Διεκδικητικότητα (Β): Προετοιμασία & Τρόποι διεκδικητικής συμπεριφοράς

Για να προετοιμαστείτε να γίνετε διεκδικητικοί, πρέπει να ακολουθήσετε πέντε βήματα: 

• Αποφασίστε τι θέλετε: αυτό το βήμα αντανακλά τα δικαιώματά σας. 
• Αποφασίστε εάν αυτό που θέλετε είναι δίκαιο: αυτό αντιστοιχεί στα δικαιώματα των άλλων. 
• Ζητήστε το ξεκάθαρα. 
• Να είστε προετοιμασμένοι να διακινδυνεύσετε.
• Παραμείνετε ήρεμοι. 

Θα σας φανεί χρήσιμο επίσης να: 

• Προετοιμάσετε τον εαυτό σας: Φροντίστε τα επιχειρήματά σας να είναι ορθά. Η επιχειρηματολογία σας δεν χρειάζεται να είναι επιτηδευμένη για να είναι ορθή. Οι απλές εξηγήσεις και τα απλά αιτήματα  μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματικά. Σχεδιάστε τα επιχειρήματά σας εκ των προτέρων και οργανώστε τα ώστε να περιλαμβάνουν την αιτιολόγηση, τα συναισθήματά σας, τις ανάγκες σας και τις συνέπειες. Όσο περισσότερη εμπιστοσύνη έχετε στον εαυτό σας, τόσο πιο αποτελεσματικοί θα είστε στη μέλλουσα αντιπαράθεση. 
• Υιοθετήστε θετική στάση: Ένας ασφαλής τρόπος να αρχίσετε τη φράση σας είναι μία φιλοφρόνηση ή μία θετική δήλωση. Για παράδειγμα: "Η εργασία σου είναι εξαιρετική, αλλά την επόμενη φορά θα ήθελα να τη γράψεις πιο καθαρά, για να μου είναι ευκολότερο να τη διαβάσω". 
• Να είστε αντικειμενικοί: Μην εμπλακείτε σε προσωπική κριτική και εξηγήστε πώς βλέπετε εσείς την κατάσταση. Ποτέ μην επικρίνετε το άλλο άτομο, αλλά μόνο τη συγκεκριμένη συμπεριφορά του. 
• Να είστε σύντομοι: Προκειμένου ο συνομιλητής σας να μην αποσύρει την προσοχή του και να μην παρεκκλίνει από το θέμα που συζητάτε, να είστε λακωνικοί. Μην κάνετε θεωρητικές αναλύσεις, απλώς περιγράψτε τα γεγονότα. 
• Να αναμένετε τη χειριστική κριτική: Μην περιμένετε ότι οι άλλοι θα είναι πάντοτε συνεργάσιμοι και έτοιμοι να δεχτούν την επισήμανσή σας. Υπάρχει βεβαίως περίπτωση να συμφωνήσουν μαζί σας, αλλά αυτό δεν συμβαίνει πάντοτε. Μπορεί όμως να προσπαθήσουν να σας μπερδέψουν και να υποτιμήσουν τις προσπάθειές σας ασκώντας χειριστική κριτική. Αυτή η κριτική μπορεί να εμφανιστεί μεταμφιεσμένη ως ενδιαφέρον ("Εάν έχεις τέτοια προβλήματα, είσαι σίγουρος ότι σου ταιριάζει αυτή η δουλειά;"), ως συμβουλή ("Πίστεψέ με, ξέρω καλά τι άνθρωπος είσαι και τι θα ήταν το καλύτερο για σένα"), ως ευθιξία ("Μ' έκανες να αισθανθώ πολύ άσχημα") ή να πάρει τη μορφή επίκρισης. 

Η καθεμιά από αυτές τις αντιδράσεις έχει στόχο να υπονομεύσει της ανάγκες και τα δικαιώματά σας και να αποπροσανατολίσει την επιχειρηματολογία σας. Για να αντιμετωπίσετε αυτές τις καταστάσεις, θα πρέπει να αναπτύξετε δεξιότητες ώστε να μπορείτε να εμμένετε στο αίτημά σας. Υπάρχουν δύο πολύ χρήσιμες προσεγγίσεις που θα σας βοηθήσουν να είστε πιο διεκδικητικοί και να αντιμετωπίζετε τη χειριστική κριτική: η "κολλημένη βελόνα" και η άμυνα στην κριτική. 


Η κολλημένη βελόνα 
Ένα μη διεκδικητικό άτομο δέχεται την απάντηση "Όχι" πολύ εύκολα και δεν επιμένει. Μία βασική δεξιότητα διεκδίκησης είναι η επιμονή σε αυτό που θέλετε και η συνεχής αλλά ήρεμη επανάληψη του αιτήματός σας. Αφού έχετε αποφασίσει ότι αυτό που διεκδικείτε είναι δίκαιο, συνεχίστε να το διεκδικείτε επαναλαμβάνοντας το μήνυμά σας μέχρις ότου το άλλο άτομο υποχωρήσει ή διαπραγματευτεί μαζί σας. 
Η προσέγγιση αυτή είναι εξαιρετικά χρήσιμη όταν βρίσκεστε σε καταστάσεις όπου τα δικαιώματά σας διατρέχουν κίνδυνο να καταπατηθούν, ή υπάρχει πιθανότητα να αποπροσανατολιστείτε από άσχετα με το θέμα σας επιχειρήματα, ή αισθάνεστε ευάλωτοι επειδή γνωρίζετε ότι το άλλο άτομο θα χρησιμοποιήσει τη χειριστική κριτική προκειμένου να μειώσει την αυτοεκτίμησή σας. 
Όταν προετοιμάσετε αυτό που θα πείτε, χαλαρώστε και αρχίστε να επαναλαμβάνετε το επιχείρημά σας. Έτσι, γνωρίζετε ακριβώς τι θα λέτε, όσο άδικος και χειριστικός και εάν είναι ο άλλος. 


Η άμυνα στην κριτική 
Αυτή η προσέγγιση είναι ιδιαιτέρως χρήσιμη στην αντιμετώπιση της χειριστικής κριτικής, η οποία μπορεί να σας κάνει να αισθανθείτε τόσο άσχημα ώστε να συμφωνήσετε να κάνετε κάτι που θα προτιμούσατε να μην κάνετε. Συχνά στη χειριστική κριτική υπάρχει ένα στοιχείο αλήθειας, το οποίο όμως υπερτονίζεται. Για παράδειγμα, οι φράσεις: "Τα συνηθισμένα! Πάντοτε καθυστερείς και είσαι αναίσθητος.. εγωιστής... περιμένεις να κάνουν οι άλλοι τη δική σου δουλειά.." είναι δυνατόν να σας κάνουν να αισθανθείτε ενοχές και να σας εμποδίσουν  να είστε διεκδικητικοί. Στην πραγματικότητα, το μόνο αληθινό στοιχείο στις παραπάνω δηλώσεις ίσως είναι το εξής: "Καθυστέρησες". 
Μπορείτε να απαντήσετε στην κριτική αποδεχόμενοι ένα μέρος της, αναγνωρίζοντας ήρεμα ότι ίσως υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτά που ειπώθηκαν. Μπορείτε να μην προχωρήσετε περισσότερο εάν δεν θέλετε να εμπλακείτε σε διάλογο. Ή μπορείτε και να συνεχίσετε προβάλλοντας διεκδικητικά την άποψή σας, αν έχετε κάτι ακόμη να πείτε. Η άμυνα στην κριτική βοηθά επίσης να παραμείνει η κατάσταση ήρεμη και σας δίνει χρόνο να σκεφτείτε πιο ξεκάθαρα. 


          Τρόποι άμυνας στην κριτική: 

• Αποδοχή της κριτικής: Εάν είστε σε θέση να αποδεχτείτε τον εαυτό σας με όλα του τα ελαττώματα, η επισήμανσή τους από κάποιον άλλο δεν θα σας ενοχλήσει κι έτσι τα σχόλιά του δεν θα συνεχιστούν. Μπορείτε λοιπόν να συμφωνήσετε ήρεμα με τη ρεαλιστική κριτική των αρνητικών σας χαρακτηριστικών. 
• Ενθάρρυνση της κριτικής: Είναι μία δύσκολη στρατηγική απάντησης, αλλά είναι απαραίτητη προκειμένου να καταλάβετε αν πρόκειται για γνήσια ή για χειριστική κριτική. Για παράδειγμα, ένας συνεργάτης σας μπορεί να σας πει: "Στη θέση σου δεν θα έκανα αυτή τη δουλειά, δεν σου πάει". Μπορείτε να απαντήσετε: "Γιατί πιστεύεις ότι δεν μου πάει;" Το άτομο που κάνει την κριτική με χειριστική διάθεση, δηλαδή για να σας ρίξει την αυτοπεποίθηση και να σας προσβάλλει, θα δυσκολευόταν να αιτιολογήσει τη θέση του, ενώ κάποιος που εκφράζει με ειλικρίνεια τη γνώμη του θα μπορούσε να τη δικαιολογήσει. Από τη στιγμή που θα έχετε κατανοήσει τις προθέσεις του ατόμου που σας έκανε κριτική, μπορείτε να χειριστείτε ανάλογα την κατάσταση. 

(Από το βιβλίο "Ξεπερνώντας το άγχος" της Helen Kennerley) 

Διεκδικητικότητα (Α): Δικαιώματα & Τύποι Συμπεριφοράς

"Στους άλλους φαινόταν λίγο σαν αστείο - άλλοτε έκανα σαν προβατάκι και άλλοτε σαν μαινόμενος ταύρος. Φαίνεται ότι δεν μπορούσα να βρω την ισορροπία μου όταν υπήρχε κάποια αντιπαράθεση, με αποτέλεσμα ποτέ να μην πετυχαίνω αυτό που ήθελα. Η στροφή προς την διεκδικητική συμπεριφορά με βοήθησε να βρω μία μη ακραία στάση, την οποία μπορούσα να υιοθετήσω όλο και πιο εύκολα με την εξάσκηση. Ανακάλυψα ότι μπορούσα να το κάνω ακόμη και όταν ήμουν αναστατωμένος κι έτσι η δουλειά μου έγινε πιο ευχάριστη και οι συνεργάτες μου χαλάρωσαν απέναντί μου, επειδή πλέον μπορούσαν να με εμπιστευτούν, πιστεύοντας ότι θα είμαι δίκαιος μαζί τους" 


Η διεκδικητική συμπεριφορά είναι μία δεξιότητα που μπορεί να σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε την ανησυχία, τον φόβο και το άγχος σας. Πρόκειται για έναν τρόπο έκφρασης στους άλλων των αναγκών, των συναισθημάτων και των δικαιωμάτων σας, χωρίς να καταπατάτε τα δικά τους δικαιώματα. Μερικοί άνθρωποι δυσκολεύονται να είναι διεκδικητικοί επειδή δεν αναγνωρίζουν τα βασικά ατομικά τους δικαιώματα, στα οποία περιλαμβάνονται τα εξής: 

• Να ζητάτε αυτό που θέλετε. 
• Να λέτε "Όχι" χωρίς να αισθάνεστε ενοχές. 
• Να έχετε τη γνώμη σας και τα συναισθήματά σας. 
• Να παίρνετε αποφάσεις και να αντιμετωπίζετε τις συνέπειές τους. 
• Να επιλέγετε αν θα αναμιχθείτε ή όχι στα προβλήματα κάποιου άλλου. 
• Να μη γνωρίζετε κάτι και να το καταλαβαίνετε. 
• Να κάνετε λάθη. 
• Να έχετε επιτυχίες. 
• Να αλλάζετε γνώμη. 
• Να κρατάτε κάποια θέματα μυστικά από τους άλλους. 
• Να είστε ανεξάρτητοι. 
• Να αλλάζετε. 

Μαθαίνοντας να είστε διεκδικητικοί, θα αποκτήσετε την ικανότητα να εκφράζετε τα δικαιώματά σας με τρόπο ξεκάθαρο, αλλά ταυτόχρονα με σεβασμό προς τον εαυτό σας και προς τους άλλους. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είστε ούτε παθητικοί ούτε επιθετικοί ούτε χειριστικοί, καθώς οι στάσεις αυτές δεν χαρακτηρίζονται από αμοιβαίο σεβασμό. 

• Ο παθητικός τύπος προτιμά να μη συμμετέχει σε συγκρούσεις, δεν μπορεί να πάρει αποφάσεις και προσπαθεί πάντοτε να ευχαριστεί τους άλλους. Αυτή η στάση μπορεί να καταβάλει το άτομο σε μεγάλο βαθμό, καθότι δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη οι δικές του ανάγκες. Στην καλύτερη περίπτωση με την υιοθέτηση αυτής της στάσης το άτομο αισθάνεται απογοήτευση. Στη χειρότερη περίπτωση νιώθει μνησικακία και πιστεύει ότι οι φιλοδοξίες του καταπνίγονται. 
• Ο επιθετικός τύπος είναι θορυβώδης, δυναμικός και υποτιμά τις σκέψεις, τις πράξεις και τις προσωπικές αρετές των άλλων. Θέλει πάντοτε να υπερισχύει, δεν διαθέτει χρόνο για τα αισθήματα και τα δικαιώματα των άλλων και δεν έχει καμία επιφύλαξη σχετικά με την εγωιστική συμπεριφορά του και τις άδικες επιθέσεις του. Στην καλύτερη περίπτωση ο επιθετικός τύπος κερδίζει αυτό που θέλει, αλλά είναι δυνατόν να πληγώσει τους άλλους ανθρώπους και να καταστρέψει τη σχέση μαζί τους. 
• Ο χειριστικός τύπος είναι επιθετικός και ελέγχει τις καταστάσεις αλλά με έμμεσο τρόπο. Σε αυτή την περίπτωση η επίθεση είναι συγκαλυμμένη. Έτσι το άτομο μπορεί να δείχνει υποστηρικτικό και γεμάτο κατανόηση, αλλά στην ουσία χρησιμοποιεί το συναισθηματικό εκβιασμό και άλλους έμμεσους τρόπους για να υπονομεύσει τους άλλους, προκειμένου να επιτύχει τους εγωιστικούς του στόχους. 
• Ο διεκδικητικός τύπος, σε αντίθεση με όλους τους άλλους, βλέπει και τις δύο όψεις της κάθε κατάστασης και σε περίπτωση αντιπαράθεσης αναγνωρίζει τα δικαιώματα και τις ανάγκες της κάθε πλευράς. Αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του και δεν χρειάζεται να υποτιμήσει τους άλλους για να αισθανθεί άνετα.  

(Εσείς τι τύπο διεκδικητικής συμπεριφοράς έχετε; Απαντήστε στη σχετική ψηφοφορία, στα δεξιά της σελίδας) 

Ο στόχος της διεκδικητικής συμπεριφοράς είναι να βοηθήσει το άτομο να έρχεται σε αντιπαράθεση με τους άλλους, αλλά χωρίς να καταπατά τα δικαιώματά τους, ενώ ο στόχος της παθητικής συμπεριφοράς είναι η αποφυγή των αντιπαραθέσεων και ο στόχος της επιθετικής και της χειριστικής συμπεριφοράς είναι η προσωπική νίκη. Η παθητική και η επιθετική συμπεριφορά είναι εύκολο να εντοπιστούν, σε αντίθεση με τη χειριστική. 

(Από το βιβλίο "Ξεπερνώντας το άγχος" της Helen Kennerley) 

Μαμά, που είναι ο παππούς;

Τι είναι ο θάνατος;

Ο θάνατος είναι κομμάτι της ζωής και η ζωή είναι κομμάτι της πορείας προς το θάνατο. Αναμφισβήτητα, όλοι έχουμε νιώσει ή θα νιώσουμε κάποια στιγμή στη ζωή μας το θάνατο και την απώλεια αγαπημένων μας προσώπων. Ο πόνος είναι ένα σημάδι που δείχνει πως η εμπειρία που ζούμε είναι μία δοκιμασία, είναι ένα κατώφλι το οποίο πρέπει να περάσουμε προκειμένου να ωριμάσουμε. Ο πόνος αυτός είναι η άμυνά μας, η προσπάθειά μας να διατηρήσουμε ζωντανή την εικόνα του άλλου, προκειμένου να αναπληρώσουμε την πραγματική απουσία του.

Τι γίνεται όμως όταν πεθαίνει κάποιος δικός μας άνθρωπος και πρέπει να ενημερώσουμε τα παιδιά μας για την απώλεια του παππού ή της γιαγιάς του;

Είναι σημαντικό να δώσουμε στα παιδιά να καταλάβουν ότι ο θάνατος είναι μέρος της ζωής του ανθρώπου, χωρίς όμως να τα τρομοκρατήσουμε ή να τα αφήσουμε να φαντάζονται πράγματα με το μυαλό τους. Οι ασαφείς ή, ακόμα χειρότερα, οι καθόλου εξηγήσεις μπερδεύουν το παιδί και δημιουργούν γύρω από το θάνατο ένα πέπλο μυστηρίου. Δώστε του τις εξηγήσεις που αρμόζουν στην ηλικία του, προειδοποιήστε το για τον επικείμενο θάνατο και ενημερώστε το για το γεγονός της απώλειας. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται και τις παραμικρές κινήσεις ή αλλαγές στη συμπεριφορά και τα συναισθήματα των γονέων και των στενών συγγενών τους, οπότε θα ήταν μάταιο να προσπαθήσετε να κρύψετε κάτι τόσο μεγάλο και σημαντικό ή να πείτε ψέματα. Από την άλλη, τα παιδιά δεν χρειάζονται πάρα πολλές πληροφορίες ούτε μία ενδελεχή ενημέρωση μια κι έξω. Αφήστε τα να σας οδηγήσουν αυτά με τις ερωτήσεις τους. Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να δημιουργήσετε ένα κλίμα ανοικτό και δεκτικό στις απορίες και τη συζήτηση σχετικά με το θάνατο και την απώλεια. Διαβεβαιώστε το ότι θα είστε δίπλα του όποτε χρειαστεί να ρωτήσει κάτι.

Πώς να φερθούμε εμείς μπροστά του;

Το παιδί ακολουθεί τη συμπεριφορά των γονέων και κάθε σας κίνηση είναι γι’ αυτό ένα παράδειγμα προς μίμηση. Μπορείτε να εκφράσετε τη θλίψη σας μπροστά στο παιδί, ακόμα και να κλάψετε. Έτσι, θα δείξετε σε αυτό ότι δεν θα πρέπει να ντρέπεται ή να φοβάται για κάποιο συναίσθημά του, αφού όλα είναι αποδεκτά μέσα στην οικογένειά σας. Μην καταφύγετε όμως σε δραματικές εκφράσεις, καθώς σε αυτή την περίπτωση θα φέρετε το παιδί σε αμηχανία, αφού θα νιώθει ότι δεν μπορεί να σας ηρεμήσει ή να σας βοηθήσει με κάποιο τρόπο. Μιλήστε του γι΄αυτό που νιώθετε και εξηγήστε του ότι σε παρόμοιες καταστάσεις είναι φυσιολογικό οι άνθρωποι να στεναχωριούνται, ότι χρειάζεται λίγος χρόνος για να μπορέσουν να συνειδητοποιήσουν την απώλεια και να συνηθίσουν ότι ο άνθρωπός τους δεν θα είναι πια μαζί τους. Μην προσπεράσετε αυτό το σπουδαίο μάθημα για τα παιδιά, μην αρνηθείτε τα συναισθήματά σας και μην προσπαθήσετε να τα μετατρέψετε σε κάτι άλλο ή να τα εκλογικεύσετε. Δεν πρόκειται να διώξει αυτό που νιώθει από μέσα του. Τα παιδιά θέλουν να μάθουν από σας πώς να χειρίζονται τα αρνητικά συναισθήματά τους, έτσι ώστε να φερθούν ανάλογα και στο μέλλον σε παρόμοιες καταστάσεις, όπως ένα χωρισμός, μία αλλαγή δουλειάς, η απώλεια ενός σημαντικού προσώπου. Πρέπει να εξοικειωθούν με την απώλεια και να μάθουν πώς να την αντιμετωπίζουν. Επιτρέψτε τους λοιπόν να συγκινηθούν ελεύθερα και να σας μιλήσουν γι’ αυτό που τους πονάει περισσότερο.

Πώς να μιλήσουμε για τα συναισθήματα;

Εξηγείστε του ότι μπορεί να μην υπάρχει πια το αγαπημένο τους πρόσωπο κοντά τους ως φυσική παρουσία, αλλά υπάρχει μέσα στο μυαλό, την καρδιά τους και την ψυχή τους, ως αναμνήσεις, ως λόγια και ως σκέψη. Ναι, μιλήστε τους για την ψυχή. Τα παιδιά είναι σε θέση να αρχίζουν να εξοικειώνονται με τον εσωτερικό τους κόσμο και να τον εμπλουτίζουν σιγά σιγά. Μπορεί να μην μπορεί να εκφράσει αυτό που νιώθει με λόγια, αλλά ανακαλύψτε τις λέξεις πίσω από τις πράξεις του. Δείτε τι εικόνες αναπαριστά στις ζωγραφιές του και συζητήστε γιατί επέλεξε αυτά τα χρώματα, αυτά τα πρόσωπα και αυτά τα σχέδια. Ακούστε τις φανταστικές συζητήσεις που κάνει με τα παιχνίδια και τις κούκλες του και ρωτήστε το για κάποια σημεία που σας φαίνονται ως καλυμμένα συναισθήματα. Συνήθως, το παιδί επιλέγει να μιλήσει σε τρίτο πρόσωπο για τις δικές του σκέψεις και τα δικά του συναισθήματα, π.χ. «ο αρκούδος μου δεν μπορεί να κοιμηθεί σήμερα γιατί πονάει». Αφήστε το να εκφραστεί και ανοίξτε όλες τις διόδους επικοινωνίας μαζί του. Ανοίξτε την αγκαλιά του και παρηγορείστε το.

Όσον αφορά τα πρακτικά ζητήματα (νοσοκομείο, κηδεία, καθημερινότητα), τι κάνουμε;

Προτού πάρετε μαζί σας το παιδί στο νοσοκομείο ή στην κηδεία του αγαπημένου του προσώπου, θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας την ηλικία του και το νοητικό του επίπεδο. Βεβαιωθείτε ότι έχει καταλάβει τι πρόκειται να αντικρύσει, με κάθε λεπτομέρεια, έτσι ώστε να μη φοβηθεί και να μην τρομάξει. Εάν νιώσετε ότι είναι μπερδεμένο και ότι δεν είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει μία τέτοια κατάσταση, πείτε του ότι θα πάτε μαζί κάποια στιγμή να αποχαιρετήσετε τον παππού ή τη γιαγιά του. Είναι σημαντικό να πει και αυτό ένα τελευταίο αντίο στο αγαπημένο του πρόσωπο, έτσι ώστε να φύγει από μέσα του το βάρος ή ενοχή που έχει. Αν πάλι σας ακολουθήσει, βεβαιωθείτε ότι είναι πάντα κάποιος δίπλα του να το κρατάει και να το αγκαλιάζει, αλλά και να του εξηγεί οποιαδήποτε απορία του δημιουργηθεί. Ένα θέαμα με ένα άψυχο σώμα και πολλούς ανθρώπους να κλαίνε γύρω του είναι σίγουρα κάτι που θα του δημιουργήσει πολλά ερωτηματικά.

Οι ημέρες που θα ακολουθήσουν θα είναι δύσκολες για εσάς, αλλά τα παιδιά επανέρχονται γρήγορα όταν επιστρέψουν τα ίδια στη ρουτίνα τους. Τα παιδιά αγαπούν τη ρουτίνα, τις καθημερινές υποχρεώσεις και τα όρια, οπότε αφήστε τα να βρούνε ξανά τους γνωστούς τους ρυθμούς και βεβαιώστε τα ότι όποτε το επιθυμήσουν θα είστε εκεί για να συζητήσετε ό,τι θέλει.

Ποιο μήνυμα πρέπει να περάσουμε στο παιδί από όλο αυτό;

Ο θάνατος και το χρονικό διάστημα που περιβάλλει αυτό το γεγονός στη ζωή μας είναι μία περίοδος όπου μας δίνεται η ευκαιρία να αναλογιστούμε πολλά πράγματα: να ευγνωμονήσουμε τη ζωή που ζήσαμε πλάι σε αυτό τον άνθρωπο, να διαφυλάξουμε τις μοναδικές στιγμές που περάσαμε μαζί του ως κομμάτι του παρελθόντος μας, να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας και τις ενοχές μας και να δώσουμε μία ευκαιρία στον εαυτό μας να επανορθώσει με τους ανθρώπους που έχει τώρα δίπλα του. Άλλωστε, ο θάνατος πονάει τόσο γιατί μας δείχνει τη σημασία των ανθρώπινων σχέσεων στη ζωή μας κι έτσι μας ωθεί στη δημιουργία νέων σχέσεων και στην ενδυνάμωση των παλιών. 

Δυστυχία ή Ευτυχία; Διάλεξε...

Ένας άντρας πηγαίνει στο σοφό ραβίνο παρακαλώντας να τον βοηθήσει. 


"Ραβίνε" του λέει, "κοντεύω να τρελαθώ. Εγώ, η γυναίκα μου και τα έξι παιδιά μας, ζούμε σε ένα μικρό δωμάτιο. Δεν υπάρχει χώρος να στρίψεις. Ο θόρυβος και ο συνωστισμός κοντεύουν να μας τρελάνουν όλους. Δεν ξέρω τι να κάνω." 


"Έχεις κατσίκα;" τον ρωτάει ο ραβίνος. 


"Ναι" απαντάει ο άντρας. 


"Να τη βάλεις μέσα στο σπίτι", του λέει ο ραβίνος. 


"Τι εννοείς να τη βάλω μέσα στο σπίτι;" τον ρωτάει ο άντρας κατάπληκτος. 
"Μόλις τώρα δε σου εξήγησα ότι δεν υπάρχει χώρος να στρίψεις εκεί μέσα;" 


"Ζήτησες τη συμβουλή μου, έτσι δεν είναι;" του απαντάει αυστηρά ο ραβίνος. 


"Βέβαια, βέβαια" παραδέχεται ο άντρας πειθήνια. 


Πηγαίνει στο σπίτι του και βάζει την κατσίκα μέσα. Μία εβδομάδα αργότερα ο άντρας επισκέπτεται ξανά το ραβίνο, αυτή τη φορά βρίσκεται σε ακόμα μεγαλύτερη σύγχυση. 


"Ραβίνε μου", του λέει "δεν αξίζει μία τέτοια ζωή. Τώρα εκτός από όλα τα άλλα που γνωρίζεις, έχουμε να καθαρίζουμε και την κοπριά της κατσίκας. Δεν αντέχω άλλο". 


"Τότε", του λέει ο ραβίνος "βγάλε την κατσίκα έξω". 


Την άλλη μέρα πηγαίνει ο άντρας στο ραβίνο, του φιλάει το χέρι και του λέει, "Σε ευχαριστώ, ραβίνε μου! Τι ευτυχία να μην έχω την κατσίκα μέσα στο σπίτι. Υπάρχει χώρος να αναπνεύσεις, τόσος χώρος που δεν το πιστεύω, και χωρίς τη βρωμοκατσίκα. 
Η ζωή είναι υπέροχη!"


Δεν είναι μόνο οι αντικειμενικές συνθήκες που προξενούν δυστυχία ή και ευτυχία αλλά επίσης, ο τρόπος που ερμηνεύουμε αυτές τις συνθήκες. 




(Από το βιβλίο "Η φθορά στην ερωτική σχέση" της Α.M.Pines)

Το αλφάβητο του γονιού της νέας εποχής

“Μα τι επιτέλους σημαίνει να είσαι γονιός της νέας εποχής;” 

Ακολουθεί η απάντηση:

Aποφάσισε συνειδητά πως η ζωή με τα παιδιά είναι ωραία!

Βασίσου στη διαίσθησή σου, σ΄ αυτή την εσωτερική φωνή που ξέρει καλύτερα από κάθε ειδικό τι είναι καλύτερο για σένα και  την οικογένειά σου.

Γέλα όσο πιο συχνά μπορείς, με κάθε αφορμή, ακόμα κι αν χρειάζεται να διαβάζεις ανέκδοτα ή να βλέπεις κωμωδίες. Το γέλιο είναι βάλσαμο!

Δώσε την ενέργειά σου σε ό,τι αληθινά επιθυμείς (και όχι σε ό,τι σε φοβίζει, σε αδειάζει, σε κλείνει στο καβούκι σου)!

Επικεντρώσου στα θετικά χαρακτηριστικά και επιτεύγματα των παιδιών σου, στις μικρές και μεγάλες καθημερινές νίκες τους. Mε τον τρόπο αυτό τα βοηθάς να βρουν τη δική τους θέση στον ήλιο!

Ζήτα βοήθεια! Υπάρχουν γύρω σου φίλοι, συγγενείς, ειδικοί, επαγγελματίες, συνάδελφοι, άνθρωποι που μπορούν να συνεισφέρουν αρκεί να το ζητήσεις όταν χρειάζεται.

Ηρέμησε συνειδητά το νου σου όταν φλυαρεί και ρίχνει λάδι στη φωτιά των χειρότερων φόβων σου. Συνειδητοποίησε πως το χειρότερο σενάριο είναι κατά κανόνα μη πραγματοποιήσιμο, οπότε γιατί να τρομοκρατείσαι?

Θυμήσου ποια/ποιος ήσουν πριν γίνεις μαμά/μπαμπάς και ποια/ποιος πραγματικά είσαι πέρα  από το να είσαι γονιός.

Ισορρόπησε την ανάγκη σου να ελέγχεις τα παιδιά και τις καταστάσεις στην οικογενειακή ζωή με μια γερή δόση χιούμορ και αυτοσαρκασμού!

Κράτα  ζωντανή τη φλόγα του έρωτα ανάμεσα σε σένα και στο σύντροφό σου. Eίναι το καλύτερο δώρο για τα παιδιά σου! Aν είσαι μόνος ή μόνη δώσε στον εαυτό σου το δικαίωμα να ερωτευθεί ξανά!

Λύσε χωρίς ενδοιασμούς τα δεσμά που σε κρατούν ακινητοποιημένο σε αρνητικές πεποιθήσεις, παρωχημένα στερεότυπα, «πρέπει» και αντιλήψεις ξένες προς τις αρχές και τις αξίες σου.

Μείνε σταθερός στο λόγο σου. Το «όχι» σου να είναι πραγματικό «όχι», όπως και το «ναι» σου να είναι πραγματικό «ναι». Τα παιδιά θα λατρέψουν τη σταθερότητα και την αξιοπιστία σου ακόμα κι αν διαφωνούν μαζί σου.

Νιώσε τα συναισθήματά σου, όποια κι αν είναι, χωρίς να κρύβεσαι πίσω από το δάχτυλό σου. Μετά απελευθερώσου, συγχωρώντας τον εαυτό σου και τους άλλους και …απλά προχώρα παρακάτω!

Ξεβολέψου για τα καλά όταν πρόκειται να μάθεις στα παιδιά σου, έμπρακτα  με την ίδια σου τη στάση, μια δεξιότητα ή συμπεριφορά που θα τα βοηθήσει στην πορεία της ζωής τους. Αν θέλεις να πιστέψουν στα οφέλη της γυμναστικής, σήκω από τον καναπέ και γυμνάσου πρώτος εσύ. Αν θέλεις να γίνουν δημιουργικά και δραστήρια, πρώτος εσύ κλείσε την τηλεόραση και κάνε κάτι δημιουργικό!

Οραματίσου την οικογενειακή ζωή όπως θα ήθελες να είναι και μετά σήκωσε τα μανίκια για να κάνεις τη φαντασία σου πραγματικότητα!

Πάρε τα μαθήματα που σου φέρνει η ζωή και τα ίδια σου τα παιδιά, ακόμα κι αν ο εγωϊσμός σου κλονίζεται. Παραδέξου τα λάθη σου, άλλαξε και συνέχισε τη ζωή ανανεωμένος!

Ρύθμισε με μαεστρία το χρόνο σου για να προσφέρεις αποκλειστικά στον εαυτό σου μερικές στιγμές μοναχικότητας και ηρεμίας μέσα στην καθημερινότητα: λίγες βαθιές αναπνοές, ένα κομμάτι από την αγαπημένη σου σοκολάτα, μια βολτίστα…

Συνδέσου οπωσδήποτε με ανθρώπους που έχουν κοινά ενδιαφέροντα και ανησυχίες με σένα, γίνε μέλος σε ένα ευρύτερο δίκτυο (φυσικό και ψηφιακό) και – βεβαίως – γίνε συνδρομητής στο Newagemama.com ! Είναι δωρεάν και σε βοηθάει να  κρατάς ανοιχτή την πύλη προς το καινούργιο και το καλύτερο!

Ταξίδεψε όπου μπορείς με τα παιδιά, για να γνωρίσετε μαζί τη χαρά της περιπέτειας και της ανακάλυψης του καινούργιου!

Υπερασπίσου ενεργά, όπου χρειάζεται, τα δικαιώματα των παιδιών σου, έμπρακτα και μπροστά τους. Θα θυμούνται πάντα ότι η οικογένειά τους τα υποστηρίζει.

Φρόντισε τον εαυτό σου με αγάπη, όπως φροντίζεις και τα παιδιά σου.

Χόρεψε με τα παιδιά και το σύντροφό σου μέχρι που να βγεί στην επιφάνεια χαρούμενο το παιδί που κρύβεις μέσα σου!

Ψάξε να βρεις την άκρη σε ό,τι σε απασχολεί, αντλώντας πληροφορίες από πηγές, ρωτώντας τους κατάλληλους ανθρώπους, αναπτύσσοντας δραστηριότητα για να βελτιώσεις την ποιότητα της ζωής σου! Με τη στάση σου αυτή μαθαίνεις στα παιδιά να είναι δραστήρια και δυναμικά και όχι παθητικά και μεμψίμοιρα.

Ωθησε τα παιδιά σου προς την ανεξαρτησία και την προσωπική τους ολοκλήρωση, ακόμα κι αν δεν συμφωνείς με τις επιλογές τους. Αυτή είναι η πιο ακλόνητη απόδειξη σεβασμού προς την προσωπικότητά τους!

Για σένα φίλη και φίλε ποιο γράμμα είναι πιο σημαντικό; Και ποιο είναι πιο απαιτητικό για τη φάση που βρίσκεσαι τώρα; Περιμένω ανυπόμονα απαντήσεις!

(Από το http://newagemama.com)

Τα 5 καλύτερα παιχνίδια όλων των εποχών

Ολοκληρώνεται μια χρονιά και πολλοί συνάδελφοι φτιάχνουν λίστες με τις καλύτερες εφαρμογές του 2011. Χτες έτυχε να ακολουθήσω ένα σύνδεσμο και διάβασα ένα καταπληκτικό άρθρο του περιοδικού wired με τα 5 καλύτερα παιχνίδια όλων των εποχών.

Αυτό το άρθρο μάς έβαλε σε μια υπέροχη συζήτηση, βοήθησε ο καιρός, και είχε σαν αποτέλεσμα ατέλειωτα γέλια. Ατέλειωτες ώρες παιχνιδιού, μάθησης, ψυχαγωγίας χωρίς αυτό που θα ονομάζαμε, τυπικά, παιχνίδι ως αντικείμενο.

5. Τα κουτιά

Πλαστικό κουτί από το ΙΚΕΑ. Η γυναίκα μου τα αγόρασε για να έχει ταξινομημένα τα παιχνίδια της πρώτης ηλικίας. Μόλις άρχισαν να μπουσουλούν τα δίδυμα, τούμπα το κουτί κι έγινε μια πρώτης τάξεως περπατούρα. Πάει η ταξινόμηση και ήρθε το πρώτο οικογενειακό σοκ. Οι δύο έντονες προσωπικότητες ρυθμίζουν το σπίτι.  Αγώνες ταχύτητας στο διάδρομο για να κουραστούν και να πέσουν για ύπνο. Παράλληλα εγώ καμάρωνα ότι δεν περπατούν… Η μεγάλη περπάτησε στους 9 μήνες και 15 μέρες αργότερα ο μικρός… (Ο μικρός όμως σκαρφάλωνε σε οτιδήποτε.. Το χριστουγεννιάτικο δέντρο βρήκε νέα θέση… στο μπαλκόνι!!! Α και ο μικρός είναι 5 λεπτά μικρότερος αλλά τόσο σημαντικό στην ιεραρχία της οικογένειας)

Τα κουτιά βγαίνουν σε διάφορα χρώματα, σχήματα και μεγέθη και όταν εξαντληθεί η χρήση τους, με ένα μαρκαδόρο και μερικές κηρομπογιές αλλάζει όψη και ξεκινούν νέα παιχνίδια. Κουτιά από πλυντήρια, ψυγεία είναι το καλύτερο δώρο… Δυστυχώς η τεχνολογία κατέστρεψε  τα κουτιά από τηλεοράσεις που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν ως σπηλιές, σπίτια, μαγαζιά κλπ.

Μεγαλώνοντας τα παιδιά και τα κουτιά αποκτούν διαφορετικές χρήσεις…. Μην τολμήσετε να πετάξετε κουτιά χωρίς να ρωτήσετε τα παιδιά σας. Μπορείτε να προμηθευτείτε κουτιά από μαγαζιά που πουλούν κουτιά για συσκευασίες ή μετακομίσεις αλλά και ο μανάβης ή ο μπακάλης της γειτονιάς σας έχει μεγάλο στοκ …

4. Το νερό

Μπανιέρα, νιπτήρας και νεροχύτης. Διάφορα δοχεία όπου μεταφέρουν το νερό από το ένα δοχείο στο άλλο. Πλένουν τα ζωάκια τους. Φτιάχνουν παραμύθια. Θα χρειαστείτε σκαμπό για να τους βοηθήσετε να φτάσουν…και μερικά επιπλέον ρούχα…

Καλοκαίρι και φυσικά η λύση είναι… πισίνα φουσκωτή. Γεμάτη παιχνίδια… Για να μην γλιστρούν καλό είναι να επενδύσετε σε μια μοκέτα τεχνητού γκαζόν.

Νεροπίστολα και η απόλυτη διασκέδαση στον κήπο, παραλία, πιλοτή. Κυκλοφορούν σε πολλά σχέδια, μεγέθη και αποτελεσματικότητα. Το καλύτερο καλοκαιρινό δώρο…

Μεγαλώνοντας προστίθενται νέες διαστάσεις στο παλιό καλό παιχνίδι, τα μπουγέλα. Με νερομπούκαλα που στο καπάκι ανοίγεις μια τρύπα, σακούλες σούπερ μάρκετ, ποτήρια πλαστικά… οι επιλογές είναι δύο: προτιμάς μεγάλη ποσότητα αλλά στιγμιαία ή μεγάλη ποσότητα σε χρόνο… Παλιότερα κυκλοφορούσαν και οι μπουγελόφατσες, τελευταία κυκλοφορούν οι νερόμπομπες. Καταναλωτικά στοιχεία…

Φυσικά στις μικρότερες ηλικίες ενισχύουμε και τα περιβαλλοντικά θέματα ποτίζοντας τις γλάστρες όταν τελειώσει το παιχνίδι.

Παραλλαγή… Σαπουνόφουσκες… Νερό+υγρό σαπούνι πιάτων…

3. Το ξύλο, ή ραβδί, ή κλαδί…

Ένα λεπτό ίσο κομμάτι ξύλου μπορεί να πάρει άπειρες μορφές και χρήσεις. Πρώτα από όλα ανήκει στα παιχνίδια που είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείται σε εξωτερικούς χώρους. Υπάρχει σε αφθονία και με λίγο ψάξιμο μπορείτε να βρείτε ένα εξαιρετικό κομμάτι. Κάθε κομμάτι είναι μοναδικό. Το μοναδικό του μειονέκτημα είναι ότι αν είναι πολύ λεπτό σπάει εύκολα και σε αυτή την περίπτωση δεν μπορεί να αντικατασταθεί από κάποιο που να πλησιάζει την ομορφιά του ή την χρήση του. Η μεγάλη ποικιλία στις ποιότητες εξασφαλίζει και μεγάλη γκάμα παιχνιδιών…

Πολλές φορές στο μακρινό παρελθόν έκοψα κανένα δυο κλαδιά και τα πιο σκληρά τα έκανα τόξα και τα πιο μικρά με λίγο σύρμα μπροστά, για βάρος, γίνονταν εξαιρετικά βέλη. Καρεκλοπόδαρα από σκαμπό γίνονταν έξοχα όπλα.

Μεγαλύτερα και πιο σκληρά ξύλα γίνονταν έξοχα δόρατα, μετά την Γ’ Δημοτικού φυσικά και με ιδιαίτερη έξαρση στη Δ΄…, όπως και αυτοσχέδια σπαθιά.

Με τη προσθήκη 2-3 μέτρων πετονιά, ένα αγκίστρι κι ένα μικρό βαρίδι πέρασα άπειρες ώρες στη Ζάκυνθο ψαρεύοντας κεφάλους, ακόμα το θυμάμαι, σπάρους και χάνους.

Μικρότερο αλλά στο ίδιο πάχος γίνονταν σκυτάλη ή μεγαλύτερο σε μήκος ακόντιο σε αυτοσχέδιους αγώνες.

Must… από κλαριά φτιάχναμε και σφεντόνες…  αλλά με αυτό το παιχνίδι είχαμε πολλά προβλήματα που όλα ξεκινούσαν από την έλλειψη κατανόησης μια και κάτι θα έπρεπε να βάλουμε κάτι για σημάδι… και λυπόμασταν τα πουλάκια…

2. Ο σπάγκος, το σκοινί, η πετονιά.

Πόσες φορές δεν έδεσα διάφορα αντικείμενα αυτοκινητάκια, σκυλάκια έτσι ώστε να μπορούν να τα σύρουν… να τρέχουν και να προκαλούν έναν θόρυβο… τα παιδιά αγαπούν το τρέξιμο και το θόρυβο. Άλλωστε πολλές φορές μπορείς να επισκευάσεις κάτι με το σκοινί ή το σπάγκο.

Πετάν το χαρταετό και μετά από 1 λεπτό και 30 δεύτερα περνάς την υπόλοιπη μέρα προσπαθώντας να το ξεμπλέξεις και όταν τελειώσεις προφανώς έχει πέσει ο αέρας… Οπότε το επόμενο μάθημα είναι πώς δεν μπερδεύουμε την καλούμπα… και πώς την ξεμπερδεύουμε.
Μια από τις μεγαλύτερες απολαύσεις είναι να παρακολουθείς ένα γατί να κυνηγά ένα ασημόχαρτο δεμένο σε ένα μακρύ σπάγκο αλλά για να διατηρήσεις έντονο το ενδιαφέρον του θα πρέπει να το αφήνεις να κερδίζει μερικές φορές. Αγαπημένο καλοκαιρινό παιχνίδι των παιδιών μου με τα μικρά γατάκια της αυλής.Η γιαγιά μου μου μάθαινε το αργαλειό. Δένεις ένα κομμάτι σπάγκου και χρησιμοποιώντας τα δάχτυλα σου και δημιουργείς ένα σχήμα. Πρέπει ένας συμμαθητής σου να το πάρει από τα χέρια σου και να δημιουργήσει ένα άλλο σχέδιο. Δεν φτάσαμε ποτέ πάνω από το 4…

Και για τελευταίο άφησα το σκοινάκι. Όταν κάποια μαθήτρια φέρει  ένα σκοινάκι στο σχολείο τότε πέφτει επιδημία στην αυλή. Χειρότερα κι απ’ τις ψείρες. Μεγάλες παρέες κοριτσιών, συνήθως, διασκεδάζουν ώρες ατέλειωτες.

1. Το χώμα.

“Κάθε παιδί πρέπει να φάει 1 κιλό χώμα”

Ο πεθερός μου.

Μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε ως μιας πρώτης τάξης άσκηση για το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών χωρίς τις συνηθισμένες παρενέργειες των εμβολίων.

Μεγαλύτερη χαρά δεν υπάρχει από το να παίζουν τα παιδιά με το χώμα μέχρι μεγάλη ηλικία, αν δε δεχτούμε και την έννοια του παλιμπαιδισμού θα σημείωνα μέχρι πολύ μεγάλη ηλικία. Τα μικρά παιδιά λατρεύουν το χώμα και πολλές φορές έχει και πολλές μορφές όπως άμμο, λάσπη, κοσκινισμένο χώμα. Σε πολλά σπίτια που έχουν μικρά παιδιά και κάποιο υποτυπώδη κήπο, Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα, υπάρχει κάποιο σημείο που τα παιδιά σκάβουν.

Μάλιστα κάποιοι διέκριναν επιχειρηματική ευκαιρία και έφτιαξαν παιχνίδι ανασκαφής όπου τα παιδιά αγοράζουν ένα τούβλο από πηλό, το σκαλίζουν κι “ανακαλύπτουν” ένα απολίθωμα. Ενδιαφέρον

Το μοναδικό πρόβλημα με το συγκεκριμένο παιχνίδι είναι ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να εξηγήσεις σε ένα μικρό παιδί ότι το χώμα δεν πρέπει να μπει στο σπίτι. Στη συγκεκριμένη περίπτωση κυκλοφορεί ένα αξεσουάρ που λέγεται “ηλεκτρική σκούπα” ή ένα παλιότερο μοντέλο που λεγόταν “σκούπα και φαράσι”.

(Από το http://mcsotos.wordpress.com, διασκευή του http://www.wired.com/geekdad/2011/01/the-5-best-toys-of-all-time/)

Μερικές σκέψεις για τη βουλιμία

"Τρώω ακατάπαυστα, αλλά, αν με ρωτήσεις, δεν ξέρω να σου πω τι είναι πείνα. Ο άνθρωπος που τρώει ό,τι βρει γιατί δεν πεινάει."


"-...και πάω και τρώω.
- Τι τρώτε;
-Ξέρετε, θα το πω. Σκέφτηκα, τι μαλακίες με ρωτάει τώρα;
... Τρώω φαγητό.
-Τι θα πει "φαγητό";
-Θα πει γλυκά.
-Τι θα πει "γλυκά";
-Τρώω αυτό που μου λείπει. Τρώω τη γλύκα της ζωής. Τρώω χαρά. Τρώω ευχαρίστηση. Τι θυμήθηκα... Προχτές ήμουν με τη φίλη μου τη Χ. Κάναμε έρωτα κι ύστερα θέλησε να μου προσφέρει μία καριόκα. Εγώ δεν την ήθελα καθόλου. Τι να την κάνω, αφού είχα την original..."


"Όλη την εβδομάδα έτρωγα ασταμάτητα. Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι φερόμουν όπως ακριβώς τότε που, παιδάκι, περίμενα τον πατέρα μου με τις σακούλες τα καλούδια, που τα καταβρόχθιζα ασυγκράτητα. Μπορεί η μάνα μου να μην ήταν πια εκεί, όμως εκείνος, αν και δεν ερχόταν πάντοτε, ερχόταν κάποτε. Ήταν η ελπίδα μου."

"Τις τελευταίες μέρες μού συνέβη κάτι πρωτοφανές για μένα. Κάθομαι στο τραπέζι να φάω επειδή πεινάω. Δεν ξέρω αν σας το έχω πει, αλλά εγώ είμαι ο άνθρωπος που δεν έχει πεινάσει ποτέ, ούτε ξέρει τι θα πει πείνα. Πάντα τρώω βουλιμικά, όχι επειδή πεινάω. Και τώρα νιώθω ότι πεινάω. Είναι κάτι τελείως καινούργιο για μένα. Δέχτηκα φαίνεται κάτι τελικά: η μαμά δεν ζει, ο πατέρας δεν θα έρθει."

"Μου αρέσουν τα γλυκά. Όταν όμως αρχίζω να τρώω, τρώω τόσα, που στο τέλος μού πονάει το στομάχι μου. Το ξέρω έτσι θα γίνει, αλλά δεν μπορώ και το κάνω. Είναι σαν εκείνη την ώρα να εκδικείσαι τη σκέψη σου, το συναίσθημά σου, το μυαλό σου γενικότερα."

"Αν θέλεις να δεις έναν άνθρωπο που δεν έχει πεινάσει ποτέ, κοίτα εμένα: τρώω συνέχεια, ό,τι βρω μπροστά μου, χωρίς να πεινάω. Δεν ξέρω τι σημαίνει το αίσθημα της πείνας."

"Όταν με πιάνει η βουλιμία, παίρνω και τρώω ό,τι βρω μπροστά μου. Τρώω ασταμάτητα μέχρι που δεν μπορώ άλλο, και πρέπει να κάνω εμετό για να μη σκάσω. Όμως, δεν τρώω επειδή πεινάω. Ποτέ δεν έχω φάει επειδή πεινούσα. Δεν τρώω φαΐ. Τρώω χαρά. Τρώω αγάπη. Όσα δε χόρτασα ποτέ τρώω. Σε όλη μου τη ζωή, δεν χόρτασα ποτέ ζωή... Δεν χόρτασα ζωή."

"Αν υπάρχει άνθρωπος που δεν ξέρει τι θα πει πείνα, αυτός είμαι εγώ. Γιατί τρώω πάντοτε ό,τι βρω μπροστά μου, χωρίς να νιώθω αν πεινάω. Δεν ξέρω αν πεινάω ή δεν πεινάω. Το αίσθημα της πείνας και του κορεσμού έχει μπλοκάρει. Το μόνο που γίνεται είναι να τρώω και να μην τρώω ανάλογα με την κατάστασή μου, το πώς είμαι. Τρώω όταν είμαι άσχημα, όταν έχω λύπη ή ανία..."

"Πάντα κάτι δεν μου φτάνει κι έτσι με πιάνει βουλιμία. Όμως, αφού δεν σημαίνει "πεινάω", τότε τι σημαίνει "τρώω";"

"Δε νιώθω καλά με το σώμα μου. Κάποιος μέσα μου με επικρίνει συνέχεια για το πώς είμαι. Κι εγώ προσέχω συνέχεια, όλο αγωνία, τι τρώω, πώς φαίνομαι. Αλλά κάθε τόσο πέφτω με τα μούτρα και τρώω ό,τι βρω. Γλυκά κυρίως. Τρώω μέχρι που μου πονάει το στομάχι μου. Μάλλον αυτό προηγείται, επειδή αυτό που είμαι σήμερα είναι το σημείο όπου συναντιούνται δύο ηλικίες: το παιδί που θέλει να κάνει το δικό του, να φάει όσα γλυκά θέλει, να κάνει σκανταλιές... και κάποιος μεγάλος που το επικρίνει συνέχεια και το καταπιέζει. Το γλυκό δεν σου προσφέρει τίποτα, είναι ένα κενό. Κι εγώ όταν τρώω τα γλυκά μέχρι να πονέσω, τρώω το τίποτα, το κενό."


(Από το βιβλίο "Όπως ειπώθηκαν εκεί και ακούστηκαν" του Ν. Σιδέρη)