Το αλφάβητο του γονιού της νέας εποχής

“Μα τι επιτέλους σημαίνει να είσαι γονιός της νέας εποχής;” 

Ακολουθεί η απάντηση:

Aποφάσισε συνειδητά πως η ζωή με τα παιδιά είναι ωραία!

Βασίσου στη διαίσθησή σου, σ΄ αυτή την εσωτερική φωνή που ξέρει καλύτερα από κάθε ειδικό τι είναι καλύτερο για σένα και  την οικογένειά σου.

Γέλα όσο πιο συχνά μπορείς, με κάθε αφορμή, ακόμα κι αν χρειάζεται να διαβάζεις ανέκδοτα ή να βλέπεις κωμωδίες. Το γέλιο είναι βάλσαμο!

Δώσε την ενέργειά σου σε ό,τι αληθινά επιθυμείς (και όχι σε ό,τι σε φοβίζει, σε αδειάζει, σε κλείνει στο καβούκι σου)!

Επικεντρώσου στα θετικά χαρακτηριστικά και επιτεύγματα των παιδιών σου, στις μικρές και μεγάλες καθημερινές νίκες τους. Mε τον τρόπο αυτό τα βοηθάς να βρουν τη δική τους θέση στον ήλιο!

Ζήτα βοήθεια! Υπάρχουν γύρω σου φίλοι, συγγενείς, ειδικοί, επαγγελματίες, συνάδελφοι, άνθρωποι που μπορούν να συνεισφέρουν αρκεί να το ζητήσεις όταν χρειάζεται.

Ηρέμησε συνειδητά το νου σου όταν φλυαρεί και ρίχνει λάδι στη φωτιά των χειρότερων φόβων σου. Συνειδητοποίησε πως το χειρότερο σενάριο είναι κατά κανόνα μη πραγματοποιήσιμο, οπότε γιατί να τρομοκρατείσαι?

Θυμήσου ποια/ποιος ήσουν πριν γίνεις μαμά/μπαμπάς και ποια/ποιος πραγματικά είσαι πέρα  από το να είσαι γονιός.

Ισορρόπησε την ανάγκη σου να ελέγχεις τα παιδιά και τις καταστάσεις στην οικογενειακή ζωή με μια γερή δόση χιούμορ και αυτοσαρκασμού!

Κράτα  ζωντανή τη φλόγα του έρωτα ανάμεσα σε σένα και στο σύντροφό σου. Eίναι το καλύτερο δώρο για τα παιδιά σου! Aν είσαι μόνος ή μόνη δώσε στον εαυτό σου το δικαίωμα να ερωτευθεί ξανά!

Λύσε χωρίς ενδοιασμούς τα δεσμά που σε κρατούν ακινητοποιημένο σε αρνητικές πεποιθήσεις, παρωχημένα στερεότυπα, «πρέπει» και αντιλήψεις ξένες προς τις αρχές και τις αξίες σου.

Μείνε σταθερός στο λόγο σου. Το «όχι» σου να είναι πραγματικό «όχι», όπως και το «ναι» σου να είναι πραγματικό «ναι». Τα παιδιά θα λατρέψουν τη σταθερότητα και την αξιοπιστία σου ακόμα κι αν διαφωνούν μαζί σου.

Νιώσε τα συναισθήματά σου, όποια κι αν είναι, χωρίς να κρύβεσαι πίσω από το δάχτυλό σου. Μετά απελευθερώσου, συγχωρώντας τον εαυτό σου και τους άλλους και …απλά προχώρα παρακάτω!

Ξεβολέψου για τα καλά όταν πρόκειται να μάθεις στα παιδιά σου, έμπρακτα  με την ίδια σου τη στάση, μια δεξιότητα ή συμπεριφορά που θα τα βοηθήσει στην πορεία της ζωής τους. Αν θέλεις να πιστέψουν στα οφέλη της γυμναστικής, σήκω από τον καναπέ και γυμνάσου πρώτος εσύ. Αν θέλεις να γίνουν δημιουργικά και δραστήρια, πρώτος εσύ κλείσε την τηλεόραση και κάνε κάτι δημιουργικό!

Οραματίσου την οικογενειακή ζωή όπως θα ήθελες να είναι και μετά σήκωσε τα μανίκια για να κάνεις τη φαντασία σου πραγματικότητα!

Πάρε τα μαθήματα που σου φέρνει η ζωή και τα ίδια σου τα παιδιά, ακόμα κι αν ο εγωϊσμός σου κλονίζεται. Παραδέξου τα λάθη σου, άλλαξε και συνέχισε τη ζωή ανανεωμένος!

Ρύθμισε με μαεστρία το χρόνο σου για να προσφέρεις αποκλειστικά στον εαυτό σου μερικές στιγμές μοναχικότητας και ηρεμίας μέσα στην καθημερινότητα: λίγες βαθιές αναπνοές, ένα κομμάτι από την αγαπημένη σου σοκολάτα, μια βολτίστα…

Συνδέσου οπωσδήποτε με ανθρώπους που έχουν κοινά ενδιαφέροντα και ανησυχίες με σένα, γίνε μέλος σε ένα ευρύτερο δίκτυο (φυσικό και ψηφιακό) και – βεβαίως – γίνε συνδρομητής στο Newagemama.com ! Είναι δωρεάν και σε βοηθάει να  κρατάς ανοιχτή την πύλη προς το καινούργιο και το καλύτερο!

Ταξίδεψε όπου μπορείς με τα παιδιά, για να γνωρίσετε μαζί τη χαρά της περιπέτειας και της ανακάλυψης του καινούργιου!

Υπερασπίσου ενεργά, όπου χρειάζεται, τα δικαιώματα των παιδιών σου, έμπρακτα και μπροστά τους. Θα θυμούνται πάντα ότι η οικογένειά τους τα υποστηρίζει.

Φρόντισε τον εαυτό σου με αγάπη, όπως φροντίζεις και τα παιδιά σου.

Χόρεψε με τα παιδιά και το σύντροφό σου μέχρι που να βγεί στην επιφάνεια χαρούμενο το παιδί που κρύβεις μέσα σου!

Ψάξε να βρεις την άκρη σε ό,τι σε απασχολεί, αντλώντας πληροφορίες από πηγές, ρωτώντας τους κατάλληλους ανθρώπους, αναπτύσσοντας δραστηριότητα για να βελτιώσεις την ποιότητα της ζωής σου! Με τη στάση σου αυτή μαθαίνεις στα παιδιά να είναι δραστήρια και δυναμικά και όχι παθητικά και μεμψίμοιρα.

Ωθησε τα παιδιά σου προς την ανεξαρτησία και την προσωπική τους ολοκλήρωση, ακόμα κι αν δεν συμφωνείς με τις επιλογές τους. Αυτή είναι η πιο ακλόνητη απόδειξη σεβασμού προς την προσωπικότητά τους!

Για σένα φίλη και φίλε ποιο γράμμα είναι πιο σημαντικό; Και ποιο είναι πιο απαιτητικό για τη φάση που βρίσκεσαι τώρα; Περιμένω ανυπόμονα απαντήσεις!

(Από το http://newagemama.com)

Τα 5 καλύτερα παιχνίδια όλων των εποχών

Ολοκληρώνεται μια χρονιά και πολλοί συνάδελφοι φτιάχνουν λίστες με τις καλύτερες εφαρμογές του 2011. Χτες έτυχε να ακολουθήσω ένα σύνδεσμο και διάβασα ένα καταπληκτικό άρθρο του περιοδικού wired με τα 5 καλύτερα παιχνίδια όλων των εποχών.

Αυτό το άρθρο μάς έβαλε σε μια υπέροχη συζήτηση, βοήθησε ο καιρός, και είχε σαν αποτέλεσμα ατέλειωτα γέλια. Ατέλειωτες ώρες παιχνιδιού, μάθησης, ψυχαγωγίας χωρίς αυτό που θα ονομάζαμε, τυπικά, παιχνίδι ως αντικείμενο.

5. Τα κουτιά

Πλαστικό κουτί από το ΙΚΕΑ. Η γυναίκα μου τα αγόρασε για να έχει ταξινομημένα τα παιχνίδια της πρώτης ηλικίας. Μόλις άρχισαν να μπουσουλούν τα δίδυμα, τούμπα το κουτί κι έγινε μια πρώτης τάξεως περπατούρα. Πάει η ταξινόμηση και ήρθε το πρώτο οικογενειακό σοκ. Οι δύο έντονες προσωπικότητες ρυθμίζουν το σπίτι.  Αγώνες ταχύτητας στο διάδρομο για να κουραστούν και να πέσουν για ύπνο. Παράλληλα εγώ καμάρωνα ότι δεν περπατούν… Η μεγάλη περπάτησε στους 9 μήνες και 15 μέρες αργότερα ο μικρός… (Ο μικρός όμως σκαρφάλωνε σε οτιδήποτε.. Το χριστουγεννιάτικο δέντρο βρήκε νέα θέση… στο μπαλκόνι!!! Α και ο μικρός είναι 5 λεπτά μικρότερος αλλά τόσο σημαντικό στην ιεραρχία της οικογένειας)

Τα κουτιά βγαίνουν σε διάφορα χρώματα, σχήματα και μεγέθη και όταν εξαντληθεί η χρήση τους, με ένα μαρκαδόρο και μερικές κηρομπογιές αλλάζει όψη και ξεκινούν νέα παιχνίδια. Κουτιά από πλυντήρια, ψυγεία είναι το καλύτερο δώρο… Δυστυχώς η τεχνολογία κατέστρεψε  τα κουτιά από τηλεοράσεις που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν ως σπηλιές, σπίτια, μαγαζιά κλπ.

Μεγαλώνοντας τα παιδιά και τα κουτιά αποκτούν διαφορετικές χρήσεις…. Μην τολμήσετε να πετάξετε κουτιά χωρίς να ρωτήσετε τα παιδιά σας. Μπορείτε να προμηθευτείτε κουτιά από μαγαζιά που πουλούν κουτιά για συσκευασίες ή μετακομίσεις αλλά και ο μανάβης ή ο μπακάλης της γειτονιάς σας έχει μεγάλο στοκ …

4. Το νερό

Μπανιέρα, νιπτήρας και νεροχύτης. Διάφορα δοχεία όπου μεταφέρουν το νερό από το ένα δοχείο στο άλλο. Πλένουν τα ζωάκια τους. Φτιάχνουν παραμύθια. Θα χρειαστείτε σκαμπό για να τους βοηθήσετε να φτάσουν…και μερικά επιπλέον ρούχα…

Καλοκαίρι και φυσικά η λύση είναι… πισίνα φουσκωτή. Γεμάτη παιχνίδια… Για να μην γλιστρούν καλό είναι να επενδύσετε σε μια μοκέτα τεχνητού γκαζόν.

Νεροπίστολα και η απόλυτη διασκέδαση στον κήπο, παραλία, πιλοτή. Κυκλοφορούν σε πολλά σχέδια, μεγέθη και αποτελεσματικότητα. Το καλύτερο καλοκαιρινό δώρο…

Μεγαλώνοντας προστίθενται νέες διαστάσεις στο παλιό καλό παιχνίδι, τα μπουγέλα. Με νερομπούκαλα που στο καπάκι ανοίγεις μια τρύπα, σακούλες σούπερ μάρκετ, ποτήρια πλαστικά… οι επιλογές είναι δύο: προτιμάς μεγάλη ποσότητα αλλά στιγμιαία ή μεγάλη ποσότητα σε χρόνο… Παλιότερα κυκλοφορούσαν και οι μπουγελόφατσες, τελευταία κυκλοφορούν οι νερόμπομπες. Καταναλωτικά στοιχεία…

Φυσικά στις μικρότερες ηλικίες ενισχύουμε και τα περιβαλλοντικά θέματα ποτίζοντας τις γλάστρες όταν τελειώσει το παιχνίδι.

Παραλλαγή… Σαπουνόφουσκες… Νερό+υγρό σαπούνι πιάτων…

3. Το ξύλο, ή ραβδί, ή κλαδί…

Ένα λεπτό ίσο κομμάτι ξύλου μπορεί να πάρει άπειρες μορφές και χρήσεις. Πρώτα από όλα ανήκει στα παιχνίδια που είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείται σε εξωτερικούς χώρους. Υπάρχει σε αφθονία και με λίγο ψάξιμο μπορείτε να βρείτε ένα εξαιρετικό κομμάτι. Κάθε κομμάτι είναι μοναδικό. Το μοναδικό του μειονέκτημα είναι ότι αν είναι πολύ λεπτό σπάει εύκολα και σε αυτή την περίπτωση δεν μπορεί να αντικατασταθεί από κάποιο που να πλησιάζει την ομορφιά του ή την χρήση του. Η μεγάλη ποικιλία στις ποιότητες εξασφαλίζει και μεγάλη γκάμα παιχνιδιών…

Πολλές φορές στο μακρινό παρελθόν έκοψα κανένα δυο κλαδιά και τα πιο σκληρά τα έκανα τόξα και τα πιο μικρά με λίγο σύρμα μπροστά, για βάρος, γίνονταν εξαιρετικά βέλη. Καρεκλοπόδαρα από σκαμπό γίνονταν έξοχα όπλα.

Μεγαλύτερα και πιο σκληρά ξύλα γίνονταν έξοχα δόρατα, μετά την Γ’ Δημοτικού φυσικά και με ιδιαίτερη έξαρση στη Δ΄…, όπως και αυτοσχέδια σπαθιά.

Με τη προσθήκη 2-3 μέτρων πετονιά, ένα αγκίστρι κι ένα μικρό βαρίδι πέρασα άπειρες ώρες στη Ζάκυνθο ψαρεύοντας κεφάλους, ακόμα το θυμάμαι, σπάρους και χάνους.

Μικρότερο αλλά στο ίδιο πάχος γίνονταν σκυτάλη ή μεγαλύτερο σε μήκος ακόντιο σε αυτοσχέδιους αγώνες.

Must… από κλαριά φτιάχναμε και σφεντόνες…  αλλά με αυτό το παιχνίδι είχαμε πολλά προβλήματα που όλα ξεκινούσαν από την έλλειψη κατανόησης μια και κάτι θα έπρεπε να βάλουμε κάτι για σημάδι… και λυπόμασταν τα πουλάκια…

2. Ο σπάγκος, το σκοινί, η πετονιά.

Πόσες φορές δεν έδεσα διάφορα αντικείμενα αυτοκινητάκια, σκυλάκια έτσι ώστε να μπορούν να τα σύρουν… να τρέχουν και να προκαλούν έναν θόρυβο… τα παιδιά αγαπούν το τρέξιμο και το θόρυβο. Άλλωστε πολλές φορές μπορείς να επισκευάσεις κάτι με το σκοινί ή το σπάγκο.

Πετάν το χαρταετό και μετά από 1 λεπτό και 30 δεύτερα περνάς την υπόλοιπη μέρα προσπαθώντας να το ξεμπλέξεις και όταν τελειώσεις προφανώς έχει πέσει ο αέρας… Οπότε το επόμενο μάθημα είναι πώς δεν μπερδεύουμε την καλούμπα… και πώς την ξεμπερδεύουμε.
Μια από τις μεγαλύτερες απολαύσεις είναι να παρακολουθείς ένα γατί να κυνηγά ένα ασημόχαρτο δεμένο σε ένα μακρύ σπάγκο αλλά για να διατηρήσεις έντονο το ενδιαφέρον του θα πρέπει να το αφήνεις να κερδίζει μερικές φορές. Αγαπημένο καλοκαιρινό παιχνίδι των παιδιών μου με τα μικρά γατάκια της αυλής.Η γιαγιά μου μου μάθαινε το αργαλειό. Δένεις ένα κομμάτι σπάγκου και χρησιμοποιώντας τα δάχτυλα σου και δημιουργείς ένα σχήμα. Πρέπει ένας συμμαθητής σου να το πάρει από τα χέρια σου και να δημιουργήσει ένα άλλο σχέδιο. Δεν φτάσαμε ποτέ πάνω από το 4…

Και για τελευταίο άφησα το σκοινάκι. Όταν κάποια μαθήτρια φέρει  ένα σκοινάκι στο σχολείο τότε πέφτει επιδημία στην αυλή. Χειρότερα κι απ’ τις ψείρες. Μεγάλες παρέες κοριτσιών, συνήθως, διασκεδάζουν ώρες ατέλειωτες.

1. Το χώμα.

“Κάθε παιδί πρέπει να φάει 1 κιλό χώμα”

Ο πεθερός μου.

Μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε ως μιας πρώτης τάξης άσκηση για το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών χωρίς τις συνηθισμένες παρενέργειες των εμβολίων.

Μεγαλύτερη χαρά δεν υπάρχει από το να παίζουν τα παιδιά με το χώμα μέχρι μεγάλη ηλικία, αν δε δεχτούμε και την έννοια του παλιμπαιδισμού θα σημείωνα μέχρι πολύ μεγάλη ηλικία. Τα μικρά παιδιά λατρεύουν το χώμα και πολλές φορές έχει και πολλές μορφές όπως άμμο, λάσπη, κοσκινισμένο χώμα. Σε πολλά σπίτια που έχουν μικρά παιδιά και κάποιο υποτυπώδη κήπο, Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα, υπάρχει κάποιο σημείο που τα παιδιά σκάβουν.

Μάλιστα κάποιοι διέκριναν επιχειρηματική ευκαιρία και έφτιαξαν παιχνίδι ανασκαφής όπου τα παιδιά αγοράζουν ένα τούβλο από πηλό, το σκαλίζουν κι “ανακαλύπτουν” ένα απολίθωμα. Ενδιαφέρον

Το μοναδικό πρόβλημα με το συγκεκριμένο παιχνίδι είναι ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να εξηγήσεις σε ένα μικρό παιδί ότι το χώμα δεν πρέπει να μπει στο σπίτι. Στη συγκεκριμένη περίπτωση κυκλοφορεί ένα αξεσουάρ που λέγεται “ηλεκτρική σκούπα” ή ένα παλιότερο μοντέλο που λεγόταν “σκούπα και φαράσι”.

(Από το http://mcsotos.wordpress.com, διασκευή του http://www.wired.com/geekdad/2011/01/the-5-best-toys-of-all-time/)

Η ζήλια ανάμεσα στα αδέρφια (Γ): Στρατηγικές Αντιμετώπισης

Πώς να βοηθήσουμε τα αδέρφια να μη ζηλεύουν; Ποια τεχνάσματα να χρησιμοποιήσουμε για να μην καταλήξουν να έχουν μεταξύ τους μία σχέση στείρα, που δηλητηριάζει την οικογενειακή ζωή; 

1. Χαρίστε τους ευτυχισμένες αναμνήσεις

Αν θέλετε η περίοδος πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον ερχομό του νέου μέλους να μην μείνει στις αναμνήσεις του ως μία περίοδος εφιαλτική, πρέπει να καταβάλλετε συνειδητές προσπάθειες ώστε ο ερχομός του μωρού και οι επακόλουθες δυσκολίες να αποτελέσουν αφορμή για νέα προνόμια. 

Τονίστε περισσότερο τη σχέση με τον μπαμπά. Με την ευκαιρία της γέννησης του μωρού, μπορείτε να καθιερώσετε καινούργιες συνήθειες, που θα ενισχύσουν τη σχέση πατέρα - παιδιού: έναν περίπατο το πρωί της Κυριακής, μία βραδινή έξοδο στο σινεμά, ένα κέρασμα στο ζαχαροπλαστείο, μία κουβεντούλα κάθε βράδυ με το παιδί στο δωμάτιό του πριν πέσει για ύπνο... 

2. Αφήστε το να ονειροπολεί

Το μίσος και η οργή απέναντι στον εισβολέα γεννούν στο μυαλό του παιδιού τρομερές φαντασιώσεις: φαντάζεται ότι το βασανίζει, ότι το κάνει κομματάκια, ότι το ξεφορτώνεται. Και τρομοκρατείται. Δεν ξέρει πώς να δαμάσει τις καταστρεπτικές παρορμήσεις που το καταβάλλουν. Προκειμένου να ξεπεράσει τα τέρατα που ανακαλύπτει μέσα του και που αντιπροσωπεύουν το αδερφάκι του, μπορεί να χρησιμοποιήσει: 

• Μαριονέτες, πάνινα ζωάκια, κούκλες που μπορούν να λειτουργήσουν ως υποκατάστατα πάνω στα οποία θα εκτονώσει την επιθετικότητά του. Με αυτό τον τρόπο διαπιστώνει σταδιακά ότι οι καταστροφικές του ιδέες δεν είναι επικίνδυνες, γιατί δεν επιδρούν στην πραγματικότητα στο αδερφάκι του, ενώ οι γονείς του δεν παύουν να το αγαπούν. 
• Παραμύθια, μέσα από τα οποία αναβιώνει του ενδόμυχους φόβους του και παράλληλα απελευθερώνεται από αυτούς. Τα παραμύθια δεν αρνούνται τη σκοτεινή πλευρά του εαυτού του, αντίθετα την προβάλλουν για να το απαλλάξουν από αυτή. Ακούγοντας μία ιστορία, το παιδί κάθε φορά ταυτίζεται με έναν από τους ήρωές της. Απελπίζεται όταν η Τοσοδούλα μένει μόνη της στο δάσος, για να χαρεί ξανά όταν επανενωθεί η οικογένεια. 

3. Αποφύγετε τις συγκρίσεις 

Όλοι μας έχουμε την τάση να σχηματίζουμε μία στερεότυπη εικόνα για τους άλλους. Και τότε όλες οι πράξεις τους ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της κακής ή άσχημης ιδέας που έχουμε σχηματίσει γι' αυτούς. Σε περίπτωση καυγά, αντί για τη συνηθισμένη τιμωρία του είδους "Δεν έχει τηλεόραση" ή "Δεν έχει τούρτα", ας υποχρεώσουμε τα παιδιά να υπερβούν την καθιερωμένη τους σχέση. Αν είναι να τα τιμωρήσουμε, ας τους επιβάλλουμε να ονομάσουν τρία προτερήματα του αδερφού ή της αδερφής τους. Με αυτό τον τρόπο, αναγκάζουμε τα παιδιά να δουν και τη θετική πλευρά του αντιπάλου τους. Εκτός αυτού, το παιδί που θα δεχτεί τα κοπλιμέντα, θα νιώσει καταξιωμένο και θα τρέφει λιγότερο μίσος για τα αδέρφια του. 

4. Επαινέστε τα παιδιά σας. 

Ας προσπαθήσουμε να θυμηθούμε πότε ήταν η τελευταία φορά που επαινέσαμε τα παιδιά μας. Αν δεν το θυμόμαστε καν, ας προσπαθήσουμε να επανορθώσουμε. Οι έπαινοι είναι για το παιδί ό,τι οι ακτίνες του ήλιου για την ανάπτυξη ενός φυτού: ποτέ δεν είναι αρκετοί. Αν σκεφτούμε μάλιστα ότι η αναλογία ανάμεσα στις επιπλήξεις και στους επαίνους είναι πάνω κάτω της τάξεως του 10 προς 1, δε χρειάζεται να φοβόμαστε μήπως το παρακάνουμε με τους επαίνους και τις επιδοκιμασίες. Οι ευκαιρίες είναι αναρίθμητες. 

5. Ισότητα: να δίνεις στον καθένα αυτό που χρειάζεται, και όχι το ίδιο με τον άλλον 

Υποχρέωση του γονιού δεν είναι να αφιερώνει τον ίδιο χρόνο και την ίδια φροντίδα στα παιδιά του, αλλά να καταφέρνει να διαφοροποιεί το χρόνο και τη φροντίδα του ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού και να αποδεχτεί το γεγονός ότι το παιδί εκείνο που δε συμμετέχει σε κάποια συγκεκριμένη στιγμή μπορεί και να νιώσει απομονωμένο. Κι όταν μας κατηγορεί ότι αφιερώσαμε περισσότερο χρόνο στον αδερφό του, να το παραδεχόμαστε χωρίς να προσπαθούμε να το κρύψουμε ή να το αρνηθούμε. "Έχεις δίκιο. Πέρασε πολύ χρόνο με τον αδερφό σου. Ξέρεις όμως, εκείνο το διάστημα ήταν πολύ σημαντικό για εκείνον και δυσκολευόταν να το συναρμολογήσει". Με αυτόν τον τρόπο το παιδί αντιλαμβάνεται ότι η μαμά ενδιαφέρεται για τις ανάγκες και των δυο τους και δέχεται τελικά ότι γι' αυτό το λόγο μπορεί να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στον αδερφό του. 

6. "Ποιον αγαπάς περισσότερο, εκείνον ή εμένα;" 

Η συνηθέστερη απάντηση είναι: "Για μένα είσαστε το ίδιο και σας αγαπώ το ίδιο". Όμως ο τρόπος που αγαπάμε ένα άτομο δεν μπορεί να συγκριθεί με κανέναν άλλο, γιατί κάθε άτομο είναι μοναδικό, με δικές του ανάγκες και δικές του απαιτήσεις. Το ίδιο συμβαίνει και με τα παιδιά. Το "για μένα είσαστε το ίδιο" δεν τα καθησυχάζει. Δεν αποζητούν ισότητα, θέλουν αποκλειστικότητα. Η αγάπη δεν κόβεται κομμάτια σαν την τούρτα. Είναι ολοκληρωτική. 

Αν τώρα θέλουμε να απαντήσουμε στην ερώτηση, έχουμε δύο επιλογές. Η μία είναι να αντιστρέψουμε την ερώτηση και να ρωτήσουμε το παιδί: "Γιατί με ρωτάς; Νιώθεις παραμελημένος επειδή περνώ περισσότερο χρόνο με την αδερφή σου;..." ερευνώντας έτσι τα συναισθήματα που κάνουν το μικρό να μας θέτει αυτό το ερώτημα. 

Η δεύτερη επιλογή είναι να το καθησυχάσουμε: "Για μένα είσαι μοναδικός και κανείς δεν μπορεί να σε αντικαταστήσει". Ας του παρουσιάσουμε την αγάπη των γονιών του σαν μια θάλασσα: ακόμα κι αν πάρουμε όσο νερό χρειαζόμαστε, δε στερεύει ποτέ. Ή πείτε του αυτό που λέει ο Γούντι Άλεν σε μία από τις ταινίες του: "Η καρδιά μου είναι σαν από λάστιχο και διογκώνεται ανάλογα με τις ανάγκες". 

Πέντε συμβουλές που κατευνάζουν τα πάθη

1. Να δείχνετε συχνά την αγάπη σας για τα παιδιά σας: αγκαλιάστε τα, φιλήστε τα, δείξτε ενθουσιασμό κάθε φορά που τα βλέπετε. 

2. Να φροντίζετε να μη μένουν πικρίες ανάμεσά σας: να συμφιλιώνεστε μαζί τους κάθε βράδυ και μια φορά τη βδομάδα με όλη την οικογένεια. 

3. Να τα επαινείτε όσο το δυνατόν περισσότερο, ακόμα και για πράγματα μικρά. Οι έπαινοί μας ποτέ δε θα τους είναι αρκετοί και ποτέ δε θα τους κάνουν κακό. 

4. Να επαινείτε τα παιδιά σας μπροστά σε τρίτους, αλλά πάρτε τα κατά μέρος αν πρέπει να τους κάνετε παρατήρηση. 

5. Όταν αναγκάζεστε να τους κάνετε παρατήρηση, να ολοκληρώνετε την κουβέντα σας, θυμίζοντας στο παιδί τις περιπτώσεις που φέρθηκε σωστά και να εκμεταλλεύεστε την ευκαιρία να το διαβεβαιώσετε για την αγάπη, την εμπιστοσύνη και το θαυμασμό που τρέφετε απέναντί του. 

(Από το βιβλίο "Παιδιά που ζηλεύουν", Νεσια Λανιάντο)

Η ζήλια ανάμεσα στα αδέρφια (Β): Τα πρόσωπα της ζήλιας

1. Η εκπεφρασμένη επιθετικότητα. 

Είναι συνήθης η συμπεριφορά κατά την οποία ο μεγάλος αδερφός επιτίθεται ανοιχτά στο μικρότερο μέλος της οικογένειας: κλωτσιές, μπουνιές, δαγκωματιές, δηλώσεις οργής, μίσους και επιθετικότητας.  Απέναντι σε αυτή την συμπεριφορά, η αντίδραση των γονέων κυμαίνεται μεταξύ δύο άκρων. Κάποιοι τείνουν προς την αμφιβολία: "Δεν το έκανες επίτηδες, έτσι δεν είναι;" Άλλοι είναι αδιάλλακτοι: "Είσαι παλιόπαιδο!" Δημιουργούν τύψεις: "Καλά δεν ντρέπεσαι λιγάκι;" Άλλοι πάλι κάνουν ότι δεν είδαν τίποτα: "Δεν έγινε και τίποτα!". 

Πώς πρέπει να αντιδράσουμε; Πριν απαντήσουμε, ας έρθουμε πρώτα στη θέση του παιδιού. Το παιδί μισεί το μωρό γιατί φοβάται ότι το αγαπάμε περισσότερο απ' ότι εκείνο. Αν φανούμε θυμωμένοι και του συμπεριφερθούμε ψυχρά, γιατί "έτσι θα μάθει ότι κάποια πράγματα δεν πρέπει να τα κάνει", οι φόβοι του θα ενισχυθούν. Αν νιώσει απόρριψη, θα ταραχτεί ακόμα περισσότερο και στην καρδιά του θα θεριέψει η μνησικακία για τον αδερφό ή την αδερφή του. 

Δεν είναι κακό να δείξουμε στο μικρό μας επιδρομέα ότι είμαστε εκνευρισμένοι, με ιδιαίτερη προσοχή ωστόσο πρέπει να του δώσουμε να καταλάβει ότι δεν είναι ο ίδιος κακός, αλλά η συμπεριφορά του, την οποία και μπορεί να αλλάξει. "Ξέρω τι νιώθεις. Θα ήθελες να μην υπάρχει κανένας άλλος και η μαμά και ο μπαμπάς να φροντίζουν μόνο εσένα! Πάντως, για ένα πράγμα μπορείς να είσαι σίγουρος. Εμείς σε αγαπάμε πάντοτε, και τώρα ακόμα περισσότερο και από πριν!" 

2. Η παλινδρόμηση

Με τον ερχομό του νέου μέλους, το μεγαλύτερο αδερφάκι μπορεί να αρχίσει να μιλάει σαν μωρό, να θέλει να πίνει γάλα στο μπιμπερό (ενώ έπινε σε ποτήρι), θέλει να φοράει πάνες ή ακόμα και να πλένεται στο μπανάκι του μωρού. Οι ψυχολόγοι ονομάζουν αυτή τη συμπεριφορά παλινδρόμηση και αποτελεί μία από τις πιο συνηθισμένες αντιδράσεις στη γέννηση ενός αδερφού. Αφού το μωρό συγκεντρώνει όλη τη συμπεριφορά των γονιών "γιατί να μη γίνω και εγώ σαν κι αυτό, και να ασχολούνται και μ' εμένα;" σκέφτεται το μεγαλύτερο παιδί. 

Φράσεις του τύπου "Μα εσύ είσαι πια μεγάλος!", "Κάνεις σαν μωρό!" είναι επιζήμιες, γιατί το μόνο που καταφέρνουν είναι να αυξήσουν την ανασφάλεια του παιδιού. Μιλώντας τους με αυτό τον τρόπο, του καταστρέφουμε το μόνο αμυντικό όπλο που έχουν στη διάθεσή τους. Από αντίδραση, θα συνεχίσουν να εκδηλώνουν ακόμα εντονότερα αυτή τη "μωρουδίστικη" συμπεριφορά. 

Μπορούμε αντίθετα να "μαλώσουμε" το μωρό μεταξύ αστείου και σοβαρού: "Κοίτα σε τι μπελάδες μας βάζεις με το μαμ. Να δούμε πότε θα μάθεις να τα κάνεις στο γιογιό!" Όπως και να'χει, το αφήνουμε ελεύθερο να συμπεριφέρεται όπως το αδερφάκι του. Αργά ή γρήγορα θα καταλάβει ότι το να είσαι μικρός δεν είναι και τόσο βολικό και θα αρχίσει και πάλι να συμπεριφέρεται φυσιολογικά. 

3. Οι εκρήξεις θυμού 

Είναι μία από τις πιο συνηθισμένες και άμεσες εκδηλώσεις ζήλιας. Παιδιά που τσιρίζουν, χτυπιούνται στο πάτωμα, δαγκώνουν όποιον τα πλησιάζει και γενικά απαιτούν την προσοχή μας με έναν κραυγαλέο συνήθως τρόπο. Η βασική αιτία κάθε βίαιης συμπεριφοράς είναι η ιδέα ότι δε μας αγαπούν. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να καλμάρουμε το θυμό των παιδιών που ζηλεύουν είναι να γίνουμε οπαδοί τους, να τους δείξουμε ότι είμαστε με το μέρος τους, εμποδίζοντάς τα παράλληλα να κάνουν κακό στον εαυτό τους ή σε άλλους. Για να σταματήσουμε αυτό το φαύλο κύκλο εκβιασμών και θυμού, ας προσπαθήσουμε να επιβληθούμε στον εύλογο εκνευρισμό μας, έχοντας κατά νου ότι πρόκειται για μία έκκληση για βοήθεια από μέρους του παιδιού. Ας του δείξουμε ότι κατανοούμε τους λόγους για τους οποίους οργίζεται και ας του εξηγήσουμε ήρεμα ότι παρόλ' αυτά δεν του επιτρέπουμε να εκφράζει το θυμό του με αυτό τον τρόπο. Τέλος, ας προσπαθήσουμε να αρνηθούμε την πρόκληση: αν θέλει επιπλέον χάδια, να μην τα τσιγκουνευτούμε. 

4. Η αποπνικτική αγάπη 

Κάποιες φορές, η ζήλια του μεγαλύτερου παιδιού καλύπτεται πίσω από μία μάσκα υπερβολικής ανησυχίας και ενδιαφέροντος για τον "αντίπαλο". Οι γονείς χαίρονται: "Κοίτα πόσο πολύ αγαπά το αδερφάκι του! Δεν το ζηλεύει ποτέ!" Έτσι νομίζουν. Δεν πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες. Είναι βέβαια θετικό ότι το παιδί εκφράζει την αγάπη του για τον αδερφό του, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν υποφέρει από ζήλια. Αντιθέτως, το να είναι ιδιαίτερα περιποιητικό προς τον αδερφό του είναι ένας διαφορετικός τρόπος για να καταπολεμήσει την ανησυχία του.

Πολλές φορές η ζήλια παραμένει για μήνες υπολανθάνουσα και εκδηλώνεται απότομα και με σφοδρότητα όταν το μωρό κινείται αυτόνομα ή κάνει τα πρώτα του βήματα. Την πρώτη φορά που το μικρότερο παιδί παραμονεύει ένα από τα παιχνίδια του μεγάλου αδερφού και το "αρπάζει", η καταπιεσμένη ανταγωνιστικότητα εκρήγνυται σαν ωρολογιακή βόλτα. Ο μεγάλος συνειδητοποιεί ότι ο αντίπαλος εισχωρεί στα εδάφη του και αποφασίζει να τα υπερασπιστεί πάση θυσία. 

5. Οι προσβολές 

Το μεγαλύτερο παιδί, ενώ ζηλεύει την προσοχή που συγκεντρώνει πάνω του το μικρότερο, προσπαθεί να παρηγορηθεί προσβάλλοντάς το και υποτιμώντας το. Μπροστά σε αυτή τη φαινομενικά ακίνδυνη συμπεριφορά οφείλουμε να εναντιωθούμε με επιμονή και γλυκύτητα. Αν επιτρέψουμε στο μεγαλύτερο παιδί να φέρεται άσχημα στο μικρότερο -που λέμε ότι αγαπάμε τόσο- ίσως κάποτε επιτρέψουμε και στο μικρότερο ή και σε οποιοδήποτε άλλο να συμπεριφερθεί με τον ίδιο τρόπο στο μεγαλύτερο. Αυτή η σκέψη σίγουρα δεν το εφησυχάζει. 

Αυτό στο οποίο αποσκοπούμε είναι να του δημιουργήσουμε μία εσωτερική φωνή που να του λέει: "Αυτό είναι σωστό, αυτό όχι". Με άλλα λόγια, το παιδί θα μάθει να σέβεται τις ανάγκες των άλλων αν εμείς οι ίδιοι του φερόμαστε με τον ανάλογο τρόπο. Είναι λοιπόν σημαντικό να μάθει το παιδί πόσο προσβάλλουν και πληγώνουν τον άλλο συγκεκριμένες εκφράσεις. Για να το πετύχουμε αυτό, επιλέγουμε κάποια στιγμή που θα είμαστε μόνοι για να του μιλήσουμε με ηρεμία και να αποφύγουμε έτσι ταπεινωτικές σκηνές δημόσια. "Δεν μου αρέσει ούτε εσύ ούτε κανένας άλλος να αποκαλεί "βλαμμένο" κάποιο από τα παιδιά μου". Στο τέλος, το διαβεβαιώνουμε ότι το αγαπάμε, ότι δεν είναι το ίδιο που μας ενοχλεί αλλά οι κουβέντες του, κι αυτές μπορεί να τις αλλάξει. 

(Από το βιβλίο "Παιδιά που ζηλεύουν", Νεσια Λανιάντο)

Η ζήλια ανάμεσα στα αδέρφια (Α): αιτίες & θετικές επιδράσεις

Είναι αναρίθμητες οι αφορμές εξαιτίας των οποίων μπορεί να ξεσπάσει καυγάς ανάμεσα στ' αδέρφια. Αρκεί απλώς και μόνο το ένα παιδί να αρπάξει βίαια ένα παιχνίδι του αδερφού του, να τον σπρώξει κατά λάθος ή να τον πειράξει χωρίς να σκεφτεί ότι έτσι διακυβεύεται ένα "σημαντικό" παιχνίδι. Που οφείλεται αυτή η απόλυτη, ασυγκράτητη και παράλογη ζήλια; Στην επιθυμία κάθε παιδιού να έχει την αποκλειστική αγάπη των γονιών του. Οι γονείς παρέχουν στο παιδί τα πάντα. Όχι μόνο τροφή και προστασία, αλλά και αφηρημένες έννοιες, όπως είναι η συνείδηση του εαυτού του, της αξίας του, της μοναδικότητάς του. Η παρείσδυση ενός αδερφού απειλεί αυτή την αποκλειστικότητα και το παιδί την ερμηνεύει ως λιγότερο χρόνο με τους γονείς του, λιγότερη προσοχή, λιγότερα χάδια, ίσως και λιγότερα δώρα. 
Υπάρχουν όμως και βαθύτερα αίτια. Στο βάθος της ψυχής του παιδιού υπεισέρχεται η βασανιστική αμφιβολία, που δύσκολα εκφράζεται κατά τρόπο σαφή, αλλά αυτό δε σημαίνει και ότι δεν υπάρχει: "Δεν είναι άραγε πιθανό αυτός ο εισβολέας που μου αφαιρεί τόσα προνόμια, που τον αγαπούν τρελά, όπως λένε ότι αγαπούν εμένα, που τον πνίγουν στα χάδια, που μονοπωλεί το ενδιαφέρον τους..., δεν είναι λοιπόν πιθανό αυτός ο ανυπόφορος αντίπαλος να αξίζει γι' αυτούς περισσότερο από μένα και αργά ή γρήγορα να κλέψει τη θέση μου;" Φαντασίες που στους γονείς φαίνονται παράλογες, μα για το παιδί είναι πραγματικές. Γι' αυτό και αγωνίζεται με πάθος και παραλογισμό να κατακτήσει όλους τους χώρους, για να έχει δικά του όλα τα παιχνίδια, για να εξασφαλίσει για τον εαυτό του όλο το φαγητό, όλη την αγάπη, όλο το χώρο και να αφανίσει, αν αυτό είναι εφικτό, το σφετεριστή. 
Η ζήλια όμως είναι ένα αίσθημα όμορφο και υγιές. Γεννιέται από την αγάπη. Αν τα παιδιά ήταν ανίκανα να αγαπήσουν, δε θα ζήλευαν κιόλας. Η ζήλια δεν πρέπει να καταπιέζεται. Το να νιώθει το παιδί ζήλια απέναντι στο αδερφάκι του, να μπορεί να την εκφράζει για να την ξεπεράσει είναι ένας υποχρεωτικός σταθμός στην ανάπτυξή του, αποκαλύπτει την ικανότητά του να αγαπά, εμπλουτίζει τον εσωτερικό του κόσμο και του δίνει υπόσταση. 
Παρά λοιπόν τα "βάσανα" της ζήλιας, η αξία ενός αδερφού αποτελεί θεμελιώδη σταθμό στην ψυχολογική ωρίμανση του παιδιού, που μέχρι εκείνη τη στιγμή, όντας μοναχοπαίδι, κατείχε μία θέση προνομιακή αλλά και μοναχική. 
Ποιες είναι οι θετικές επιδράσεις που συνεπάγεται η "εισβολή" ενός δεύτερου παιδιού μέσα στην οικογένεια: 

• Το μεγαλύτερο παιδί υπερβαίνει το συμβιωτικό δεσμό του με τη μητέρα. Ο όρος συμβίωση χαρακτηρίζει εδώ τη σχέση αποκλειστικότητας που συνδέει το παιδί κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του με τη μητέρα, η οποία είναι πάντα στη διάθεσή του. Η αποκλειστικότητα αυτή χάνεται με τη γέννηση του αδερφού του. Τώρα πρέπει να μάθει να περιχαρακώνει το χώρο του, να μοιράζεται με κάποιον άλλο την αγάπη των γονιών του. Υποχρεώνεται σε ένα ποιοτικό βήμα: να περάσει από την ατομική σχέση με τους γονείς στις κοινωνικές σχέσεις με την οικογένεια. 
• Αναγκάζεται να αναζητήσει στρατηγικές να ξεπεράσει τη ζήλια του. Ο πόνος που του δημιουργείται από την αναγκαιότητα να μοιράζεται τη μαμά του με έναν ανταγωνιστή ωθεί το παιδί να αναζητήσει στρατηγικές που θα του εξασφαλίσουν την αποδοχή της. Αναγκάζεται να υπερβεί τον εγωκεντρισμό του: ενδιαφέρεται για τον αδερφό του, μαθαίνει να αναβάλλει την άμεση ικανοποίηση των επιθυμιών του, υιοθετεί μία στάση υπευθυνότητας και συνεργασίας. 
• Διαπιστώνει ότι δεν έχει χάσει την αγάπη των γονιών του. Το παιδί ανακαλύπτει ότι παρά τους παράλογους φόβους του, παρά τον ανταγωνισμό προς το αδερφάκι του και παρά τις ζηλοτυπίες του, η αγάπη των γονιών του παραμένει αναλλοίωτη. 

(Από το βιβλίο "Παιδιά που ζηλεύουν", Νεσια Λανιάντο)