 

Αντί να κλαις τη μοίρα σου, κοίτα να δεις τι περνάει από το χέρι σου. 

Αντί να ψευτοζείς με τις απολαβές του θύματος, κοίτα τι είναι αυτό που μπορείς να κάνεις για να πάνε τα πράγματα προς ένα σημείο που θα βρίσκεται πιο κοντά στην αληθινή σου ζωή. 

(Από το βιβλίο "Δεν παίζεις μόνο εσύ. Υπάρχουν κι άλλοι" του Ν. Σιδέρη)

Η θέση του θύματος είναι δική μου! (1)

Στα διαπροσωπικά παίγνια των ανθρώπων, η θέση του θύματος είναι καταρχήν περιζήτητη. Καθένας σπρώχνει, τραβάει, κάνει κόλπα, βάζει στους άλλους ή στον εαυτό του τρικλοποδιές, κινεί γνωστούς και βάζει μέσον, εξαντλεί πόρους και μυαλό, κατά κανόνα ασυναίσθητα, ασυνείδητα, ώστε να βρεθεί εκείνος στη θέση του θύματος - όποτε προβλέπεται, και συχνά προβλέπεται. 


Ο πρώτος λόγος που κάνει τη θέση του θύματος περιζήτητη είναι ενδοψυχικός. Είμαι στη θέση του θύματος σημαίνει πέρα απ'τ'άλλα δύο πράγματα: Την πρωτοβουλία του τι συμβαίνει δεν την έχω εγώ, αλλά ο άλλος. Και, αν κάποιος χρωστάει στον άλλον, αυτός δεν είμαι εγώ. Είναι, σαν να λέμε, μία θέση ανεύθυνου παίκτη, που προσδοκά να βγει κερδισμένος και όποτε νικά και όποτε χάνει την παρτίδα: Όποτε γίνεται αυτό που λέει πώς θέλει, επειδή έγινε. Κι όποτε δεν γίνεται, επειδή ο άλλος, που είναι ο φταίχτης, του οφείλει αποζημίωση και επανόρθωση. Με αυτό το ψυχικό στρατήγημα, με αυτό το ασυνείδητο κόλπο, όποιος αισθάνεται ότι κατέχει τη θέση του θύματος επιδιώκει ή και κατακτά δύο ενδοψυχικά έπαθλα: Από τη μία, αισθάνεται απαλλαγμένος από την ευθύνη και την υποχρέωση να αντιμετωπίσει, να επεξεργαστεί και να πάρει θέση απέναντι σε διάφορα ηθικά και πρακτικά διλήμματα, με όλον τον κόπο και τις επιπτώσεις που ίσως εξυπονοούν οι επιλογές του. Και από την άλλη -βαθύτερος λόγος- επειδή έτσι αποφεύγει να έρθει αντιμέτωπος με την αλήθεια της ψυχής του. Αποφεύγει να αντικρίσει μηχανισμούς, επιθυμίες, φαντασιώσεις και συγκρούσεις που έχουν σαν θέατρο επιχειρήσεων τη δική του ψυχή. 


Γιατί ένα συνήθης, κοινός άνθρωπος να κάνει τόσο κόπο προκειμένου να αποφύγει να δει καθαρά την αλήθεια της ψυχής του; Επειδή κάθε άνθρωπος, και ο πιο κοινός και ο πιο συνήθης, έχει ασυνείδητο. Έχει απωθημένα, δηλαδή ψυχικές παραστάσεις και ροπές πανίσχυρες, αλλά ανεπίτρεπτες, απορριπτόμενες από το Εγώ του (από την επίσημη ιδέα του για το ποιος είναι). Έχει φαντασιώσεις και επιθυμίες, οι οποίες αν βρεθούν στο προσκήνιο και πάρουν τα ηνία και της συνειδητής ψυχικής ζωής, ενδεχομένως να αποσταθεροποιήσουν εικόνες για τον εαυτό του κατασκευασμένες με πολύ καιρό και κόπο, με μεγάλες θυσίες και έξοδα. Η συμφιλίωση ανάμεσα στα δύο αυτά πεδία της ψυχής (συνειδητό και ασυνείδητο) είναι καρπός μακράς πορείας στη ζωή. Ενώ η σύγκρουση και η διαμάχη ανάμεσά τους είναι η φυσική κατάσταση της ψυχής - με όλες τις επιπτώσεις που έχει μία τέτοια κατάσταση, όπως η προαναφερθείσα αυθόρμητη τάση αποφυγής της αλήθειας. 


Γι' αυτούς τους λόγους, είναι αυθόρμητη ροπή του ανθρώπου, σε κάθε σχέση που έχει απαιτήσεις (και οι περισσότερες έχουν) και οπωσδήποτε σε κάθε στιγμή που γεννιέται μία σημαντική ένταση στη σχέση, να επιδιώκει ασυναίσθητα να καταλάβει τη θέση του θύματος, του αδικημένου, του ριγμένου. Έχει όμως ή εικάζεται ότι έχει και πρόσθετα πλεονεκτήματα η θέση του θύματος. Έχει μία δύναμη, μία ισχύ που δεν είναι διόλου αμελητέες, ιδίως όταν το παιχνίδι της ανθρώπινης σχέσης εκτραπεί ή εκφυλισθεί σε παιχνίδι εξουσίας - στο γνωστό "τίνος θα περάσει". Τη μεγαλύτερη ισχύ και απολαβή την έχει, σε τέτοιες τεταμένες και μπερδεμένες καταστάσεις, εκείνος που βρίσκεται στη θέση του τραβάτε με κι ας κλαίω, ή εκείνος που, για να κάνει αυτό που θέλει και τον συμφέρει, καταφέρνει και βάζει τους άλλους να τον παρακαλάνε. 


Εκεί η κατάσταση είναι προφανής: Αφού για να συνεχίσει η σχέση, το παιχνίδι, απαιτείται να υπάρχουν και τα δύο μέλη, και οι δύο παίκτες, τότε τι είναι πιο ξεκούραστο, ισχυρότερο, και εγωιστικά ιδωμένο, πιο επωφελές; Να τραβάς και να σπρώχνεις και να κοπιάζεις εσύ ή και εσύ - ή να χτυπιέται ο άλλος για να σε κρατήσει, για να σ'ευχαριστήσει, κινητοποιήσει και τα όμοια;... 


(Από το βιβλίο "Δεν παίζεις μόνο εσύ. Υπάρχουν κι άλλοι", του Ν. Σιδέρη)

Το πληγωμένο παιδί μέσα μας

Μπορώ να σου κάνω ολόκληρη σκηνή επειδή δεν ήρθες στην ώρα σου, κι έτσι ο καβγάς επικεντρώνεται σε αυτή την προφανή διαφωνία, ενώ πρόκειται για κάτι άλλο: η καθυστέρηση είναι ένα πρόσχημα. Αν εξοργίζομαι επειδή αργείς, μπορεί, το να έρχεσαι στην ώρα σου να μην αρκεί για την επίλυση του προβλήματός μου. Θα έπρεπε να δω τι είναι αυτό που με πειράζει τόσο, ποια ερμηνεία δίνω στην αργοπορία σου, τι είναι αυτό που χρειάζομαι από σένα, τι σου ζητάω απαιτώντας ακρίβεια... Να μου αποδείξεις ότι νοιάζεσαι για μένα; Να με εκτιμάς; Να με λάβεις υπόψη σου; Τι θέλω να πω όταν αντιδρώ έτσι;

Όταν επικεντρωνόμαστε υπερβολικά στον εαυτό μας, δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει στον άλλον και γινόμαστε εγωκεντρικοί.
Γι' αυτόν που βλέπει απ΄έξω, η συμπεριφορά μας μοιάζει τουλάχιστον υπερβολική - αν όχι εντελώς παράλογη. Και πιθανότατα είναι, γιατί αυτές οι τόσο πρωτόγονες αντιδράσεις προέρχονται στην πραγματικότητα από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας, από τους τρόπους συμπεριφοράς που μάθαμε για να προστατευόμαστε από τα τραύματα της παιδικής ηλικίας...

Αυτή η ανάμνηση του πρωτογενούς τραύματος μπορεί να ονομαστεί "το πληγωμένο παιδί". Αυτό το πληγωμένο παιδί που φέρουμε μέσα μας είναι που μας κάνει να αντιδρούμε έτσι. Κουβαλάμε τους πόνους που δεν μπορέσαμε να εκφράσουμε στην παιδική μας ηλικία και τους εξωτερικεύουμε μέσω των αντιδράσεών μας, χωρίς να το συνειδητοποιούμε. Αυτό σημαίνει πως τοποθετούμαστε πριν καλά καλά μπορέσουμε να σκεφτούμε. Αυτού του είδους οι αντιδράσεις είναι που δημιουργούν τα περισσότερα προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις. 
Δυστυχώς, όταν βιώνουμε μία σχέση, τους πόνους και τους θυμούς που δεν βρήκαν διέξοδο στο παρελθόν, τους αναπλάθουμε στο παρόν μας, εμπλέκοντας και τον άλλον στις αντιδράσεις μας.

Γενικά, αυτοί οι παλιοί πόνοι δεν εμφανίζονται μέχρι να βρεθούμε σε μία ερωτική σχέση. Η σχέση και ο γάμος ξύνουν αυτές τις παλιές πληγές και υποθέτουμε πως είναι ο σύντροφός μας που τις προκαλεί. Συνήθως αυτό δε συμβαίνει από την αρχή, αλλά σιγά σιγά, όσο αισθανόμαστε πραγματικά δεμένοι με τον άλλον. Αυτό το πληγωμένο παιδί που κουβαλάμε μέσα μας είναι σαν μία μαύρη τρύπα που ρουφάει τα πάντα, σαν ένας πονόδοντος. Όταν παρουσιάζεται στη ζωή μας δεν μπορούμε να σκεφτούμε τίποτε άλλο, ο πόνος κυριαρχεί στη ζωή μας.
Σε πολλές περιπτώσεις χωρισμού, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στη σχέση μεταξύ των δύο, αλλά σε άλυτα θέματα του παρελθόντος ενός από τους δύο (ή και των δύο).
Η αντίδρασή μου προκαλεί τη δική σου, κι έτσι ο ένας επηρεάζει αρνητικά τον άλλον.

Όταν κουβαλάμε μέσα μας το πληγωμένο παιδί, έχουμε την αίσθηση πως ποτέ δεν βρισκόμαστε στο παρόν. Πάντα αντιδρούμε για πράγματα που μας συνέβησαν πριν πολλά χρόνια. Αυτό καθιστά τη σχέση με τον άλλον αδύνατη. Όσο δεν ασχολούμαι με το πληγωμένο παιδί, αυτό θα συνεχίσει να αντιδρά και να επιδεινώνει τις προσωπικές μου σχέσεις, καθώς ο μόνος που μπορεί να το ακούσει είμαι εγώ ο ίδιος όταν σκύβω πάνω στη θλίψη και την οργή του. Τότε μόνο το παιδί παύει να αντιδρά, γιατί τότε μόνο το στηρίζω.

Το πληγωμένο παιδί ζητάει την επικύρωση του πόνου του. Μόνο όταν ένας άνθρωπος αισθάνεται επιβεβαίωση μέσα στον πόνο του, μπορεί να τον εκφράσει και να τον ξεπεράσει. Για να αγγίξω το σημείο που με πονάει είναι απολύτως απαραίτητο να σταματήσω να κατηγορώ τον άλλον και να παρατηρήσω μέσα από τις αντιδράσεις μου τι είναι αυτό που μου συμβαίνει. Στις χειρότερες περιπτώσεις, όταν ένα ζευγάρι νιώθει αυτό το κενό που δεν μπορεί να γεμίσει με τους δυο, αποφασίζει να κάνει ένα παιδί... καθώς κι αυτοί που δείχνουν ενήλικοι, δεν είναι παρά δύο απελπισμένα παιδιά που ψάχνουν σωτηρία στο κοινό παιδί τους.
Υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να είναι λαμπροί ως ενήλικες, αλλά όταν αποτραβιούνται στην οικειότητα των πιο στενών τους σχέσεων δεν είναι παρά παιδιά, που χρειάζονται διαρκώς βοήθεια και αντιδρούν στην έλλειψη στοργής, προσοχής ή αναγνώρισης.

Να μάθουμε να εκμεταλλευόμαστε κάθε δυσκολία που συναντάμε στο δρόμο μας, για να εμβαθύνουμε περισσότερο και να έρθουμε σε ουσιαστικότερη επαφή, όχι μόνο με τον σύντροφό μας, αλλά και με την δική μας προσωπική κατάσταση, ως ζωντανά πλάσματα. 


(Από το βιβλίο "Να βλέπεις στον έρωτα", του Χορχέ Μπουκάι)

"Το άλλο μου μισό"...

Η χειρότερη από τις αντιλήψεις που έμαθαν και μετέφεραν οι γονείς στα παιδιά τους είναι πως υποτίθεται ότι βρισκόμαστε στην αναζήτηση του άλλου μας μισού. Γιατί να μην προσπαθούμε να βρούμε κάποιον ολόκληρο αντί να συμβιβαστούμε με κάποιον μισό;

Ο έρωτας που προτείνουμε χτίζεται μεταξύ ολόκληρων ανθρώπων που συναντιούνται, όχι ανάμεσα σε δύο μισά που χρειάζονται το ένα το άλλο για να νιώσουν ολόκληρα.

Όλες οι ιστορίες αγάπης καταλήγουν σ' ένα ευτυχές τέλος: "Παντρεύτηκαν, κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα..." Ας ξυπνήσουμε τους κοιμισμένους: η σχέση δεν είναι έτσι. Η σχέση είναι ένας νέος δρόμος - μία πρόκληση.

Αυτό που μπορώ να περιμένω από μία σχέση είναι ένας σύντροφος στο δρόμο μου, στη ζωή, κάποιος που να με τρέφει και με τη σειρά του να τρέφεται από την παρουσία μου. Αλλά πάνω απ' όλα, κάποιος που δεν θα παρεμβαίνει στο δρόμο της ζωής μου.

Όταν χρειάζομαι τον άλλο για να ζήσω, η σχέση μετατρέπεται σε εξάρτηση. Και υπό εξάρτηση, επιλογές δεν μπορούν να γίνουν.
Και χωρίς επιλογή δεν υπάρχει ελευθερία.
Και χωρίς ελευθερία δεν υπάρχει αληθινός έρωτας.
Και χωρίς αληθινό έρωτα μπορεί να υπάρχουν γάμοι, αλλά δεν υπάρχει σχέση.


(Από το βιβλίο "Να βλέπεις στον έρωτα", του Χορχέ Μπουκάι)

3 λόγοι για να σταματήσετε να κατηγορείτε τον/την σύντροφό σας

Πότε ήταν η τελευταία φορά που αφού κατηγορήσατε το σύντροφό σας, καταφέρατε κάτι περισσότερα από την κλιμάκωση των αρνητικών σας συναισθημάτων; Ακόμα κι αν είναι πραγματικό δικό του ή δικό της φταίξιμο, το να επιλέξετε να μην κατηγορήσετε το/τη σύντροφό σας προσφέρει βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οφέλη. Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, μπορείτε να αποφύγετε άσχημες σκηνές, ξεσπάσματα και ενοχές. Σε μακροπρόθεσμο, χτίζετε την αυτο-ευθύνη. 
Εδώ είναι μία προεπισκόπηση τριών λόγων για να σταματήσουμε να κατηγορούμε τον/τη σύντροφό μας: 
1. Με τις κατηγορίες ενεργοποιούνται αναμνήσεις του συντρόφου από την παιδική ηλικία σχετικές με το άγχος, το θυμό και την ντροπή. Επομένως, γιατί να μην αντιδράσει σαν παιδί;
2. Με τις κατηγορίες, αντανακλάτε τις δικές σας μη ρεαλιστικές προσδοκίες. 
3. Με τις κατηγορίες, εκφράζετε τη δική σας συναισθηματική ανωριμότητα. 


ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΑ ΟΦΕΛΗ 


Λόγος Νο1: Μπορείτε να αποφύγετε την έκφραση παιδικών αντιδράσεων 


Το να τονίζετε τις κατηγορίες απέναντι στο σύντροφό σας μοιάζει με το να τονίζετε ότι το κάπνισμα σκοτώνει. Όλοι το γνωρίζουν. Οι άνθρωποι που έχουν ανάγκη την αλλαγή στη συμπεριφορά τους, δεν έχουν ανάγκη να το ακούσουν. 
Είναι ανθρώπινο να αντιδράσει κάποιος με αρνητικά συναισθήματα όταν αισθάνεται ότι απειλείται. Ο εγκέφαλος ενός παιδιού ερμηνεύει έναν θυμωμένο γονέα που τιμωρεί ως απειλή για την επιβίωση του παιδιού. Ένας ενήλικας συνδέει (αν και, ίσως, όχι συνειδητά) έναν θυμωμένο σύντροφο, ο οποίος απαιτεί αλλαγή συμπεριφοράς από αυτόν, με απειλητικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτές οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ συντρόφων περιγράφονται ως απειλητικές για το εγώ. 


Στοιχείο-κλειδί: Θυμηθείτε, ο εγκέφαλός μας δεν μπορεί να καταλάβει τη διαφορά μεταξύ μίας κατάστασης απειλητικής για τη ζωή και μίας κατάστασης απειλητικής για το εγώ. Είτε ακούσετε μία έκρηξη είτε σας πέσουν τα κλειδιά σας στον υπόνομο, η άμεση αντίδραση του εγκεφάλου είναι η ίδια. 
Όταν ο ενήλικος νους σκέφτεται "Αυτό είναι απαίσιο - Δεν μπορώ να το ανεχτώ" ο εγκέφαλος απελευθερώνει ορμόνες φυγής ή πάλης. Αν είστε αυτός που κατηγορεί, τότε μάλλον έχει βιώσει μία απειλή για το εγώ σας, για την ηρεμία σας, την επιθυμία σας για ισότητα και σεβασμό. Αν είστε αυτός που κατηγορείται, αναμνήσεις από καταστάσεις απειλητικές για τη ζωή ενεργοποιούνται. Και οι δύο εγκέφαλοι των ενηλίκων αντιλαμβάνονται καταστάσεις απειλητικές για το εγώ τους ως απειλές για τη ζωή τους και αντιδρούν ανάλογα. 


Το αντίδοτο: Επιλέξτε να διατηρήσετε την επικοινωνία σας σε ένα επίπεδο ενηλίκων. Από το να μιλάτε σαν θυμωμένος γονιός ή ως παιδί σε άμυνα, μιλήστε στο σύντροφό σας όπως θα μιλούσατε σε έναν ενήλικο φίλο σας. Κατευθύνετε το μυαλό σας, όπως κάνετε όταν μιλάτε σε φίλους, προκειμένου να κρύψετε αρνητικά συναισθήματα και να παράγετε λογικές αντιδράσεις. 


ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΟΦΕΛΗ 


Λόγοι Νο2 & Νο3: Μπορείτε να αρπάξετε την ευκαιρία για να κάνετε εξάσκηση στο θέμα της αυτο-ευθύνης 


Αν η ιδέα της άσκησης στην αυτο-ευθύνη μέσα στις ρομαντικές σχέσεις είναι καινούργια για σας, εδώ βρίσκεται μία σύντομη περιγραφή αυτής της ιδέας. Η ικανοποίησή σας από τη σχέση, οι προσδοκίες σας και οι συναισθηματικές σας αντιδράσεις δεν είναι ευθύνη του συντρόφου σας. Εσείς είστε υπεύθυνοι γι΄αυτά που σκέφτεστε, γι' αυτά που αισθάνεστε και για το πώς συμπεριφέρεστε. 

• Ακόμα κι αν η συμπεριφορά του συντρόφου επιδέχεται κατηγόριας, το να κατηγορείτε τον σύντροφό σας αντανακλά τις δικές σας μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Αν είστε δυσαρεστημένοι με τον σύντροφό σας, εξετάστε τις προσδοκίες σας. Ακόμα κι αν οι προσδοκίες σας φαίνονται λογικές και φίλοι και συγγενείς συμφωνούν μαζί σας, το να μένετε προσκολλημένοι σε συμβατικές προσδοκίες εξαιτίας της απροθυμίας του συντρόφου σας προκαλεί δυσαρέσκεια. 

• Ακόμα κι αν η συμπεριφορά του συντρόφου επιδέχεται κατηγόριας, το να τον κατηγορείτε προέρχεται από τη δική σας συναισθηματική ανωριμότητα. Γνωρίζετε ότι η συναισθηματική ωριμότητα δεν δεν αποκτάται αυτόματα με την πάροδο του χρόνου; Σύμφωνα με έρευνες, ο εγκέφαλός μας είναι δεν διαθέτει τις βασικές λειτουργίες της συναισθηματικής ωριμότητας (αναστολή αρνητικών συναισθημάτων, κρίση, λογική σκέψη) μέχρι την ηλικία των 25-26 ετών. 

Μπορεί να αναλαμβάνουμε τις ευθύνες της ενήλικης ζωής - επιλογή συντρόφου, σπουδές, αποταμίευση, ανατροφή παιδιών - χωρίς να έχουμε γίνει ώριμοι αρκετά. Όπως όλες οι πραγματικά πολύτιμες δεξιότητες ζωής, η συναισθηματική ωριμότητα απαιτεί αποφασιστικότητα και εξάσκηση. 


Το αντίδοτο: Κάνετε εξάσκηση επανεξετάζοντας τις ανεκπλήρωτες προσδοκίες σας και ελέγχοντας τις αρνητικές συναισθηματικές σας αντιδράσεις. 


(Πηγή: Psychology Today)

Αντίσταση στην αλλαγή!

"Ο σύντροφός μου δεν μπορεί ν' αλλάξει" 
"Αφού δεν τα πηγαίνουμε καλά ως τώρα, πώς μπορώ να ελπίσω ότι θα τα πάμε καλύτερα στο μέλλον;" 

"Με πλήγωσε. Του αξίζει μια παρόμοια συμπεριφορά" 

"Δεν είναι δίκαιο να προσπαθώ μόνος μου" 

"Και οι δυο θα πρέπει να προσπαθούν - δε βλέπω το λόγο γιατί θα πρέπει ν' αλλάξω μόνο εγώ" 

"Ο τρόπος που σκέφτομαι εγώ είναι σωστός" 
"Δεν υπάρχει πρόβλημα με μένα. Αν ο σύντροφός μου άλλαζε, όλα θα ήταν μια χαρά" 
"Δεν είχα κανένα πρόβλημα στη ζωή μου ως τη στιγμή που παντρεύτηκα" 

Αν διατηρείτε μερικές από αυτές τις ηττοπαθείς πεποιθήσεις, αξίζει τον κόπο να εξετάσετε πόσο αξιόπιστες είναι. Αυτές οι πεποιθήσεις μπορεί να προβάλλουν ως αυτόματες σκέψεις τη στιγμή που σκέφτεστε την αλλαγή. Οι πεποιθήσεις αυτές πολύ σπάνια είναι απόλυτα αξιόπιστες. Φυσικά, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί πράγματι ο ένας σύντροφος να μην έχει διάθεση ν' αλλάξει - π.χ. αν η γυναίκα είναι ερωτευμένη με κάποιον άλλο ή αν ο άντρας είναι αποφασισμένος να πάρει διαζύγιο. Τότε, είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο να διασωθεί η σχέση. Αλλά, τα ζευγάρια που σκέφτονται προκαταβολικά την ιδέα του διαζυγίου συνήθως δεν αναζητούν τρόπους βελτίωσης του γάμου τους. Ωστόσο, εκείνοι που επιθυμούν να ανανεώσουν τη σχέση τους, όπως κι εκείνοι που θα ήθελαν να δουν το γάμο τους να γίνεται πιο ολοκληρωμένος, μπορούν να ξεκινήσουν προσπαθώντας να αποτρέψουν τις οποιεσδήποτε ηττοπαθείς πεποιθήσεις τούς διακατέχουν.

"Ο σύντροφός μου δεν μπορεί ν' αλλάξει" 
Αυτή η δήλωση στην πραγματικότητα είναι πάντα λανθασμένη. Οι άνθρωποι που φαίνονται αδιάφοροι απέναντι σε χρήσιμες συμβουλές μπορούν προς μεγάλη έκπληξη όλων να τις ακολουθήσουν κατά γράμμα και να αλλάξουν προς το καλύτερο. Το αν ο/η σύντροφός σας είναι πρόθυμος/η να αλλάξει είναι ένα άλλο θέμα. Αλλά αν εσείς οι ίδιοι κάνετε κάποιες αλλαγές, αυτό από μόνο του μπορεί να προκαλέσει αλλαγές και στο/στη σύντροφό σας. Επιπλέον, μπορεί να διαπιστώσετε ότι ο/η σύντροφός σας δε χρειάζεται να αλλάξει σε πολύ μεγάλο βαθμό ώστε να γίνει πιο ευχάριστος/η και πιο ανοιχτός/η για προσέγγιση.
Έχει μεγάλη σημασία να αναγνωρίσετε το γεγονός ότι οι άνθρωποι όντως αλλάζουν διαρκώς κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Το κεντρικό νευρικό μας σύστημα είναι οργανωμένο έτσι ώστε να ενθαρρύνει τη μάθηση νέων και βελτιωμένων συμπεριφορών και στρατηγικών.

"Αφού δεν τα πηγαίνουμε καλά ως τώρα, πώς μπορώ να ελπίσω ότι θα τα πάμε καλύτερα στο μέλλον;" 
Κάτι τέτοιο δεν απαιτεί υποχρεωτικά "δουλειά". Μπορεί να είναι τόσο απλά όσο το να σχεδιάσετε να τρώτε έξω μια φορά την εβδομάδα μαζί ή να αποφασίσετε να διηγείστε μία ενδιαφέρουσα προσωπική ιστορία κάθε μέρα. Αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να εισάγουν ένα μικρό, νέο στοιχείο ικανοποίησης, που αρχίζει να στρέφει την ισορροπία προς την ευτυχία.
Παρά τις κάποιες ομοιότητες στο γούστο και στην προσωπικότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι που παντρεύονται έχουν τεράστιες διαφορές στο στιλ και σε πολλές συνήθειες. Πολύ λίγα είναι εκείνα τα ζευγάρια που ξέρουν πώς να συμφιλιώνουν αυτές τις διαφορές. Συνεπώς, δεν μπορείτε να θεωρείτε τη σχέση σας μειονεκτική εφόσον δεν έχετε αναπτύξει ακόμα τις ικανότητες εκείνες που θα σας βοηθήσουν να δεχτείτε πιο εύκολα το/τη σύντροφό σας. Ερμηνεύοντας τις δυσκολίες της συμβίωσης ως ένδειξη ότι είναι "νοσηρή" ή "προβληματική", το ζευγάρι αποκλείει τη δυνατότητα θετικής εξέλιξης της σχέσης τους.

"Με πλήγωσε. Του αξίζει μια παρόμοια συμπεριφορά" 
"Δεν υπάρχει πρόβλημα με μένα. Αν ο σύντροφός μου άλλαζε, όλα θα ήταν μια χαρά" 
Αν οι αντιδράσεις σας οδηγούν τη σχέση σας σε αδιέξοδο, τότε είναι σίγουρα αυτοκαταστροφικές, ακόμη κι αν σας φαίνονται δικαιολογημένες. Το γεγονός ότι και ο/η σύντροφός σας αντιδρά με τον ίδιο τρόπο δεν αποτελεί αξιόπιστο λόγο για να διαιωνίζετε κάτι που μόνο σας πληγώνει - ιδιαίτερα όταν μπορείτε να το αλλάξετε. Ακόμη κι αν πιστεύετε ότι έχετε απόλυτο δίκιο και ο/η σύντροφός σας άδικο, υπάρχουν τρόπο να αλλάξετε τη στάση του/της.
Η ιδέα ότι ένας μη λειτουργικός τρόπος συμπεριφοράς δικαιώνεται γιατί νιώθετε πληγωμένοι εξασφαλίζει μόνο το ότι θα συνεχίσετε να νιώθετε έτσι. Ο κύκλος της ψυχικής φθοράς και της αντεκδίκησης δε σταματά ποτέ. Κάποιος πρέπει να πάρει την πρωτοβουλία να σπάσει τον κύκλο - και αυτός μπορεί κάλλιστα να είστε εσείς.

"Δεν είναι δίκαιο να προσπαθώ μόνος μου" 

"Και οι δυο θα πρέπει να προσπαθούν - δε βλέπω το λόγο γιατί θα πρέπει ν' αλλάξω μόνο εγώ"

Εισάγοντας την αρχή της δικαιοσύνης, λειτουργείτε μάλλον σ' ένα άσχετο ή εξωπραγματικό επίπεδο. Ο πιο πιθανός λόγος για τον οποίο μπορεί να μην συμπορεύεστε στην προσπάθεια είναι ότι διαφέρετε ως προς την κινητοποίηση, τη γνώση των προβλημάτων και την ικανότητα να κάνετε αλλαγές. Για παράδειγμα, μπορεί να είστε πολύ πιο ικανοί/ες από το/τη σύντροφό σας στο να αναλαμβάνετε πρωτοβουλίες, απλά επειδή είστε πιο αισιόδοξος/η. Ή μπορεί να βιώνετε πολύ μεγαλύτερο πόνο, κάτι που σας κινητοποιεί περισσότερο από το/τη σύντροφό σας. 

Δεν είναι απαραίτητο και οι δύο σύντροφοι να ξεκινήσουν ταυτόχρονα την προσπάθεια. Ο ένας από τους δύο πρέπει να πάρει την πρωτοβουλία να εμφυσήσει μία νέα πνοή στη σχέση ή να προλάβει την αδιέξοδη πορεία της. Μόλις λοιπόν βρεθείτε στη σωστή κατεύθυνση, υπάρχει η λογική πιθανότητα ο/η σύντροφός σας να σας ακολουθήσει. 

Στην ουσία, το επιχείρημα "δεν είναι δίκαιο" είναι αντιλειτουργικό γιατί αγνοεί την πραγματικότητα των διαφορών μεταξύ των συντρόφων. Είναι προτιμότερο να δεχτείτε την "ανισότητα" και να πετύχετε κάτι παρά να "κολλήσετε" στις αφηρημένες έννοιες της δικαιοσύνης και να βλέπετε τη σχέση σας να καταρρέει. 

"Δεν υπάρχει πρόβλημα με μένα. Αν ο σύντροφός μου άλλαζε, όλα θα ήταν μια χαρά" 

"Δεν είχα κανένα πρόβλημα στη ζωή μου ως τη στιγμή που παντρεύτηκα" 

Ακόμα κι αν πιστεύετε ότι ο/η σύντροφός σας είναι υπεύθυνος/η για τα προβλήματά σας, η έμφαση στα ελαττώματα του/της συντρόφου σας μπορεί από μόνη της να συνιστά σύμπτωμα διαταραγμένης σχέσης. Επιπλέον, υποτιμητικές σκέψεις όπως "Ο/Η σύντροφός μου είναι ανυπόφορος/η" μπορεί να εκφράζουν τη δική σας αντίληψη παρά μια αντικειμενική εκτίμηση. Για παράδειγμα, ένα άντρας που εξοργίζεται και λογομαχεί κατά τη διάρκεια μίας συζυγικής διαφοράς μπορεί να είναι απόλυτα λογικός με τους άλλους ανθρώπους. Συνεπώς, η καλύτερη μέθοδος είναι να αγνοήσετε την "παράλογη" συμπεριφορά και να συγκεντρωθείτε σ' αυτά που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τη δυσαρέσκειά του/της: δώστε έμφαση στην αιτία, και όχι στο αποτέλεσμα. 

Μία άλλη πραγματικότητα που πρέπει να λάβετε σοβαρά υπόψη σας είναι ότι η αντίληψή σας για την ενοχλητική συμπεριφορά του/της συντρόφου σας μπορεί να είναι διογκωμένη ή διαστρεβλωμένη. Αυτό που ένας αμερόληπτος παρατηρητής θα χαρακτήριζε ως περίεργο ή υπερβολικό, μπορεί σε σας να φαίνεται εξωφρενικό ή γελοίο.  

(Από το βιβλίο "Δεν αρκεί μόνο η αγάπη" του Άαρον Μπεκ)

O πρώην της πρώην του πρώην....

Οι κοινωνιολόγοι Moody James και Κatherine Stovel συνεργάστηκαν με τον Peter Bearman για να χαρτογραφήσουν το ερωτικό δίκτυο ενός λυκείου που απαρτιζόταν κυρίως από λευκούς μαθητές, χρησιμοποιώντας χρήσιμες πληροφορίες από περιγραφές ερωτικών δεσμών που καταγράφηκαν σε μία περίοδο δεκαοχτώ μηνών. Παρατηρήθηκε ότι το εκπληκτικό ποσοστό του 52% όλων των μαθητών που είχαν ερωτικές σχέσεις ήταν μέρος ενός πολύ μεγάλου τμήματος του δικτύου, το οποίο έμοιαζε "με μία μακρά αλυσίδα διασυνδέσεων που εισχωρούσε σε ολόκληρο τον πληθυσμό, όπως οι τηλεφωνικές γραμμές που ξεκινούν από έναν ζεύκτη και καταλήγουν στα σπίτια του κόσμου". 
Ο Moody και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν δύο συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με την κοινωνική - σε αυτή την περίπτωση σεξουαλική - αλληλεπίδραση στα λύκεια, οι οποίοι επηρεάζουν έντονα τη δομή αυτού του δικτύου: Πρώτον, υπάρχει ο κανόνας κοινωνικής συμπεριφοράς ότι οι άνθρωποι έχουν συντρόφους που τους μοιάζουν. Δεύτερον, φαίνεται να υπάρχει ο κανόνας για το σεξ στο λύκειο "Μη συνάπτετε σχέση με τον πρώην ερωτικό σύντροφο του νυν συντρόφου του πρώην συντρόφου σας". 
Είμαστε σίγουροι ότι χρειάστηκε να διαβάσετε αυτό τον κανόνα παραπάνω από μία φορά για να τον καταλάβετε. Είμαστε επίσης σχεδόν σίγουροι ότι, όταν ήσαστε στο λύκειο, δεν είχατε αποστηθίσει τον κανόνα. Ωστόσο, αν θυμηθείτε τους συντρόφους που είχατε, νομίζουμε ότι θα δυσκολευτείτε να βρείτε κάποια περίπτωση στην οποία παραβιάσατε τον συγκεκριμένο κανόνα. Ένας εύκολος τρόπος να το ελέγξετε είναι να αναρωτηθείτε: "Είχα ποτέ τους ίδιους ερωτικούς συντρόφους με το καλύτερο φιλαράκι μου;". Το πιθανότερο, η απάντησή σας θα είναι αρνητική. 
Αυτός ο κανόνας, το να μη συνάπτουμε σχέσεις με πρώην συντρόφους των φίλων μας, αποτελεί παράδειγμα του πώς οι κοινωνικές διαδικασίες μπορούν να καθορίσουν τη συνολική δομή ενός δικτύου με τρόπους τους οποίους τα ίδια τα άτομα αδυνατούν να αντιληφθούν ή να επηρεάσουν. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι ακολουθούν έναν φαινομενικά απλό κανόνα (συνειδητά ή ασυνείδητα), και έτσι ενσωματώνονται σε ένα δίκτυο που έχει μια συγκεκριμένη δομή. 
Πολλοί συνάπτουν ερωτικές σχέσεις με άλλους που βρίσκονται αρχικά τρεις βαθμούς μακριά τους, τώρα όμως έχουμε έναν κανόνα που αντιτίθεται στη σύναψη σχέσεων με τον φίλο του φίλου ενός φίλου μας. Ποια είναι η διαφορά; Όπως φαίνεται, έχει μεγάλη σημασία το φύλο, αλλά και η σειρά των ερωτικών σχέσεων μεταξύ αυτών των κοινωνικών επαφών. Οι περισσότερες στενές φιλίες συναντώνται σε άτομα του ίδιου φύλου, επομένως η φυσιολογική ροή των πραγμάτων είναι ένα ετερόφυλο ζευγάρι να γνωρίσει μεταξύ τους δύο φίλους του (τον φίλο του άνδρα με το φίλο της γυναίκας), που στη συνέχεια μπορούν να συνάψουν σχέση αν το επιθυμούν. Εντούτοις, αν μία γυναίκα εγκαταλείψει τον σύντροφό της για να συνάψει σχέση με τον σύντροφο της καλύτερής της φίλης, τότε ο παρατημένος σύντροφος και η (πιθανότατα, πρώην πλέον) καλύτερή της φίλη δεν έχουν πολλές πιθανότητες να γίνουν ζευγάρι. 
Αυτό μπορεί να συμβαίνει εξαιτίας αυτού που ο Moody και οι συνεργάτες του ονομάζουν πρόβλημα "των δευτερείων". Και οι δύο παρατημένοι εραστές "έχουν έρθει δεύτεροι" - έχουν χάσει το σύντροφό τους από ένα μέλος του άλλου ζευγαριού. 
Κανείς δεν ενδιαφέρεται για τον νικητή του χάλκινου μεταλλίου σε μία αθλητική διοργάνωση και καμία δεν θέλει να τα φτιάξει με τον πρώην της ερωμένης του πρώην εραστή της. 


(Από το βιβλίο "Συνδεδεμένοι" των Nicholas Christakis και James Fowler)

Όταν οι άντρες γίνονται παιδιά και οι σύντροφοι μητέρες τους...

Υπάρχουν χιλιάδες πιθανές απαντήσεις για το γιατί οι σχέσεις γίνονται δυσλειτουργικές. Αυτό το άρθρο θα επικεντρωθεί σε μία: την τάση για έναν άντρα να γίνεται παιδί στη σχέση και η συντρόφός του να αναλαμβάνει μητρικό ρόλο. Αυτό είναι ένα αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, όμως λίγοι άνθρωποι καταλαβαίνουν πως μπορεί να συμβεί. Όταν είπα σε μερικούς ανθρώπους ότι δούλευα σε ένα άρθρο που συζητά το θέμα αυτό, αντέδρασαν σαν να πρόκειται για ένα πολύ συχνό φαινόμενο που οι περισσότεροι γνωρίζουν. Ωστόσο, πολλά ζευγάρια εξακολουθούν να πέφτουν σε αυτή την παγίδα. Ένα άτομο είπε ότι μπορεί να φαίνεται κοινή λογική, όμως οι άνθρωποι δεν το γνωρίζουν, όταν αυτό συμβαίνει στην σχέση τους μέχρις ότου παγιωθούν οι ρόλοι μέσα σε αυτή.

Το να γίνει ένα παιδί ένας άντρας (σε μια ετεροφυλοφιλική σχέση) μπορεί να συμβεί με πολλούς τρόπους. Η έρευνα έδειξε ότι υπάρχουν διαφορές στην έννοια της φροντίδας ενός παιδιού. Για ένα παιδί το πρότυπο της ευθύνης είναι η μητέρα. Οι μητέρες τείνουν να συμμετέχουν σε περισσότερες από τις καθημερινές δραστηριότητες φροντίδας και τις ευθύνες του παιδιού. Γιατροί, ραντεβού, επιπλέον εξωσχολικές δραστηριότητες, έλεγχος των σχολικών ασκήσεων, ανάθεση καθηκόντων, αυτός είναι συχνά ο ρόλος της μητέρας. Οι πατέρες σχετίζονται πιο πολύ με το παιχνίδι. Στην πραγματικότητα, πολλοί πατέρες μετατρέπουν ακόμη και τις ευθύνες σε παιχνίδι. Συμβαίνει συχνά οι γυναίκες να μετατρέπουν τη διαδικασία της πρωινής ετοιμασίας των παιδιών σε αγώνα δρόμου. Σε αυτή τη διαδικασία ο άντρας-παιδί μαθαίνει ότι οι άνδρες έχουν σχέση με το παιχνίδι και οι γυναίκες με την ευθύνη.

Μια δεύτερη πτυχή που εξακολουθεί να είναι αλήθεια, αλλά μπορεί να ξεθωριάζει σε αυτή τη γενιά είναι ότι πολλοί άνδρες διδάσκονται ότι η έκφραση ορισμένωνσυναισθημάτων είναι μη αποδεκτή για άνδρες. Πολλοί νέοι άνδρες διδάσκονται ότι πρέπει να κρατήσουν τα συναισθήματά τους και να ασχολούνται μαζί τους με κάποιον απροσδιόριστος, ασαφή, υπόγεια τρόπο. Θεωρούν ότι η συγκράτησή τους θα έχει ως αποτέλεσμα τα συναισθήματα να σβηστούν με κάποιο μαγικό τρόπο. Αυτό μπορεί να είναι αποτελεσματικό για ορισμένα συναισθήματα, αλλά σε γενικές γραμμές η προσπάθεια αυτή μπορεί να είναι επιβλαβής. Όσον αφορά τις σχέσεις, μπορεί να είναι πολύ επιζήμια. Ο άντρας ωριμάζει όταν εισέρχεται σε μια σχέση. Ενώ στο στάδιο του φλερτ η παιδική του διάθεση και η παιδιάστικη γοητεία του είναι ελκυστική και προσφιλή, καθώς η σχέση εξελίσσεται μπορεί να υπάρχουν ενδείξεις και απόπειρες να περιορίστουν κάποιες από τις παιδιάστικες συμπεριφορές. Μόλις έρθει ο γάμος εμφανίζεται όλο και πιο έντονη η στροφή προς την υπευθυνότητα και την ωριμότητα. Για πολλούς άνδρες σε ένα γάμο η γυναίκα μπορεί να αρχίσει να γίνει μια μητρική φιγούρα. Αυτή μπορεί να τους ενθαρρύνει να παίζουν λιγότερο (παρέα με φίλους, κατανάλωση οινοπνεύματος,κ.ά.) και να συμπεριφέρονται με πιο ώριμο τρόπο. Έχω ακούσει πολλές φορές φράσεις από άνδρες πελάτες που συζητούν τα προβλήματα στη σχέση τους όπως αυτές, «Προτού να παντρευτούμε είχε κι εκείνη πλάκα. Θέλαμε και οι δύο να βγαίνουμε έξω, να πίνουμε και να χορεύουμε. Τώρα δεν θέλει να παίρνει μέρος σε αυτό." Αυτή η μητρική συμπεριφορά συχνά γίνεται ακόμα πιο έντονη μετά τη γέννηση των παιδιών.

Μια άλλη πτυχή που επηρεάζει τη σχέση είναι η τάση των ανδρών να αισθάνονται παραγκωνισμένοι όταν ένα παιδί μπαίνει μέσα στην οικογένεια. Οι περισσότεροι άνδρες θα συναντήσουν δυσκολίες στην αποδοχή αυτού, αλλά φαίνεται να είναι μια σκληρή πραγματικότητα την οποία πολλοί άνδρες αρνούνται. Όταν συνδυάσετε αυτό το συναίσθημα του παραγκωνισμού με την εκπαίδευσή τους σε "ώριμους άντρες" και δεν επιτρέψετε σε αυτά τα εγωκεντρικά συναισθήματα να γίνουν ζήτημα, έχετε μια συνταγή για την καταστροφή της σχέσης. Πολλοί άνδρες δεν πρόκειται ποτέ εκφράσουν αυτό το συναίσθημα, στην πραγματικότητα θα προσπαθήσουν να το καταπνίξουν οι ίδιοι, και στη συνέχεια θα βρεθούν να επιζητούν να καλύψουν το κενό τους με έλλειψη προσοχής σε κάποιο άλλο σημείο της σχέσης. Μεγάλο μέρος αυτής της διεργασίας μπορεί να είναι ασυνείδητο, και καμία μεριά δεν μπορεί να γνωρίζει τι συμβαίνει, ή από που μπορούν να προέρχονται αυτά τα ανθυγιεινά κίνητρα.

Ο στόχος δεν είναι να ρίξουμε ευθύνες σε οποιοδήποτε από τα δύο μέρη (οι άνδρες ότι δεν μεγαλώνουν ή οι γυναίκες ότι προσπαθούν να το παίξουν μητέρες), αλλά απλώς να βοηθήσουμε τις δύο πλευρές να κατανοήσουν τους μαθημένους αυτούς ρόλους που θα μπορούσαν να γίνουν ο αρνητικός αντίκτυπος της σχέσης τους.

Αναγνωρίζοντας τη ρίζα αυτών των συμπεριφορών δεν είναι αρκετή. Ας ελπίσουμε ότι η κατανόηση μπορεί να οδηγήσει στο να ανταποκρίνεστε στο σύντροφό σας με διαφορετικό τρόπο, και να “διακόψετε” αυτές τις συνήθειες που οι ρόλοι αυτοί υπαγορεύουν. Οι άνθρωποι δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδεχτούν αυτούς τους ρόλους, μπορούν να τους συνειδητοποιήσουν και να τους τροποποιήσουν, πριν προκαλέσουν ζημιά στη σχέση.Οι άνδρες μπορούν να έχουν την τάση να έχουν παιχνιδιάρικη διάθεση, και οι γυναίκες να είναι πιο μητρικές, αλλά με την κατανόηση των κινήτρων αυτών των συμπεριφορών, και οι δύο σύντροφοι μπορούν να έχουν καλύτερη κατανόηση, συμπόνια και διάλογο.

(Από το άρθρο Men Turning Into Boys, Their Wives Their mother, στην ιστοσελίδα Psychology Today)