Αντίσταση στην αλλαγή!

"Ο σύντροφός μου δεν μπορεί ν' αλλάξει" 
"Αφού δεν τα πηγαίνουμε καλά ως τώρα, πώς μπορώ να ελπίσω ότι θα τα πάμε καλύτερα στο μέλλον;" 

"Με πλήγωσε. Του αξίζει μια παρόμοια συμπεριφορά" 

"Δεν είναι δίκαιο να προσπαθώ μόνος μου" 

"Και οι δυο θα πρέπει να προσπαθούν - δε βλέπω το λόγο γιατί θα πρέπει ν' αλλάξω μόνο εγώ" 

"Ο τρόπος που σκέφτομαι εγώ είναι σωστός" 
"Δεν υπάρχει πρόβλημα με μένα. Αν ο σύντροφός μου άλλαζε, όλα θα ήταν μια χαρά" 
"Δεν είχα κανένα πρόβλημα στη ζωή μου ως τη στιγμή που παντρεύτηκα" 

Αν διατηρείτε μερικές από αυτές τις ηττοπαθείς πεποιθήσεις, αξίζει τον κόπο να εξετάσετε πόσο αξιόπιστες είναι. Αυτές οι πεποιθήσεις μπορεί να προβάλλουν ως αυτόματες σκέψεις τη στιγμή που σκέφτεστε την αλλαγή. Οι πεποιθήσεις αυτές πολύ σπάνια είναι απόλυτα αξιόπιστες. Φυσικά, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί πράγματι ο ένας σύντροφος να μην έχει διάθεση ν' αλλάξει - π.χ. αν η γυναίκα είναι ερωτευμένη με κάποιον άλλο ή αν ο άντρας είναι αποφασισμένος να πάρει διαζύγιο. Τότε, είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο να διασωθεί η σχέση. Αλλά, τα ζευγάρια που σκέφτονται προκαταβολικά την ιδέα του διαζυγίου συνήθως δεν αναζητούν τρόπους βελτίωσης του γάμου τους. Ωστόσο, εκείνοι που επιθυμούν να ανανεώσουν τη σχέση τους, όπως κι εκείνοι που θα ήθελαν να δουν το γάμο τους να γίνεται πιο ολοκληρωμένος, μπορούν να ξεκινήσουν προσπαθώντας να αποτρέψουν τις οποιεσδήποτε ηττοπαθείς πεποιθήσεις τούς διακατέχουν.

"Ο σύντροφός μου δεν μπορεί ν' αλλάξει" 
Αυτή η δήλωση στην πραγματικότητα είναι πάντα λανθασμένη. Οι άνθρωποι που φαίνονται αδιάφοροι απέναντι σε χρήσιμες συμβουλές μπορούν προς μεγάλη έκπληξη όλων να τις ακολουθήσουν κατά γράμμα και να αλλάξουν προς το καλύτερο. Το αν ο/η σύντροφός σας είναι πρόθυμος/η να αλλάξει είναι ένα άλλο θέμα. Αλλά αν εσείς οι ίδιοι κάνετε κάποιες αλλαγές, αυτό από μόνο του μπορεί να προκαλέσει αλλαγές και στο/στη σύντροφό σας. Επιπλέον, μπορεί να διαπιστώσετε ότι ο/η σύντροφός σας δε χρειάζεται να αλλάξει σε πολύ μεγάλο βαθμό ώστε να γίνει πιο ευχάριστος/η και πιο ανοιχτός/η για προσέγγιση.
Έχει μεγάλη σημασία να αναγνωρίσετε το γεγονός ότι οι άνθρωποι όντως αλλάζουν διαρκώς κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Το κεντρικό νευρικό μας σύστημα είναι οργανωμένο έτσι ώστε να ενθαρρύνει τη μάθηση νέων και βελτιωμένων συμπεριφορών και στρατηγικών.

"Αφού δεν τα πηγαίνουμε καλά ως τώρα, πώς μπορώ να ελπίσω ότι θα τα πάμε καλύτερα στο μέλλον;" 
Κάτι τέτοιο δεν απαιτεί υποχρεωτικά "δουλειά". Μπορεί να είναι τόσο απλά όσο το να σχεδιάσετε να τρώτε έξω μια φορά την εβδομάδα μαζί ή να αποφασίσετε να διηγείστε μία ενδιαφέρουσα προσωπική ιστορία κάθε μέρα. Αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να εισάγουν ένα μικρό, νέο στοιχείο ικανοποίησης, που αρχίζει να στρέφει την ισορροπία προς την ευτυχία.
Παρά τις κάποιες ομοιότητες στο γούστο και στην προσωπικότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι που παντρεύονται έχουν τεράστιες διαφορές στο στιλ και σε πολλές συνήθειες. Πολύ λίγα είναι εκείνα τα ζευγάρια που ξέρουν πώς να συμφιλιώνουν αυτές τις διαφορές. Συνεπώς, δεν μπορείτε να θεωρείτε τη σχέση σας μειονεκτική εφόσον δεν έχετε αναπτύξει ακόμα τις ικανότητες εκείνες που θα σας βοηθήσουν να δεχτείτε πιο εύκολα το/τη σύντροφό σας. Ερμηνεύοντας τις δυσκολίες της συμβίωσης ως ένδειξη ότι είναι "νοσηρή" ή "προβληματική", το ζευγάρι αποκλείει τη δυνατότητα θετικής εξέλιξης της σχέσης τους.

"Με πλήγωσε. Του αξίζει μια παρόμοια συμπεριφορά" 
"Δεν υπάρχει πρόβλημα με μένα. Αν ο σύντροφός μου άλλαζε, όλα θα ήταν μια χαρά" 
Αν οι αντιδράσεις σας οδηγούν τη σχέση σας σε αδιέξοδο, τότε είναι σίγουρα αυτοκαταστροφικές, ακόμη κι αν σας φαίνονται δικαιολογημένες. Το γεγονός ότι και ο/η σύντροφός σας αντιδρά με τον ίδιο τρόπο δεν αποτελεί αξιόπιστο λόγο για να διαιωνίζετε κάτι που μόνο σας πληγώνει - ιδιαίτερα όταν μπορείτε να το αλλάξετε. Ακόμη κι αν πιστεύετε ότι έχετε απόλυτο δίκιο και ο/η σύντροφός σας άδικο, υπάρχουν τρόπο να αλλάξετε τη στάση του/της.
Η ιδέα ότι ένας μη λειτουργικός τρόπος συμπεριφοράς δικαιώνεται γιατί νιώθετε πληγωμένοι εξασφαλίζει μόνο το ότι θα συνεχίσετε να νιώθετε έτσι. Ο κύκλος της ψυχικής φθοράς και της αντεκδίκησης δε σταματά ποτέ. Κάποιος πρέπει να πάρει την πρωτοβουλία να σπάσει τον κύκλο - και αυτός μπορεί κάλλιστα να είστε εσείς.

"Δεν είναι δίκαιο να προσπαθώ μόνος μου" 

"Και οι δυο θα πρέπει να προσπαθούν - δε βλέπω το λόγο γιατί θα πρέπει ν' αλλάξω μόνο εγώ"

Εισάγοντας την αρχή της δικαιοσύνης, λειτουργείτε μάλλον σ' ένα άσχετο ή εξωπραγματικό επίπεδο. Ο πιο πιθανός λόγος για τον οποίο μπορεί να μην συμπορεύεστε στην προσπάθεια είναι ότι διαφέρετε ως προς την κινητοποίηση, τη γνώση των προβλημάτων και την ικανότητα να κάνετε αλλαγές. Για παράδειγμα, μπορεί να είστε πολύ πιο ικανοί/ες από το/τη σύντροφό σας στο να αναλαμβάνετε πρωτοβουλίες, απλά επειδή είστε πιο αισιόδοξος/η. Ή μπορεί να βιώνετε πολύ μεγαλύτερο πόνο, κάτι που σας κινητοποιεί περισσότερο από το/τη σύντροφό σας. 

Δεν είναι απαραίτητο και οι δύο σύντροφοι να ξεκινήσουν ταυτόχρονα την προσπάθεια. Ο ένας από τους δύο πρέπει να πάρει την πρωτοβουλία να εμφυσήσει μία νέα πνοή στη σχέση ή να προλάβει την αδιέξοδη πορεία της. Μόλις λοιπόν βρεθείτε στη σωστή κατεύθυνση, υπάρχει η λογική πιθανότητα ο/η σύντροφός σας να σας ακολουθήσει. 

Στην ουσία, το επιχείρημα "δεν είναι δίκαιο" είναι αντιλειτουργικό γιατί αγνοεί την πραγματικότητα των διαφορών μεταξύ των συντρόφων. Είναι προτιμότερο να δεχτείτε την "ανισότητα" και να πετύχετε κάτι παρά να "κολλήσετε" στις αφηρημένες έννοιες της δικαιοσύνης και να βλέπετε τη σχέση σας να καταρρέει. 

"Δεν υπάρχει πρόβλημα με μένα. Αν ο σύντροφός μου άλλαζε, όλα θα ήταν μια χαρά" 

"Δεν είχα κανένα πρόβλημα στη ζωή μου ως τη στιγμή που παντρεύτηκα" 

Ακόμα κι αν πιστεύετε ότι ο/η σύντροφός σας είναι υπεύθυνος/η για τα προβλήματά σας, η έμφαση στα ελαττώματα του/της συντρόφου σας μπορεί από μόνη της να συνιστά σύμπτωμα διαταραγμένης σχέσης. Επιπλέον, υποτιμητικές σκέψεις όπως "Ο/Η σύντροφός μου είναι ανυπόφορος/η" μπορεί να εκφράζουν τη δική σας αντίληψη παρά μια αντικειμενική εκτίμηση. Για παράδειγμα, ένα άντρας που εξοργίζεται και λογομαχεί κατά τη διάρκεια μίας συζυγικής διαφοράς μπορεί να είναι απόλυτα λογικός με τους άλλους ανθρώπους. Συνεπώς, η καλύτερη μέθοδος είναι να αγνοήσετε την "παράλογη" συμπεριφορά και να συγκεντρωθείτε σ' αυτά που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τη δυσαρέσκειά του/της: δώστε έμφαση στην αιτία, και όχι στο αποτέλεσμα. 

Μία άλλη πραγματικότητα που πρέπει να λάβετε σοβαρά υπόψη σας είναι ότι η αντίληψή σας για την ενοχλητική συμπεριφορά του/της συντρόφου σας μπορεί να είναι διογκωμένη ή διαστρεβλωμένη. Αυτό που ένας αμερόληπτος παρατηρητής θα χαρακτήριζε ως περίεργο ή υπερβολικό, μπορεί σε σας να φαίνεται εξωφρενικό ή γελοίο.  

(Από το βιβλίο "Δεν αρκεί μόνο η αγάπη" του Άαρον Μπεκ)

Όταν οι άντρες γίνονται παιδιά και οι σύντροφοι μητέρες τους...

Υπάρχουν χιλιάδες πιθανές απαντήσεις για το γιατί οι σχέσεις γίνονται δυσλειτουργικές. Αυτό το άρθρο θα επικεντρωθεί σε μία: την τάση για έναν άντρα να γίνεται παιδί στη σχέση και η συντρόφός του να αναλαμβάνει μητρικό ρόλο. Αυτό είναι ένα αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, όμως λίγοι άνθρωποι καταλαβαίνουν πως μπορεί να συμβεί. Όταν είπα σε μερικούς ανθρώπους ότι δούλευα σε ένα άρθρο που συζητά το θέμα αυτό, αντέδρασαν σαν να πρόκειται για ένα πολύ συχνό φαινόμενο που οι περισσότεροι γνωρίζουν. Ωστόσο, πολλά ζευγάρια εξακολουθούν να πέφτουν σε αυτή την παγίδα. Ένα άτομο είπε ότι μπορεί να φαίνεται κοινή λογική, όμως οι άνθρωποι δεν το γνωρίζουν, όταν αυτό συμβαίνει στην σχέση τους μέχρις ότου παγιωθούν οι ρόλοι μέσα σε αυτή.

Το να γίνει ένα παιδί ένας άντρας (σε μια ετεροφυλοφιλική σχέση) μπορεί να συμβεί με πολλούς τρόπους. Η έρευνα έδειξε ότι υπάρχουν διαφορές στην έννοια της φροντίδας ενός παιδιού. Για ένα παιδί το πρότυπο της ευθύνης είναι η μητέρα. Οι μητέρες τείνουν να συμμετέχουν σε περισσότερες από τις καθημερινές δραστηριότητες φροντίδας και τις ευθύνες του παιδιού. Γιατροί, ραντεβού, επιπλέον εξωσχολικές δραστηριότητες, έλεγχος των σχολικών ασκήσεων, ανάθεση καθηκόντων, αυτός είναι συχνά ο ρόλος της μητέρας. Οι πατέρες σχετίζονται πιο πολύ με το παιχνίδι. Στην πραγματικότητα, πολλοί πατέρες μετατρέπουν ακόμη και τις ευθύνες σε παιχνίδι. Συμβαίνει συχνά οι γυναίκες να μετατρέπουν τη διαδικασία της πρωινής ετοιμασίας των παιδιών σε αγώνα δρόμου. Σε αυτή τη διαδικασία ο άντρας-παιδί μαθαίνει ότι οι άνδρες έχουν σχέση με το παιχνίδι και οι γυναίκες με την ευθύνη.

Μια δεύτερη πτυχή που εξακολουθεί να είναι αλήθεια, αλλά μπορεί να ξεθωριάζει σε αυτή τη γενιά είναι ότι πολλοί άνδρες διδάσκονται ότι η έκφραση ορισμένωνσυναισθημάτων είναι μη αποδεκτή για άνδρες. Πολλοί νέοι άνδρες διδάσκονται ότι πρέπει να κρατήσουν τα συναισθήματά τους και να ασχολούνται μαζί τους με κάποιον απροσδιόριστος, ασαφή, υπόγεια τρόπο. Θεωρούν ότι η συγκράτησή τους θα έχει ως αποτέλεσμα τα συναισθήματα να σβηστούν με κάποιο μαγικό τρόπο. Αυτό μπορεί να είναι αποτελεσματικό για ορισμένα συναισθήματα, αλλά σε γενικές γραμμές η προσπάθεια αυτή μπορεί να είναι επιβλαβής. Όσον αφορά τις σχέσεις, μπορεί να είναι πολύ επιζήμια. Ο άντρας ωριμάζει όταν εισέρχεται σε μια σχέση. Ενώ στο στάδιο του φλερτ η παιδική του διάθεση και η παιδιάστικη γοητεία του είναι ελκυστική και προσφιλή, καθώς η σχέση εξελίσσεται μπορεί να υπάρχουν ενδείξεις και απόπειρες να περιορίστουν κάποιες από τις παιδιάστικες συμπεριφορές. Μόλις έρθει ο γάμος εμφανίζεται όλο και πιο έντονη η στροφή προς την υπευθυνότητα και την ωριμότητα. Για πολλούς άνδρες σε ένα γάμο η γυναίκα μπορεί να αρχίσει να γίνει μια μητρική φιγούρα. Αυτή μπορεί να τους ενθαρρύνει να παίζουν λιγότερο (παρέα με φίλους, κατανάλωση οινοπνεύματος,κ.ά.) και να συμπεριφέρονται με πιο ώριμο τρόπο. Έχω ακούσει πολλές φορές φράσεις από άνδρες πελάτες που συζητούν τα προβλήματα στη σχέση τους όπως αυτές, «Προτού να παντρευτούμε είχε κι εκείνη πλάκα. Θέλαμε και οι δύο να βγαίνουμε έξω, να πίνουμε και να χορεύουμε. Τώρα δεν θέλει να παίρνει μέρος σε αυτό." Αυτή η μητρική συμπεριφορά συχνά γίνεται ακόμα πιο έντονη μετά τη γέννηση των παιδιών.

Μια άλλη πτυχή που επηρεάζει τη σχέση είναι η τάση των ανδρών να αισθάνονται παραγκωνισμένοι όταν ένα παιδί μπαίνει μέσα στην οικογένεια. Οι περισσότεροι άνδρες θα συναντήσουν δυσκολίες στην αποδοχή αυτού, αλλά φαίνεται να είναι μια σκληρή πραγματικότητα την οποία πολλοί άνδρες αρνούνται. Όταν συνδυάσετε αυτό το συναίσθημα του παραγκωνισμού με την εκπαίδευσή τους σε "ώριμους άντρες" και δεν επιτρέψετε σε αυτά τα εγωκεντρικά συναισθήματα να γίνουν ζήτημα, έχετε μια συνταγή για την καταστροφή της σχέσης. Πολλοί άνδρες δεν πρόκειται ποτέ εκφράσουν αυτό το συναίσθημα, στην πραγματικότητα θα προσπαθήσουν να το καταπνίξουν οι ίδιοι, και στη συνέχεια θα βρεθούν να επιζητούν να καλύψουν το κενό τους με έλλειψη προσοχής σε κάποιο άλλο σημείο της σχέσης. Μεγάλο μέρος αυτής της διεργασίας μπορεί να είναι ασυνείδητο, και καμία μεριά δεν μπορεί να γνωρίζει τι συμβαίνει, ή από που μπορούν να προέρχονται αυτά τα ανθυγιεινά κίνητρα.

Ο στόχος δεν είναι να ρίξουμε ευθύνες σε οποιοδήποτε από τα δύο μέρη (οι άνδρες ότι δεν μεγαλώνουν ή οι γυναίκες ότι προσπαθούν να το παίξουν μητέρες), αλλά απλώς να βοηθήσουμε τις δύο πλευρές να κατανοήσουν τους μαθημένους αυτούς ρόλους που θα μπορούσαν να γίνουν ο αρνητικός αντίκτυπος της σχέσης τους.

Αναγνωρίζοντας τη ρίζα αυτών των συμπεριφορών δεν είναι αρκετή. Ας ελπίσουμε ότι η κατανόηση μπορεί να οδηγήσει στο να ανταποκρίνεστε στο σύντροφό σας με διαφορετικό τρόπο, και να “διακόψετε” αυτές τις συνήθειες που οι ρόλοι αυτοί υπαγορεύουν. Οι άνθρωποι δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδεχτούν αυτούς τους ρόλους, μπορούν να τους συνειδητοποιήσουν και να τους τροποποιήσουν, πριν προκαλέσουν ζημιά στη σχέση.Οι άνδρες μπορούν να έχουν την τάση να έχουν παιχνιδιάρικη διάθεση, και οι γυναίκες να είναι πιο μητρικές, αλλά με την κατανόηση των κινήτρων αυτών των συμπεριφορών, και οι δύο σύντροφοι μπορούν να έχουν καλύτερη κατανόηση, συμπόνια και διάλογο.

(Από το άρθρο Men Turning Into Boys, Their Wives Their mother, στην ιστοσελίδα Psychology Today)

H Τέχνη της Αγάπης

Είναι η αγάπη τέχνη; Αν είναι, χρειάζεται γνώση και προσπάθεια. Ή μήπως η αγάπη είναι ένα ευχάριστο συναίσθημα που κατά σύμπτωση το γνωρίζει κανείς, το "συναντά" αν είναι τυχερός; Η πλειοψηφία των ανθρώπων πιστεύει στη δεύτερη αντίληψη. 


Όχι πως οι άνθρωποι θεωρούν την αγάπη σαν κάτι ασήμαντο. Οι άνθρωποι διψούν για αγάπη. Παρακολουθούν αναρίθμητα κινηματογραφικά φιλμ που διηγούνται ευτυχισμένες ή αποτυχημένες ερωτικές ιστορίες. Ακούν εκατοντάδες ανόητα τραγούδια για την αγάπη. Παρόλ' αυτά, σχεδόν κανείς τους δε σκέφτεται αν υπάρχει κάτι που πρέπει να μάθει σχετικά με την αγάπη. Αυτή η περίεργη αντίληψη βασίζεται σε ορισμένες υποθέσεις, που ξεχωριστά ή συνδυασμένες, τείνουν να τη δικαιώσουν. 


Οι πιο πολλοί άνθρωποι βλέπουν το πρόβλημα της αγάπης πρωταρχικά σαν πρόβλημα του πώς ν' αγαπηθούν, και όχι του πώς ν' αγαπήσουν, πώς να αναπτύξουν την ικανότητά τους για αγάπη. Δηλαδή, εκείνο που τους απασχολεί είναι πώς να τους αγαπήσουν οι άλλοι, πώς να γίνουν αξιαγάπητα πρόσωπα. Για να φτάσουν στο σκοπό αυτό ακολουθούν διάφορους τρόπους. Ένας τρόπος είναι να πετύχουν, να αποκτήσουν όση δύναμη και πλούτο μπορούν, στο βαθμό που τους επιτρέπουν τα κοινωνικά περιθώρια της θέσης τους. Ο δεύτερος τρόπος είναι να γίνονται ελκυστικοί, με τη φροντίδα για το σώμα και το ντύσιμο. Άλλοι τρόποι για να γίνει κανείς ελκυστικός είναι η καλλιέργεια ωραίων τρόπων συμπεριφοράς, η ευχάριστη κι ενδιαφέρουσα ομιλία, η καλοσύνη. Για τους περισσότερους ανθρώπους του πολιτισμού μας το να είναι κανείς αξιαγάπητος σημαίνει βασικά να συνδυάζει τη δημοτικότητα με την ερωτική έλξη. 

...

Μία δεύτερη υπόθεση που κρύβεται πίσω από τη σκέψη ότι δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να μάθει κανείς σχετικά με την αγάπη, είναι ότι η αγάπη αποτελεί πρόβλημα αντικειμένου κι όχι πρόβλημα ψυχικής ικανότητας. Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι η αγάπη είναι κάτι εύκολο και και ότι το δύσκολο είναι να βρουν το κατάλληλο άτομο που θέλουν να αγαπήσουν ή από το οποίο θέλουν να αγαπηθούν. 

...

Η τρίτη πλάνη που οδηγεί στην αντίληψη ότι δεν υπάρχει τίποτε να μάθουμε για την αγάπη, βρίσκεται στη σύγχυση ανάμεσα στην αρχική εμπειρία του ερωτικού συναισθήματος και στη διάρκειά του, ή όπως θα λέγαμε διαφορετικά, στο να είσαι μόνιμα ερωτευμένος. Ωστόσο, αυτή η μορφή της αγάπης είναι από την ίδια της τη φύση χωρίς διάρκεια. Τα δύο πρόσωπα γνωρίζονται όλο και περισσότερο, η οικειότητά τους χάνει όλο και πιο πολύ το μυστηριακό της χαρακτήρα, ωσότου ο ανταγωνισμός τους, οι απογοητεύσεις τους και η αμοιβαία τους πλήξη σκοτώνουν οτιδήποτε απέμεινε από την αρχική συγκίνηση. Ωστόσο, στην αρχή δεν ξέρουν τίποτε απ' όλα αυτά. Πράγματι, παίρνουν την ένταση της αμοιβαίας λατρείας τους και της "τρέλας" που νιώθει ο ένας για τον άλλο σαν απόδειξη της μεγάλης τους αγάπης, ενώ αυτό ίσως αποδεικνύει μόνο το βαθμό της προηγούμενης μοναξιάς τους και τίποτε παραπάνω. 

...

Αυτή η αντίληψη -ότι τίποτε δεν είναι πιο εύκολο από το ν' αγαπάς- εξακολουθεί να είναι η πιο διαδεδομένη παρά την αφθονία των αποδείξεων για το αντίθετο. Σχεδόν καμία προσπάθεια, κανένα έργο δεν αρχίζει με τόσο μεγάλες ελπίδες και προσδοκίες όπως αρχίζει η αγάπη, κι ωστόσο τίποτε δεν αποτυχαίνει τόσο συχνά όσο αυτή. Αν αυτό συνέβαινε με οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα, οι άνθρωποι θα ήταν περισσότερο πρόθυμοι να εξετάσουν τους λόγους της αποτυχίας αυτής και να μάθουν πώς θα μπορούσαν να ενεργήσουν καλύτερα. Ή θα εγκατέλειπαν τη δραστηριότητα αυτή. 

Το πρώτο, λοιπόν, βήμα είναι να καταλάβουμε ότι η αγάπη είναι μία τέχνη, ακριβώς όπως μία τέχνη είναι και η ίδια η ζωή. Αν θέλουμε να μάθουμε πώς ν' αγαπάμε, πρέπει να προχωρήσουμε με τον ίδιο τρόπο που προχωρούμε όταν θέλουμε να μάθουμε μία οποιαδήποτε άλλη τέχνη, π.χ. μουσική, ζωγραφική, ξυλουργική, ή την επιστήμη της ιατρικής και της μηχανικής.


Ποια είναι τα απαραίτητα στάδια στην εκμάθηση μιας οποιασδήποτε τέχνης. Το πρώτο είναι η εκμάθηση της θεωρίας και το δεύτερο η εκμάθηση της πρακτικής. Αν θέλω να μάθω την επιστήμη της ιατρικής, πρέπει πρώτα απ' όλα να μάθω τα βασικά στοιχεία για το ανθρώπινο σώμα και για τις διάφορες αρρώστιες. Αλλά κι όταν αποκτήσω όλη αυτή τη γνώση, πάλι δε θα είμαι ικανός στην τέχνη της ιατρικής. Μόνο έπειτα από μακρά πρακτική εξάσκηση θα είμαι κύριος της τέχνης, μόνο όταν η θεωρητική γνώση και η πείρα της πρακτικής θα έχουν συγχωνευτεί σ' ένα πράγμα -στη διαίσθησή μου, που αποτελεί την ουσία της κατοχής μίας τέχνης. 


Αλλά εκτός από τη γνώση της θεωρίας και της πρακτικής, ένας τρίτος παράγοντας είναι αναγκαίος για την κατάκτηση κάθε τέχνης - η υπέρτατη σημασία που δίνουμε στην τέχνη αυτή. Τίποτ' άλλο στον κόσμο δεν πρέπει να είναι πιο σημαντικό από την τέχνη που μας ενδιαφέρει. Αυτό ισχύει για τη μουσική, την ιατρική, την ξυλουργική - και για την αγάπη. Και ίσως εδώ να βρίσκεται η απάντηση στο ερώτημα: γιατί οι άνθρωποι του πολιτισμού μας προσπαθούν τόσο σπάνια να μάθουν αυτή την τέχνη στο πείσμα των ολοφάνερων αποτυχιών τους; Παρόλο που η λαχτάρα τους γι' αγάπη είναι τόσο βαθιά ριζωμένη, σχεδόν όλα τ' άλλα φαίνονται να είναι πιο σημαντικά από την αγάπη: επιτυχία, γόητρο, χρήματα, δύναμη. Όλη μας σχεδόν η ενεργητικότητα χρησιμοποιείται για να μάθουμε πώς να πετύχουμε σ' αυτούς τους σκοπούς. 
Και σχεδόν καθόλου για να μάθουμε την τέχνη της αγάπης. 




(από το βιβλίο "Η Tέχνη της Αγάπης" του Erich Fromm) 

Ζευγάρι και Επικοινωνία (Β)

Β. ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΙΔΑΝΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΜΥΘΟΠΟΙΗΣΗ

"Ήταν υπέροχη. Τώρα είναι απλά εκνευριστική."

- Μία αλλαγή στον τρόπο αντίληψης μπορεί να φέρει και αλλαγή στα συναισθήματα

- Πολλά ζευγάρια βιώνουν μία παρόμοια απομυθοποίηση, αλλά βρίσκουν μία νέα ισορροπία

- Έρωτας: μία μορφή τρέλας

- Σφοδρή παρόρμηση να είμαστε συνεχώς με τον αγαπημένο μας

- Σύγχυση της προσοχής

- Απομάκρυνση από τη ρεαλιστική αξιολόγηση και αντιμετώπιση των πραγμάτων

- Βλέπουμε μόνο τα θετικά και όχι τα αρνητικά

- Στόχος: να προωθήσει την ερωτική σχέση

- Το αποκορύφωμα του ενθουσιασμού κατά το αρχικό στάδιο του έρωτα συχνά λειτουργεί ως ενός είδους μέτρου, με το οποίο τα ζευγάρια αξιολογούν τα επόμενα στάδια του γάμου τους

- Αν εμμείνουμε στην αρχική αυτή αντίληψη, η απογοήτευση και η σκληρή απομυθοποίηση είναι αναπόφευκτη

- Σε μία ώριμη σχέση, οι προσδοκίες μας προσαρμόζονται σε νέες εμπειρίες - και οι απογοητεύσεις μας μειώνουν τις προσδοκίες μας και τις κάνουν πιο ρεαλιστικές

- Άλλη πηγή απογοήτευσης: η αίσθηση του αυτονόητου δικαιώματος = το δικαίωμα να περιμένουμε κάποια πράγματα απλά και μόνο επειδή είναι ο/η σύντροφός μας

- Καθώς προχωρά η απομυθοποίηση, τα μεμονωμένα περιστατικά απογοήτευσης αρκούν για την αρνητική ετικετοποίηση του/της συντρόφου

- Κι έτσι τα αρνητικά χαρακτηριστικά μετατρέπονται με μεγάλη ευκολία σε μόνιμα (π.χ. η αργοπορία του συντρόφου δεν είναι πια υπερβολική ευσυνειδησία για τις άλλες του υποχρεώσεις, αλλά ανευθυνότητα απέναντί μας)

- Καταλήγοντας σε σωστές κρίσεις:

-Τα δήθεν ελαττώματα δεν αποτελούν βαθιά ριζωμένες συνήθειες

- Να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα με πνεύμα συνεργασίας

- Να αναθεωρήσουμε τις αρνητικές μας πεποιθήσεις

- Η ενίσχυση και οι ενδείξεις εκτίμησης βοηθούν πολύ

Το ζευγάρι και ο Ρομαντικός Έρωτας

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ:

-Δέσμευση

-Οικειότητα

-Έρωτας - Σεξουαλικότητα

ΔΕΣΜΕΥΣΗ: είναι απαραίτητη αλλά δεν περιορίζεται μόνο στις υποχρεώσεις αλλά αφορά και τις κοινές χαρές και εμπειρίες μας

ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΑ: απαιτεί σωστή αναλόγια έτσι ώστε να είμαι ο εαυτός μου επιτρέποντας το ίδιο και στον σύντροφό μου

ΕΡΩΤΑΣ: όταν εκλείπει ο έρωτας νομίζουμε ότι είναι κάτι μη αναστρέψιμο. Αυτό όμως ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ, καθώς πρέπει να αποδεχτούμε ότι ο έρωτας κάποιες φορές περιγράφεται με έντονα συναισθήματα και κάποιες με ήρεμα, ακόμα και με μία απλή χειρονομία ή ένα βλέμμα

Αν υπάρχει:

ΜΟΝΟ ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΑ: το ζευγάρι συμπεριφέρεται ως φίλοι και μετά από χρόνια ο ένας μιμείται τον άλλο σε πολλά και η εξέλιξή τους παρεμποδίζεται

ΜΟΝΟ ΕΡΩΤΑΣ: συνήθως η σχέση δεν έχει εξέλιξη καθώς στηρίζεται μόνο στο πάθος και είναι κάτι τυφλό

ΜΟΝΟ ΔΕΣΜΕΥΣΗ: η σχέση στηρίζεται σε έναν ωφελιμιστικό γάμο ή εμπεριέχει εξάρτηση από τον ένα ή και από τους δύο

Ο ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ ΕΡΩΤΑΣ

- Είναι απλά ένα στάδιο που θέτει τα θεμέλια για έναν διαρκή έρωτα

- Οι πρώτες εντυπώσεις είναι και οι βασικότερες γιατί εντυπωσιάζουν

- Είναι μία συμφωνία μεταξύ 2 ανθρώπων να βλέπονται μεταξύ τους σαν πλάσματα χωρίς την ανάγκη να κρίνουν ή να εντοπίζουν ελαττώματα

- ΔΕΝ τον θέλουμε για πολύ

- Είναι ο χώρος του ανώριμου παιδιού μέσα μας

- Η κατάσταση αγάπης χωρίς όρους

- Όσο περνάει ο καιρός και τελειώνει ο ρομαντικός έρωτας, νομίζουμε ότι οι μάσκες ήταν καλύτερες και τις ψάχνουμε πίσω

- Δεν καταλαβαίνουμε ότι ΔΕΝ τελείωσε ο έρωτας, απλά ξεκίνησε η πραγματική σχέση

- Ας επιτρέψουμε να είμαστε ανθρώπινοι, να χαιρόμαστε τη σχέση μας ακόμα και σε περιόδους που ΔΕΝ νιώθουμε το στομάχι να μας γαργαλάει από τον έρωτα, αλλά χτίζουμε μία πραγματική σχέση

- Ας δεχτούμε ότι οι διαφορές μας δεν είναι ατέλειες, αλλά ένα παζλ που μας ενώνει με το σύντροφό μας

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΓΑΜΟ:

-Βιολογική ωριμότητα

-Πνευματική ωριμότητα

-Ψυχολογική ωριμότητα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ

- ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ: να παρακολουθούμε κάθε στιγμή τη συναισθηματική μας κατάσταση και να ελέγχουμε γιατί νιώθουμε έτσι ή αλλιώς απέναντι σε διαφορετικούς ανθρώπους

- Έτσι παραδεχόμαστε τα λάθη μας και δεν υπεκφεύγουμε των ευθυνών μας

- Η διαφορά του ώριμου από τον ανώριμο είναι ότι ο ώριμος θα παραδεχτεί το λάθος του, ενώ ο ανώριμος θα χτίσει μία πραγματικότητα που τον βολεύει

- Ο ώριμος δεν είναι εγωκεντρικός και ακούει τον διπλανό του όταν έχει κάτι να του πει

- Ο ωριμος έχει την ιδιότητα να μεταφέρεται στη θέση του άλλου

- Ο ώριμος παραδέχεται το συνάνθρωπό του και συνεργάζεται μαζί του

- Δεν εκμεταλλεύεται καταστάσεις και δεν δημιουργεί ατμόσφαιρα λύπησης, καθώς έχει συνειδητοποιήσει ότι οι χαρές της ζωής είναι κάτι πολύ ουσιαστικό

- Ο ώριμος άνθρωπος έχει ξεκόψει από τα βιώματα της παιδικής και εφηβική ηλικίας