Ο Επικριτικός Γονέας

• Τι σας συμβαίνει;

1. Γκρινιάζετε, κριτικάρετε, και θέτετε πολύ υψηλά στάνταρς

• Τι λέτε συνήθως; 

1. "Γιατί δεν έχεις φορέσει τα παπούτσια σου; Που είναι η τσάντα σου; Καθάρισε το δωμάτιό σου! Γιατί δεν πήρες Α;"

• Τι κάνει ο/η σύντροφός σας;

1. Αποσυντονίζεται
2. Πιστεύει ότι είστε γκρινιάρης/α και χάνετε το σεβασμό του
3. Προσπαθεί να αντισταθμίσει με υπερβολικό ζήλο τη δική σας αρνητική κριτική  

• Τι κάνει το παιδί σας;

1. Αποσυντονίζεται 
2. Πληγώνεται βαθιά από την κριτική σας 
3. "Κατεβάζει ρολά" όταν ακούει όλες αυτά τα επικριτικά σχόλια 
4. Επιλέγει να αποτυγχάνει επίτηδες, αντί να ανταποκριθεί στα δικά σας ιδανικά

• Πώς να μην γκρινιάζετε;

1.  Πιθανόν τις μισές φορές που μιλάτε δεν ακούτε καν τι λέτε. Απλώς συνεχίζετε και συνεχίζετε, μέχρι να κουραστείτε. Και συνήθως μετά την γκρίνια, έρχονται οι φωνές.
2. Μην είστε υπεραπαιτητικοί. Δεν χρειάζεται το σπίτι σας να είναι πάντα "στην τρίχα". Το σπίτι είναι για να το ζούμε, όχι για να το καθαρίζουμε και να το τακτοποιούμε όλη την ώρα. Αν περνάτε πολλή ώρα με το πώς φαίνεται το σπίτι, μήπως ξεχνάτε πώς νιώθουν οι άνθρωποι που το κατοικούν; Είναι σίγουρο ότι το παιδί σας θα προτιμούσε μία μαμά που παίζει μαζί τους και τους βοηθάει με τις ασκήσεις τους, αδιαφορώντας για λίγη σκόνη και μερικά πιάτα άπλυτα. 
3. Βιντεοσκοπήστε μία τυπική μέρα και παρακολουθήστε τον εαυτό σας να γκρινιάζει και να κατακρίνει, καθώς και τις αντιδράσεις των παιδιών σας. 
4. Αναρωτηθείτε: "Τι κάνω στα παιδιά μου όταν τα κρίνω συνεχώς και τους γκρινιάζω;" Βάλτε τα πράγματα σε μία νέα βάση τώρα, έχοντας πάντα στο μυαλό σας ότι είστε εκεί για τα παιδιά σας επειδή τα αγαπάτε κι επειδή θέλετε να είναι ευτυχισμένα.  

Ο Φωνακλάς Γονέας

• Τι σας συμβαίνει;

1. Φωνάζετε, κραυγάζετε, ουρλιάζετε και ωρύεστε 

• Τι λέτε συνήθως; 

1. "Μην φωνάζεις! ΜΗ ΦΩΝΑΖΕΙΣ, ΕΙΠΑ!"
2. "Κλείσε την τηλεόραση αμέσως!"

• Τι κάνει ο/η σύντροφός σας;

1. Σας αποσυντονίζει
2. Εκνευρίζετε με όλες αυτές τις φωνές

• Τι κάνει το παιδί σας;

1. Αποσυντονίζεται
2. Σας φοβάται επειδή του φωνάζετε
3. Νομίζει ότι οι φωνές είναι η λύση σε όλα τα προβλήματα 

• Πώς να μην φωνάζετε;

1. Αν ανήκετε στους ανθρώπους εκείνους που μιλάνε δυνατά χωρίς να το καταλαβαίνουν, τότε χρειάζεται να συνειδητοποιήσετε πότε η φωνή σας ενοχλεί τους γύρω σας. 
2. Αν αρχίσετε να φωνάζετε από εκνευρισμό, τότε είναι ήδη αργά. Βάλτε τον εαυτό σας σε time-out. Δώστε του χρόνο πριν μιλήσει. 
3. Αντικαταστήστε τις φωνές με ψιθύρους. 

Ο Επιτρεπτικός Γονέας

• Τι σας συμβαίνει;

1. Βρίσκετε συνεχώς δικαιολογίες για κάθε "κακή" συμπεριφορά του παιδιού σας και για την μη-πειθαρχία του 

• Τι λέτε συνήθως; 

1. "Δεν έγινε και τίποτα σπουδαίο"
2. "Έτσι έκανα κι εγώ όταν ήμουν στην ηλικία του"
3. "Δεν βλάπτει κανένα με τη συμπεριφορά του"
4. "Παιδί είναι, είναι λογικό"

• Τι κάνει ο/η σύντροφός σας;

1. Βρίσκει και αυτός/η δικαιολογίες 
2. Πιστεύει ότι είστε ανίκανος 
3. Νιώθει ότι τον/την υποβιβάζεται όταν προσπαθεί να πειθαρχήσει το παιδί  

• Τι κάνει το παιδί σας;

1. Γλιτώνει από οτιδήποτε κι αν κάνει 
2. Μαθαίνει πώς να ξεφεύγει με το να στρέφει τους γονείς τον ένα στον άλλο 
3. Νιώθει ότι ο ρόλος του είναι να είναι άτακτος 
4. Κλαίει και γκρινιάζει μέχρι να υποχωρήσουν οι γονείς του 

• Πώς να σταματήσετε να βρίσκετε συνεχώς δικαιολογίες;

1.  Αν συνεχίσετε να βρίσκετε δικαιολογίες για τη συμπεριφορά του παιδιού σας, τότε σύντομα αυτό θα ξεφύγει εκτός ελέγχου 
2. Αν αρχίσετε να τιμωρείτε την κακή συμπεριφορά και να επιβάλλετε την πειθαρχία, και παρατηρήσετε ότι ο/η σύντροφός σας γίνεται εκείνος ο Επιτρεπτικός Γονέας, είναι ώρα να του κρούσετε τον κώδωνα κινδύνου και να τον/την συνετίσετε. 
3. Ορίστε κανόνες συμπεριφοράς και ακολουθήστε τους. Όλοι. Και χωρίς καμία δικαιολογία. Η καλή συμπεριφορά επιβραβεύεται και η κακή τιμωρείται. 

Ο Αποδιοργανωμένος Γονέας

• Τι σας συμβαίνει;

1. Δεν έχετε κανένα πρόγραμμα, καμία σειρά, γι΄αυτό και δεν γίνεται τίποτα

• Τι λέτε συνήθως; 

1. "Γιατί το πάτωμα έχει νερά; Εντάξει. Βγείτε έξω! Ωραία τα καταφέρατε! "
2. "Γιατί το δωμάτιο είναι χάλια; Δεν μπορώ άλλο, παραιτούμαι!"
3. "Ωχ, όχι, πάλι χάσαμε το λεωφορείο..."

• Τι κάνει ο/η σύντροφός σας;

1. Βρίσκει δικαιολογίες 
2. Προσποιείται ότι η κατάσταση δεν είναι ως έχει
3. Θυμώνει και αρχίζει να μοιράζει ευθύνες και κατηγορίες  

• Τι κάνει το παιδί σας;

1. Αποσυντονίζεται εξαιτίας της ασυνέπειας 
2. Αποφεύγει να βοηθήσει στο σπίτι επειδή οι γονείς του απλώς δεν του αναθέτουν τίποτα
3. Γίνεται αποδιοργανωμένο και ασυνεπές και το ίδιο

• Πώς να μην νιώθετε αποδιοργανωμένοι;

1. Τα παιδιά χρειάζονται όρια και κανόνες. Καθίστε όλοι μαζί στο τραπέζι και θεσπίστε τους δικούς σας κανόνες, που θα αφορούν την εύρυθμη λειτουργία του σπιτιού και της οικογένειας. 
2. Καταγράψτε ώρες, προγράμματα, δρομολόγια, προκειμένου να ξέρετε πόση ώρα παίρνει κάθε δραστηριότητα. 
3. Ιεραρχήστε τις ανάγκες σας. Αφήστε χρόνο και για εσάς. 
4. Κάνετε μία λίστα με επιθυμητές και μη επιθυμητές συμπεριφορές. Μην τιμωρείτε όλη την οικογένεια όταν ένας παραβλέψει τους κανόνες. Δεν είναι δίκαιο. Η καλή συμπεριφορά όμως πρέπει να ενισχύεται και να επιβραβεύεται.  

Ο Αμήχανος Γονέας

• Τι σας συμβαίνει;

1. Παραιτήστε από το να κάνετε το οτιδήποτε

• Τι λέτε συνήθως; 

1. "Είναι σαν να μην ξέρουμε τι να κάνουμε, κι έτσι δεν κάνουμε απολύτως τίποτα"
2. "Τα παιδιά ξέρουν να μας χειρίζονται και περνάει το δικό τους"

• Τι κάνει ο/η σύντροφός σας;

1. Συμφωνεί με το να διατηρήσετε την ηρεμία
2. Πιστεύει ότι το να παραδεχτείτε την ανικανότητά σας είναι... ΟΚ 

• Τι κάνει το παιδί σας;

1. Παίρνει την κατάσταση στα χέρια του
2. Εκμεταλλεύεται την παραίτησή σας

• Πώς να μην νιώθετε αμήχανοι και ανίδεοι;

1. Όσοι λένε ότι δεν ξέρουν να κάνουν τίποτα, στην πραγματικότητα κάνουν πολλά. Απλά με λάθος τρόπο. 
2. Σταματήστε να αρνείστε το ρόλο σας ως γονέας. Το να λέτε ότι είστε ανίδεοι είναι απλώς μία δικαιολογία για να μην αναλάβετε τη δύσκολη δουλειά της ανατροφής των παιδιών σας. Μην παραπονιέστε για κάτι που υποθετικά δεν γνωρίζετε. 
3. Συζητήστε με τον/την σύντροφό σας τι θέλετε για τα παιδιά σας και πώς θα το κάνετε μαζί. Σκεφτείτε και σχεδιάστε. Μιλήστε σε άλλους γονείς τους οποίους εμπιστεύεστε. 

 

Αρνείται να πάει για ύπνο

Οι λόγοι που ένα παιδί μπορεί να μην θέλει να πάει για ύπνο είναι πολλοί και, τις περισσότερες φορές, απλοί: δεν θέλουν να χάσουν την παρέα των γονιών τους ή άλλων παιδιών, δεν νυστάζουν, φοβούνται ότι θα χάσουν κάποιες ωραίες στιγμές ή στη χειρότερη περίπτωση, κάτι τους φοβίζει στο δωμάτιό τους ή στον ύπνο τους. Προσπαθήστε να καταλάβετε τι απασχολεί το παιδί και ξεκινήστε από μία συζήτηση πάνω σε αυτό.

Η ρουτίνα του ύπνου είναι πολύ βασική για τα παιδιά. Τα παιδιά αγαπούν τα σταθερά προγράμματα, οπότε μην αλλάζετε συχνά την ώρα ύπνου του. Πρέπει να είναι η ίδια κάθε βράδυ, προκειμένου ο οργανισμός του να είναι συνηθισμένος να μειώνει την ενέργειά του όταν πλησιάζει η ώρα ύπνου. Άλλωστε, μην ξεχνάτε ότι τα παιδιά θέλουν πολλές ώρες ύπνο για να αναπληρώνουν την ενέργειά τους και να μεγαλώνουν σωστά.

Η ρουτίνα του ύπνου θα πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής στάδια: μπάνιο, γάλα, δόντια, παραμύθι και κρεβάτι. Μία αγκαλιά καθώς τα σκεπάζετε και ένα φιλί για καληνύχτα. Ξεκινάτε την τελετουργία περίπου μία ώρα πριν την επιθυμητή ώρα ύπνου, δώστε του χρόνο να μαζέψει τα παιχνίδια του και προσπαθήστε να διατηρήσετε ήρεμη την ατμόσφαιρα. Ξεκαθαρίστε του ότι πρέπει να πάει στο κρεβάτι του ακόμα κι αν δεν νυστάζει.

Αν, αφού κλείσει το φως, το παιδί σας καλεί συνεχώς για να ρωτήσει ή να πει μικρά και ασήμαντα πράγματα, τότε μάλλον θέλει για λίγο ακόμα την παρέα σας. Για να μην αρχίστε το φαύλο κύκλο, πείτε του ότι θα πάτε στο δωμάτιό του μόνο αν είναι κάτι επείγον ή «σε λίγο». Έτσι, δεν του αρνείστε αυτό που σας ζητάει αλλά ταυτόχρονα του δίνετε χρόνο να μείνει μόνο του και να χαλαρώσει περιμένοντάς σας, και ίσως το πάρει ο ύπνος στην αναμονή. Μην εμπλέκεστε σε διαφωνίες γιατί τότε θα χαθεί κάθε όρεξη για ύπνος και τα πράγματα μπορεί να πάρουν άσχημη τροπή.

Εάν για κάποιο λόγο, δεν μπορεί με τίποτα να κοιμηθεί μόνο του, τότε πάρτε μία καρέκλα και καθίστε δίπλα του μέχρι να κοιμηθεί. Προσοχή όμως, σε αυτό το διάστημα που είστε δίπλα του δεν επιτρέπονται κουβέντες, αγκαλιές ή χάδια. Κάθε βράδυ θα προσπαθείτε να τοποθετείτε την καρέκλα όλο και πιο μακριά από το κρεβάτι, μέχρι να φτάσετε κοντά στην πόρτα, και μετά να κοιμάται χωρίς την παρουσία σας. Αυτό που έχει σημασία είναι το παιδί να καταλάβει πως ό,τι κι αν γίνει θα είστε εκεί και θα πρέπει να νιώθει ασφαλές. Αν φοβάται κάτι ή αν βλέπει εφιάλτες, η λύση είναι να συζητήσετε μαζί του τι είναι αυτό που τον φόβισε και πώς νιώθει όταν το σκέφτεται, και όχι φυσικά να ενδώσετε στην επιθυμία του να κοιμάται στο κρεβάτι μαζί σας. Εξηγήστε του ότι αν κοιμηθείτε στο κρεβάτι σας και εκείνο στο δικό του, εσείς θα είστε πιο ξεκούραστοι αύριο και μπορεί να το πάτε βόλτα στο πάρκο (Μην πείτε «Αν δεν πας στο κρεβάτι σου, δεν θα σε πάω στο πάρκο»).

Προκειμένου να κοιμηθεί πιο εύκολα χρησιμοποιήστε χαμηλή φωνή για να του διαβάσετε ένα παραμύθι, ή ωθήστε το να σκεφτεί όμορφες εικόνες. Απαλή μουσική, εικόνες από τη φύση ή μία απλή ερώτηση «Ποιο ήταν το καλύτερο πράγμα που έκανες σήμερα;» θα το κάνουν να κλείσει χαρούμενο τα μάτια του. Καληνύχτα!...

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο familylife.gr. 

Τα προβλήματα του δεύτερου γάμου

Περισσότεροι από τους μισούς γάμους καταλήγουν σε διαζύγιο και το 83% των ανδρών και το 75% των γυναικών ξαναπαντρεύονται. Άρα τα θέματα που καλείται να αντιμετωπίσει ένα ζευγάρι ξαναπαντρεμένων συζύγων πρέπει να εξεταστούν με προσοχή. 

• Τα παιδιά σου, τα παιδιά μου ή τα παιδιά μας: Ένα συνηθισμένο πρόβλημα έγκειται στην πίστη και στην αφοσίωση των μελών της οικογένειας. Το ποιος "ανήκει" στην οικογένεια και ποιος "δεν ανήκει" μπορεί να μην είναι σαφές και να ποικίλλει στο μυαλό των διαφορετικών μελών της οικογένειας. Για παράδειγμα, τα παιδιά μπορεί να νιώθουν τύψεις απέναντι στον απόντα φυσικό γονιό τους αν τους αρέσει να ζουν με τον πατριό ή τη μητριά τους. Από την άλλη, ένας πατριός ή μία μητριά μπορεί να νιώθει ένοχος/η που περνά περισσότερο χρόνο και καλλιεργεί μια πιο στενή σχέση με τα παιδιά του/της συζύγου του/της απ' ότι με τα δικά του/της παιδιά. Αυτό μπορεί ακόμη να οδηγήσει τα ίδια του/της τα παιδιά σ'ένα μίσος απέναντί του/της. 
• Μία ή δύο οικογένειες;...: Το πρόβλημα της αφοσίωσης αυξάνεται από την τάση των παιδιών από διαφορετικούς γονείς που ζουν κάτω από την ίδια στέγη να θεωρούν τους εαυτούς τους όχι σαν μία οικογένεια αλλά σαν δύο. μπορεί να εκφραστούν λόγια όπως: "Δεν είσαι ο αδερφός μου" ή "Μη μιλάς έτσι στη μητέρα μου". 
• Ανταγωνισμός: Τα διαφορετικά παιδιά των συζύγων μπορεί ν' αρχίσουν ένα σκληρό ανταγωνισμό μεταξύ τους προκειμένου να προσελκύσουν την προσοχή των γονιών τους. Την ίδια τακτική μπορεί να ακολουθούν και οι φυσικοί γονείς με την προοπτική να κερδίσουν την αγάπη του παιδιού. 
• Ανατροφή: Οι ξαναπαντρεμένοι γονείς μπορεί ακόμη να διαφέρουν στις μεθόδους που χρησιμοποιούν για την ανατροφή των παιδιών τους. Πρέπει να έρθουν σ' επαφή με τα παιδιά του/της συντρόφου τους χωρίς όμως να τους δοθεί η ευκαιρία να αναπτύξουν κανόνες και να συμφωνήσουν με συνήθειες αυτών των παιδιών όταν ήταν πιο μικρά. Ξαφνικά πρέπει να συνεργαστούν ως γονείς, χωρίς να έχουν στη διάθεσή τους να προετοιμαστούν. 
• Πειθαρχία: Ακόμη κι αν οι ξαναπαντρεμένοι γονείς θέλουν να λειτουργήσουν ως ομάδα, αποθαρρύνονται από την τάση του φυσικού γονιού να υιοθετεί το ρόλο του τηρητή της πειθαρχίας με τα παιδιά του. Μπορεί να πει: "Είναι η κόρη μου - θα το χειριστώ εγώ". Όταν ο πατριός ή η μητριά προσπαθούν να επιβάλλουν έναν κανόνα, τα παιδιά μπορεί να αμφισβητήσουν αυτό το δικαίωμα του/της, ιδιαίτερα όταν ο κανόνας διαφέρει απ' εκείνον του φυσικού γονιού τους - προκαλώντας έτσι μία σύγκρουση. 
• Συγκρούσεις: Οι συγκρούσεις που προκύπτουν από διαφορές στον τρόπο ανατροφής των παιδιών είναι δυνατόν να οδηγήσουν τους ξαναπαντρεμένους συζύγους σε διάφορες μορφές συμμαχίας: η γυναίκα να πάρει το μέρος του συζύγου της εναντίον του φυσικού του παιδιού, τα διαφορετικά παιδιά να συνασπιστούν με τον ένα γονιό ή ο σύζυγος να πάρει το μέρος των φυσικών του παιδιών κατά της συζύγου του. Ένα ξαναπαντρεμένο ζευγάρι ερχόταν σε σύγκρουση όταν τα παιδιά του συζύγου που ζούσαν με τη μητέρα τους περνούσαν από το σπίτι απροειδοποίητα μετά το σχολείο. Η μητριά συνήθως πίστευε πως έπρεπε να τηλεφωνήσουν πρώτα, ενώ ο πατέρας ένιωθε πως τα παιδιά έπρεπε να είναι ελεύθερα να τους επισκέπτονται όποτε ήθελαν. 

Τα διάφορα προβλήματα που εμφανίζονται στη ζωή των ξαναπαντρεμένων συζύγων μπορούν να ξεπεραστούν με επιτυχία, αλλά απαιτούν ένα υψηλό επίπεδο λήψης αποφάσεων και σωστής διευθέτησης από το νέο ζευγάρι. Οι νέοι σύζυγοι πρέπει να προσπαθήσουν πολύ να μην αφήσουν τις συγκρούσεις τους να επέμβουν στο γονεϊκό τους ρόλο. 
Ορισμένοι ειδικοί ισχυρίζονται πως το ποσοστό των διαζυγίων στους δεύτερους γάμους είναι σχεδόν το ίδιο υψηλό όσο και στους πρώτους γάμους. Ωστόσο, πιστεύω πως, αν οι σύζυγοι είναι προετοιμασμένοι για τα ψυχολογικά προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν, θα μπορέσουν κιόλας να τα επιλύσουν. 
Κάποια από αυτά τα προβλήματα στρέφονται γύρω από βασικές πεποιθήσεις και προσδοκίες, όπως: 
- Η νέα μας οικογένεια πρέπει να είναι πιο ευτυχισμένη απ'την παλιά
- Τα παιδιά του/της συζύγου μου πρέπει να με βλέπουν ως τη νέα μαμά τους/ το νέο μπαμπά τους. 
- Τα παιδιά μου δε θα με αγαπούν αν αφοσιωθούν στον πατριό ή τη μητριά τους. 
- Αν τα παιδιά μου ενδιαφέρονται για το φυσικό (απόντα) γονιό τους, δεν μπορούν να ενδιαφερθούν για μένα. 
- Ο νέος μας γάμος πρέπει να είναι απαλλαγμένος από συγκρούσεις. 
- Πρέπει να προσπαθήσω να είμαι τέλειος/α γονιός και πατριός/μητριά. 
Επίσης, οι ξαναπαντρεμένοι γονείς είναι καλό να σταματήσουν τις κατηγορίες ("Ο γιος σου θα ήταν μια χαρά αν η πρώην σύζυγός σου τον άφηνε μόνο" ή "Ο πρώην σύζυγός σου είναι πολύ χαλαρός με την κόρη σου") και να αντιμετωπίζουν την κάθε δυσκολία ως ένα πρόβλημα που απαιτεί λύση. Όταν οι σύζυγοι διαφέρουν, πρέπει να κάνουν διάφορες διαπραγματεύσεις. Ακόμη περισσότερο απ' ότι στις πρώτες τους οικογένειες, τα ξαναπαντρεμένα ζευγάρια πρέπει να μοιραστούν τις ευθύνες τους, να κάνουν συστηματικά σχέδια και να θέσουν προτεραιότητες. 
Οι ξαναπαντρεμένοι σύζυγοι πρέπει ακόμη να συμφωνήσουν σε θέματα όπως πόση αυτονομία θα δώσουν στα παιδιά τους, ποιους περιορισμούς πρέπει να τους επιβάλλουν, καθώς και το βαθμό στον οποίο θα τους επιτρέπεται να εκφράσουν το θυμό τους προς τον ένα γονιό. 
Η ζωή σ' ένα δεύτερο γάμο απαιτεί πολλούς συμβιβασμούς, αλλά αυτοί μπορούν να επιτευχθούν μόνο αν οι σύζυγοι δείξουν το απαραίτητο ενδιαφέρον και προσοχή. Πρέπει να είναι ευαίσθητοι στις ανάγκες και επιθυμίες ο ένας του άλλου και να καλλιεργήσουν έναν εξαιρετικό βαθμό υπομονής και ανεκτικότητας. Βάσει αυτής της καλής διάθεσης, μπορούν να κατακτήσουν ένα καλύτερο επίπεδο σταθερότητας και ευτυχίας απ'ότι στον πρώτο τους γάμο. 


(Από το βιβλίο "Δεν αρκεί μόνο η αγάπη" του Άαρον Μπεκ)

Καθημερινές "κρίσεις" που χρήζουν πειθαρχίας και ορίων

1. ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΘΥΜΟΥ

-Μην καταφεύγετε στη βία - αυτός είναι ο πιο σίγουρος τρόπος να του μάθετε να φέρετε βίαια στους άλλους

-Μην προσπαθείτε να περιορίσετε το παιδί σας σωματικά - εκτός κι αν είναι να βλάψει τους άλλους

-Μην ντροπιάζετε το παιδί

-Μην επιχειρήσετε να αντιμετωπίσετε μία έκρηξη θυμού μπροστά σε κόσμο

2. Η ΩΡΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ

-Είναι μία ιδιαίτερη στιγμή

-Δείτε τι προσπαθεί να μας πει το παιδί με τη συμπεριφορά του

-Καθιερώστε μία ρουτίνα

-10 λεπτά νωρίτερα πείτε ότι ξεκινά η τελετουργία του ύπνου - για να σταματήσει έγκαιρα και σταδιακά τις δραστηριότητές του

-Πείτε μία ιστορία

-Να είστε συνεπείς - βγείτε από το δωμάτιο ήσυχα και χωρίς διαφωνίες

-Μην εμπλέκεστε σε διαπραγματεύσεις και μην υποχωρήσετε

3. ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

-Εξηγούμε με απλούς όρους

-Μαθαίνουμε να λέμε "ευχαριστώ", "παρακαλώ" και "συγνώμη"

-Μιλάμε ευγενικά, δεν φωνάζουμε και δεν γκρινιάζουμε

-Δεν διακόπτουμε τους άλλους όταν μιλάνε

-Απαντάμε στο τηλέφωνο ευγενικά

-Ενθαρρύνουμε το παιδί να δείχνει ενδιαφέρον σε ένα στεναχωρημένο φίλο του

-Μαθαίνουμε καλούς τρόπους στο τραπέζι

4. ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ

-Όχι στον υπνωτισμένο τρόπο παρακολούθησης τηλεόρασης

-Τηλεόραση σε μικρές δόσεις

-Καθορίστε τα προγράμματα που μπορεί να βλέπει ένα παιδί

-Συζήτηση αφότου τελειώνει ένα πρόγραμμα

Οι 11 κανόνες των Ορίων

1. Να είστε συνεπείς και σταθεροί.

Το ΟΧΙ σημαίνει ΟΧΙ, και το ΝΑΙ σημαίνει ΝΑΙ.

2. Η κάθε πράξη έχει και μία αμοιβή.

Η καλή συμπεριφορά αμείβεται. Η κακή συμπεριφορά τιμωρείται.

3. Να εξηγείτε τι εννοείτε και να το εννοείτε.

Σκεφτείτε πριν μιλήσετε, γιατί αλλιώς θα πρέπει να δώσετε εξηγήσεις.

4. Οι γονείς δουλεύουν μαζί ως ομάδα.

Αν δεν συμφωνείτε, τα παιδιά δεν θα ξέρουν ποιον από τους δύο να ακούσουν και τελικά θα καταλήξουν να μην ακουν κανέναν.

5. Μη δίνετε υποσχέσεις που δεν μπορείτε να κρατήσετε.

Αν υποσχεθείτε στα παιδιά ταξίδι στη Disneyland, ετοιμάστε βαλίτσες.

6. Ακούστε το παιδί σας.

Αναγνωρίστε τα συναισθήματά του. Πείτε του "σε καταλαβαίνω" και "σε ακούω" και μετά καταλάβετέ το και ακουστέ το.

7. Καθιερώστε μία ρουτίνα.

Η ρουτίνα και οι συνήθειες κάνουν τα παιδιά να νιώθουν ασφαλή και να προγραμματίζουν το χρόνο τους.

8. Ο σεβασμός είναι δρόμος διπλής κατεύθυνσης.

Αν δεν σέβεστε τα παιδιά σας, δεν πρόκειται να σας σεβαστούν και αυτά.

9. Η θετική ενίσχυση λειτουργεί καλύτερα από την αρνητική.

Έπαινος, ευχαρίστηση, υπερηφάνεια, και όχι γκρίνια, αρνητισμός και κριτική.

10. Οι ευγενικοί τρόποι είναι το παν.

Η καλή συμπεριφορά πάει παντού.

11. Συνειδητοποιήστε το ρόλο σας ως γονέας.

Δεν είναι η δουλειά σας να έχετε τα παιδιά προσκολλημένα πάνω σας, αλλά να τα ετοιμάσετε για τον έξω κόσμο.

Όλη η αλήθεια για τα Όρια

Που βρίσκεται η αλήθεια για τα όρια;

Είναι κοντά στην εμμονή και τον ψυχαναγκασμό ή πιο κοντά στην άνευ όρων αγάπη και την καταπάτηση της ελευθερίας του άλλου; Μάλλον κάπου ανάμεσα, γιατί οτιδήποτε ακραίο πολλές φορές ενέχει και την υπερβολή, κι εδώ αυτό που χρειαζόμαστε περισσότερο είναι το μέτρο.

Τι σημαίνουν για μας τα όρια;

Μιλώντας πιο συγκεκριμένα για τη σχέση γονέων - παιδιών, η ανάγκη να ξεκαθαρίσουμε την αναγκαιότητα των ορίων εμφανίζεται ακόμα πιο επιτακτική. Πολλές φορές, αρνούμαστε να βάλουμε όρια και κανόνες στα παιδιά μας, γιατί πιθανότατα δεν θέλουμε να τα δυσαρεστήσουμε, ή φοβόμαστε τι θα γίνει μετά, ή πολύ απλά δεν ξέρουμε να διαχειριστούμε την πιθανότητα της μη υπακοής από τα παιδιά. Πριν ξεκινήσουμε οτιδήποτε άλλο ας σκεφτούμε λοιπόν για εμάς τους ίδιους τι σημαίνει να βάζουμε όρια, να αρνούμαστε να "χαλάσουμε χατήρι" στα παιδιά, να υποκύπτουμε στις επιθυμίες των άλλων, να βάζουμε ως προτεραιότητα τις ανάγκες των παιδιών, και στο τέλος, τι σημαίνει για εμάς η ίδια η λέξη "όχι". Για άλλους σημαίνει επιβολή ισχύος, για άλλους δυσαρέσκεια. Για μας;...

Γιατί χρειαζόμαστε τα όρια;

Τα παιδιά ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ τα όρια, προκειμένου να αισθάνονται ασφαλή, να αισθάνονται ότι υπάρχει κάποιος κανόνας, και ακόμα καλύτερα κάποιος ενήλικας που θεσπίζει αυτό τον κανόνα, ο οποίος το προστατεύει, το προσέχει και μπορούν να στηριχτούν πάνω του. Με άλλα λόγια, τα όρια βοηθούν το παιδί:

-να συνειδητοποιήσει τις συνέπειες των πράξεών του

-να συνειδητοποιήσει τον εαυτό του και τις δυνατότητές του

-να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του

-να αποκτήσει καλές δεξιότητες επικοινωνίας με τους γύρω του

-να αποκτήσει σεβασμό

-να νιώθει ασφαλές

-να είναι πιο ήρεμο

-να προσαρμόζεται καλύτερα σε νέες καταστάσεις

-να έχει μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση

-να αφήνει ελεύθερο χρόνο στους γονείς του να ηρεμήσουν και να αφοσιωθούν στο χτίσιμο της σχέσης τους

Πώς πετυχαίνουμε τα όρια;

-Η σημασία της θετικής διατύπωσης

Πολλές φορές αναρωτιόμαστε γιατί δεν υπακούει το παιδί αφού του είπαμε ξεκάθαρα τι να ΜΗΝ κάνει. Ναι, αλλά του είπαμε τι να κάνει; Ας ξεκινήσουμε λοιπόν να σκεφτόμαστε θετικά και να διατυπώνουμε τις προτάσεις μας με θετικό τρόπο, όπως για παράδειγμα, αντί για "Μην χοροπηδάς πάνω στο κρεβάτι σου", είναι προτιμότερο να του πούμε "Σε παρακαλώ, κατέβα από το κρεβάτι σου, γιατί μπορεί να χτυπήσεις". Με αυτό τον τρόπο, καταλαβαίνει τις συνέπειες των πράξεών του, ακούει κάποιον να του μιλάει με ήπιο και ευγενικό τρόπο - κι έτσι μαθαίνει κι αυτό να μιλάει έτσι- και έχουμε περισσότερες πιθανότητες να σταματήσει να το κάνει.

-Όχι στα πολλά "όχι"

Επιλέξτε τις μάχες που θέλετε να δώσετε με τα παιδιά σας και επιμείνετε σε αυτές. Δεν οφελεί να περιορίζετε τα παιδιά για το καθετί και πίσω από κάθε πράξη τους να βρίσκεται μία πληθώρα κανόνων. Άλλωστε ας μην ξεχνάμε την αναγνώριση της "παιδικότητας των παιδιών", δηλαδή το χαρακτήρα της ηλικιακής και αναπτυξιακής φάσης που βρίσκονται, όπου λίγο ή πολύ εξερευνούν και μαθαίνουν τον κόσμο. Άρα, ιεραρχήστε τα θέματα για τα οποία θέλετε να διεκδικήσετε μία συγκεκριμένη συμπεριφορά από τα παιδιά, και για τα λιγότερο σημαντικά θέματα ας είμαστε περισσότερο ανεκτικοί.

ΑΣΚΗΣΗ: Πολλές φορές βοηθάει να θεσπίζουμε ένα "επίσημο" σύστημα κανόνων με τα παιδιά, για το οποίο θα έχουμε συμφωνήσει από κοινού και θα το έχουμε αναρτήσει σε εμφανές σημείο μέσα στο σπίτι. Εφαρμόστε λοιπόν σε αυτόν τον πίνακα 3 ζώνες συμπεριφοράς: την πράσινη όπου τα παιδιά έχουν ελευθερία κινήσεων, την κίτρινη όπου τα παιδιά θα πρέπει να συζητούν με τους γονείς προκειμένου να τους επιτραπούν οι δραστηριότητες αυτής της κατηγορίας και η κόκκινη όπου οι κανόνες αυτής της κατηγορίας δεν διαπραγματεύονται.

-Τιμωρία ή συνέπεια;

Η τιμωρία συνήθως συνδέεται με επιβολή εξουσίας του ενήλικα πάνω στο παιδί και σπάνια έχει σχέση με τη λανθασμένη συμπεριφορά του παιδιού. Ακόμα κι όταν η τιμωρία δεν είναι σωματική αλλά συναισθηματική, το παιδί μπορεί να πληγωθεί εξίσου βαθιά. Μην ξεχνάτε επίσης ότι όταν χτυπάτε το παιδί σας, το κάνετε να σας φοβάται, το μαθαίνετε στην τυφλή υπακοή και του δίνετε ένα κακό παράδειγμα για μίμηση. Η σωματική ποινή είναι πιθανό να αναστείλει αλλά όχι να εξαλείψει την ανεπιθύμητη συμπεριφορά, σε αντίθεση με το δικό μας απώτερο στόχο που είναι να κάνουμε το παιδί να ΘΕΛΕΙ να συμπεριφέρεται σωστά, και όχι να φοβάται για να το κάνει. Αντίθετα, η συνέπεια είναι άμεση, έχει σχέση με την ανεπιθύμητη συμπεριφορά, στηρίζεται στην επικοινωνία των δύο μελών, εμπεριέχει σεβασμό και αναγνώριση των δικαιωμάτων τόσο του παιδιού όσο και του γονέα, και τέλος, δίνει στο παιδί τη δυνατότητα της επιλογής, π.χ. Αν τελειώσεις τα μαθήματά σου, θα μπορέσεις να παίξεις. Εσύ επιλέγεις τι θα κάνεις.

-Αιτιολόγηση των αποφάσεων

Τις αναίτιες αποφάσεις και τιμωρίες των γονιών τους ("-Γιατί να μην το κάνω;-Γιατί έτσι!") τα παιδιά τις αντιλαμβάνονται ως επίδειξη αδιαφορίας ή έλλειψη ευαισθησίας από τους γονείς τους. Όμως το να ζητούν εξηγήσεις είναι αναφαίρετο δικαίωμά τους και απαραίτητο μέσο για την προσαρμογή τους στη ζωή. Επομένως, την επόμενη φορά που θα επιλέξει μία ακατάλληλη στιγμή για μας να του δώσουμε εξηγήσεις, αντί να το απορρίψουμε, ας του δώσουμε μία απλή και κατανοητή εξήγηση κι έτσι θα το βοηθήσουμε να εσωτερικεύσει τους κανόνες αυτούς γιατί θα έχουν και τα ίδια πειστεί για την αναγκαιότητά τους.

-Χρήσιμες τεχνικές

1. Προτείνετε εναλλακτικές στο παιδί προκειμένου να επεξεργάζεται και τις δικές του ιδέες. Σε μικρότερη ηλικίας παιδί, προτείνετε δύο εκδοχές, τη σωστή και τη λάθος με τις αντίστοιχες συνέπειες, προκειμένου να καταλάβει τι είναι σωστό και τι λάθος.

2. Καθιερώστε το τραπέζι της ειρήνης, όπου εκεί θα βρίσκεστε για να συζητήσετε το πρόβλημα το οποίο χρήζει συζήτησης κι εκεί θα επιλύονται οι διαφορές.

3. Συμφωνήστε ότι όταν θα υπάρχει εκνευρισμός και ένταση, θα δίνετε TIME OUT στο μέλος που φαίνεται να είναι εκτός εαυτού. Δεν θα θέλατε να διαπραγματευτείτε τους κανόνες μέσα σε κλίμα αναστάτωσης και θυμού, γιατί υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να υποχωρήσετε και θα πείτε πράγματα τα οποία ενδέχετε να μετανιώσετε. Δώστε λίγο χρόνο (1 λεπτό για κάθε ηλικιακό έτος) στο παιδί αλλά και σε σας για να ηρεμήσετε.