Σελίδες
"Ευτυχία δεν είναι να κάνεις πάντα αυτό που θέλεις, αλλά να θέλεις πάντα αυτό που κάνεις" (Λέων Τολστόι)
Κυριακή 2 Ιανουαρίου 2011
Όνειρα (Μέρος ΙΙ: Η ερμηνεία)
"Το όνειρο είναι ανοησία."
Η γνώμη σου πως το όνειρο είναι ανοησία σημαίνει απλώς ότι πίσω από το όνειρο κρύβεται μία δυσάρεστη ιστορία, την οποία δεν διατίθεσαι να μάθεις και ότι κάτι μέσα σου αντιστέκεται στην ερμηνεία αυτού του ονείρου. Παραμέρισε τις αντιστάσεις σου. Άρχισε την ερμηνεία.
Αν πιστεύετε ότι δεν ονειρεύεστε ή ότι δεν θυμάστε τα όνειρά σας, έχετε πάντα ένα σημειωματάριο δίπλα στο κρεβάτι σας. Σημειώστε όποιο κομμάτι του ονείρου θυμάστε το πρωί ή αν ξυπνήσετε μέσα στη νύχτα. Το άλλο πρωί ξαναφέρτε το όνειρο στο νου σας, πριν ακόμα ανοίξετε τα μάτια σας. Αγνοήστε την παραπλανητική εσωτερική φωνή που σας λέει πώς δεν χρειάζεται να το γράψετε, γιατί είναι τόσο ζωντανό που δεν θα το ξεχάσετε. Στο τέλος, ύστερα από επίμονη προτροπή ακόμα και οι πιο απειθάρχητοι θα αρχίσουν να θυμούνται τα όνειρά τους.
Διηγηθείτε και δεύτερη φορά τα όνειρά σας, γιατί οι ασυνέπειες ανάμεσα στις δύο αφηγήσεις μπορεί να σημαίνουν ότι τα σημεία αυτά είναι φλέγοντα μέσα στο όνειρο. Ακόμα, αν επαναλάβετε το όνειρο στον ενεστώτα του δίνετε πολλή ζωή και ξαναβυθίζεστε μέσα του.
"Ποιο συναίσθημα ένιωθες σε κάθε μέρος του ονείρου;"
Το πρώτο πράγμα που συνήθως ενδιαφέρει είναι το συναίσθημα του ονείρου. Στη συνέχεια επιλέγετε κάποια μέρη του ονείρου και κάνετε ελεύθερο συνειρμό πάνω στο περιεχόμενό του. Αφήνετε τη σκέψη σας να περιπλανηθεί ελεύθερα. Σκεφτείτε δυνατά. Πείτε ό,τι σας έρχετε στο νου. Μη λογοκρίνετε, μη διώχνετε σκέψεις επειδή δείχνουν ανόητες ή άσχετες.
"Ποια είναι τα συναφή γεγονότα της ημέρας που προηγήθηκε του ονείρου;"
Το όνειρο δανείζεται δομικό υλικό από το κατακάθι της ημέρας, αλλά για να είναι σημαντικές κάποιες εικόνες ώστε να συμπεριληφθούν μέσα του, πρέπει να τις έχουν ενισχύσει παλιότερες σημαντικές και συναισθηματικά φορτισμένες ανησυχίες. Μερικές φορές είναι χρήσιμο να θεωρήσει κανείς ότι όλα τα πρόσωπα του ονείρου είναι όψεις του ίδιου του ονειρευτή.
Το όνειρο είναι μία εξαιρετικά πλούσια ταπετσαρία υφασμένη με συγκλονιστικές σημαντικές αναμνήσεις του παρελθόντος. Και μόνο η συγκομιδή των αναμνήσεων αυτών μπορεί συχνά να είναι πολύτιμο εγχείρημα. Επίσης, τα πρόσωπα που εμφανίζονται στα όνειρα συχνά μπορούν να είναι σύνθετες φυσιογνωμίες, δεν μοιάζουν σε κανένα γνώριμο άνθρωπο, αλλά συγκεντρώνουν κομμάτια από πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι είχαν παίξει σημαντικό ρόλο στη ζωή μας κι έπειτα ξεχάστηκαν.
Το όνειρο είναι έκφραση μίας επιθυμίας
Σύμφωνα με τη θεωρία του Freud στο υποσυνείδητο βρίσκονται θαμμένες οι επιθυμίες και οι ορμές που εκφράζονται στα όνειρά μας. Όλοι οι "υγιείς" άνθρωποι έχουν ως ένα σημείο απωθημένες επιθυμίες και καταναλώνουν πολύ πνευματική ενέργεια για να τις διατηρούν κρυμμένες στο υποσυνείδητο. Όταν επεξεργαζόμαστε τα όνειρά μας πρέπει να παίρνουμε υπόψη μας 2 στοιχεία: το όνειρο όπως το θυμόμαστε και αυτό που συμβολίζει.
Η διαδικασία της λογοκρισίας που λειτουργεί στον ψυχισμό μας όταν είμαστε ξύπνιοι, συνεχίζει να λειτουργεί και στον ύπνο. Απλά είναι μειωμένη. Αποτέλεσμα αυτής της λογοκρισίας, έστω και μειωμένης, είναι τα βαθύτερα – ασυνείδητα κίνητρα, τα ένστικτα, οι καθηλώσεις και οι απαγορευμένες, από μια πλευρά του εαυτού μας , επιθυμίες, να μετατρέπονται στο περιεχόμενο που βλέπουμε στο όνειρο (έκδηλο), και να συμβολίζονται από στοιχεία και εικόνες από την καθημερινότητα.
Η εργασία του ονείρου κατορθώνει να αντικαταστήσει όλες τις οδυνηρές ιδέες με άλλες αντίθετές τους και να καταπιέσει τα αντίστοιχα δυσάρεστα συναισθήματα και τότε προκύπτει ένα όνειρο καθαρής ικανοποίησης, μία απτή εκπλήρωση επιθυμίας.
Τα όνειρα δυσαρέσκειας μπορεί να είναι και όνειρα τιμωρίας
Αυτό που εκπληρώνεται με αυτά είναι μία ασυνείδητη επιθυμία: να τιμωρηθεί ο ονειρευόμενος για μία απωθημένη ανεπίτρεπτη επιθυμία του. Τα όνειρα τιμωρίας δεν συνδέονται γενικά με την προϋπόθεση οδυνηρών υπολειμμάτων της ημέρας. Δημιουργούνται μάλλον πιο εύκολα υπό την αντίθετη προϋπόθεση, ότι τα υπολείμματα της ημέρας είναι ιδέες ικανοποίησης, αλλά εκφράζουν ανεπίτρεπτες ικανοποιήσεις.
Η σημασία των αριθμών στο όνειρο
Αριθμοί με μεγάλη συμβολική σημασία τείνουν να παρουσιάζονται στο όνειρο μεταμορφωμένοι σε εικόνες, αντικείμενα ή ιδέες προκειμένου να παραπλανήσουν τον ονειρευόμενο. Έτσι, ο άντρας που στο όνειρό του ανεβαίνει 50 σκαλοπάτια, ενδέχεται να κρύβει μέσα του άγχος για το θάνατο, καθώς σε λίγες μέρες γιορτάζει τα 50α γενέθλιά του(!). Η κοπέλα που ονειρεύεται ότι την χωρίζει ένα τετράγωνο επτά επί επτά μέτρων από το νεκρό αδερφό της είναι πιθανότατα επηρεασμένη από το ότι έχουν περάσει 7 χρόνια από το θάνατό του και φοβάται μήπως τον ξεχάσει.
Τα ορόσημα της ζωής
Γεγονότα όπως οι συναντήσεις με παλιούς συμμαθητές, τα γενέθλια ή οι επέτειοι συνδέονται με σημαντικά όνειρα. Έτσι, παρότι συνήθως γιορτάζουμε τα γενέθλια με δώρα, τούρτες, κάρτες και πάρτυ, τι γιορτάζουμε στην πραγματικότητα; Ίσως είναι μία προσπάθεια να αποδιώξουμε κάθε θλιβερή υπόμνηση της ανέκκλητης ροής του χρόνου, και τα όνειρα που σχετίζονται με αυτά τα ορόσημα αξίζει να ανιχνευτούν για τα συναισθήματα που ξυπνούν.
Ο ονειροποιός
Ο διαμορφωτής των ονείρων κατασκευάζει τέτοιες ονειρικές εικόνες έτσι ώστε να γίνεται δύσκολη η ερμηνεία τους χωρίς την πιο βαθιά και ουσιαστική ανάλυσή τους με τη χρήση συνειρμών. Αυτό συμβαίνει γιατί σκοπός του είναι να μην φέρει στην επιφάνεια επιθυμίες και φόβους του παρελθόντος τις οποίες για κάποιο λόγο έχουμε απωθήσει. Όταν όμως ξεκινάμε τη βαθύτερη ανάλυση των ονείρων και βελτιωνόμαστε στην ερμηνεία τους, ο ονειροποιός πασχίζει ακόμα πιο πολύ για την κάλυψη των εικόνων του ασυνειδήτου και δημιουργεί ακόμα πιο περίπλοκες ονειρικές εικόνες. Μην απογοητευτείτε.
Τα όνειρα μπορεί να γίνουν αφυπνιστικές εμπειρίες και να μετατραπούν σε προάγγελους αλλαγής.
Περιμένω τα όνειρα που σας έχουν προβληματίσει για να τα συζητήσουμε!
(Υλικό από το βιβλίο "Η ερμηνεία των ονείρων" του S. Freud και τα βιβλία "Το δώρο της ψυχοθεραπείας" και "Στον κήπο του Επίκουρου" του I. Yalom)
Όνειρα (Μέρος I: Η δημιουργία)
"Το όνειρο είναι ένας προμαχώνας κατά της κανονικότητας και του τετριμμένου χαρακτήρα της ζωής, μια ελεύθερη αναψυχή της δεσμευμένης φαντασίας, καθώς φέρνει άνω κάτω όλες τις εικόνες της ζωής και διακόπτει τη συνεχή σοβαρότητα του ενήλικου ανθρώπου με ένα χαρούμενο παιδικό παιχνίδι. Χωρίς τα όνειρα θα γερνούσαμε ασφαλώς νωρίτερα..."
Πέρα από τη θεωρία που θέλει το όνειρο ως απλά ένα "σωματικό" συμβάν, το όνειρο εξυπηρετεί μία λειτουργία και έχει ένα ωφέλιμο αποτέλεσμα. Πράγματα για τα οποία έχουμε ολοκληρώσει τη σκέψη μας δεν γίνονται ποτέ ονειρικά ερεθίσματα. Στα όνειρα συντελούν μόνο τα μισομελετημένα ή αυτά που περνούν φευγαλέα από το μυαλό μας. Τα όνειρα έχουν θεραπευτική, ανακουφιστική δύναμη, καθώς μέσα από αυτά μπορεί να επιτευχθεί αποφόρτιση της ψυχής. Η ψυχή δεν θέλει να συνεχίσει τις εντάσεις της ημέρας, αλλά να τις διαλύσει και να αναπαυτεί από αυτές.
Προσπαθώντας να εντοπίσουμε τις πηγές του ονείρου, καταλήξαμε σε πέντε είδη σύμφωνα με τον Freud και τον Jung:
1) Εξωτερική (αντικειμενική) αισθητήρια διέγερση: Η ψυχή παραμένει και στον ύπνο σε συνεχή επαφή με τον εξωσωματικό κόσμο, και παρόλο που κλείνουμε τις σπουδαιότερες αισθητήριες πύλες, τα μάτια, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τα ερεθίσματα από τα αισθητήρια όργανα εντελώς ούτε να μηδενίσουμε τη διεγερσιμότητά τους. Έτσι, μπορεί να εισχωρήσει στα μάτια δυνατό φώς, να ακουστεί ένα θόρυβος ή να διεγείρει τον βλεννογόνο υμένα της μύτης μία αρωματική ουσία. Μπορεί επίσης να απογυμνώσουμε μερικά μέλη του σώματος κάνοντας αθέλητες κινήσεις κι έτσι να αισθανθούμε ψύξη ή αλλάζοντας θέση να νιώσουμε πίεση ή ένα άγγιγμα. Για παράδειγμα, όταν χάνουμε τη νύχτα το σκέπασμά μας ονειρευόμαστε ότι περιφερόμαστε γυμνοί ή ότι πέσαμε στο νερό. Όταν τα πόδια προεξέχουν στο κρεβάτι ονειρευόμαστε ότι στεκόμαστε στο χείλος του γκρεμού ή ότι πέφτουμε από ύψωμα. Όταν αρχίζει να χτυπάει το ξυπνητήρι, ονειρευόμαστε καμπάνες, κουδουνάκια ή ακόμα και σπάσιμο πορσελάνης. Είναι εντυπωσιακή η ευχέρεια του ονείρου να εμπλέκει ξαφνικές εντυπώσεις από τον αισθητό κόσμο με τέτοιο τρόπο μέσα στις παραστάσεις του ώστε να αποτελούν μία καλά προετοιμασμένη καταστροφή!!!
2) Εσωτερική (υποκειμενική) αισθητήρια διέγερση: Οι εσωτερικές διεγέρσεις των αισθητηρίων οργάνων παίζουν ουσιαστικό ρόλο στις ονειρικές αυταπάτες, οι οποίες είναι πολύ ζωηρές εικόνες με πλούσιες εναλλαγές. Έτσι, μπορεί να κάνουμε δίαιτα και να ονειρευτούμε μία πιατέλα κι ένα χέρι με πηρούνι που παίρνει φαγητό. Να έχουμε πόνους στα μάτια και να έχουμε την παραίσθηση μικροσκοπικών σημαδιών που πρέπει με μεγάλη προσπάθεια να τα αποκρυπτογραφήσουμε.
3) Εσωτερικό σωματικό ερέθισμα: Σχεδόν όλα τα εσωτερικά μας όργανα, που σε υγιή κατάσταση δεν μας δηλώνουν καν την ύπαρξή τους, σε καταστάσεις ερεθισμού ή σε περιπτώσεις αρρώστιας είναι για μας πηγή ενοχλημάτων που μπορούν στον ύπνο μας να μας προειδοποιήσουν για αρρώστιες. Τα όνειρα των καρδιοπαθών είναι πολύ σύντομα και τελειώνουν με έντρομο ξύπνημα. Οι πνευμονοπαθείς ονειρεύονται συνήθως καταστάσεις ασφυξίας, συνωστισμού ή φυγής. Στις περιπτώσεις πεπτικών διαταραχών το όνειρο περιέχει εικόνες από τον κύκλο της απόλαυσης και της αηδίας.
4) Καθαρά ψυχικές πηγές ερεθισμάτων: Πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι οι άνθρωποι ονειρεύονται αυτά που κάνουν την ημέρα και ό,τι τους ενδιαφέρει στην αγρύπνια. Υπάρχει όμως και ο ισχυρισμός ότι το όνειρο αποσπά τον κοιμώμενο από τα ενδιαφέροντα της ημέρας και ότι μόνο τότε βλέπουμε στον ύπνο μας αυτά που πραγματικά μας συγκινούν, όταν έχουν χάσει την ελκυστικότητά τους.
5) Ενορμήσεις του ασυνείδητου: Όταν κάτι εξαφανίζεται από τη συνείδηση, δε διαλύεται στον αέρα ή παύει να υπάρχει – απλώς είναι εκτός της προσοχής μας, είναι φαινομενικά εξαφανισμένο (Jung). Έτσι, το ασυνείδητο συνίσταται κατά κύριο λόγο από ένα πλήθος περιεχομένων, που επισκιάζονται προσωρινά. Επίσης, εκτός από μία πλειοψηφία απλών αναμνήσεων, είναι δυνατόν να εμφανιστούν νέες σκέψεις που ποτέ πριν δεν ήταν συνειδητές. Αναπτύσσονται από τα σκοτεινά βάθη και αποτελούν σημαντικό μέρος της υποσυνείδητα αισθητής ψυχής.
Γιατί μετά το ξύπνημα ξεχνάμε το όνειρο;
Το πρωί το όνειρο διαλύεται, και μάλιστα το θυμόμαστε μόνο αποσπασματικά ενώ τη νύχτα ήταν μεγαλύτερο. Πολλές φορές ξέρουμε ότι είδαμε όνειρο αλλά όχι τι ακριβώς ονειρευτήκαμε. Από την άλλη, υπάρχουν όνειρα που διατηρούνται εξαιρετικά μακροχρόνια στη μνήμη. Ένας λόγος για τον οποίο ξεχνάμε τα όνειρα είναι επειδή οι εικόνες του ήταν πολύ αχνές, ενώ οι ζωηρότερες εικόνες διατηρούνται στη μνήμη. Επίσης, οι περισσότερες ονειρικές εικόνες αποτελούν βιώματα του παρελθόντος και αυτή η ιδιότητά τους συμβάλλει στο ξέχασμα των ονείρων. Ο πιο σημαντικός λόγος για τον οποίο ξεχνάμε τα όνειρα είναι το γεγονός ότι δεν συνάπτουν μεταξύ τους κατάλληλους δεσμούς και ειρμούς. Όπως αν σπάσουμε μία πρόταση στις επιμέρους λέξεις της και τις ανακατέψουμε τότε είναι δύσκολο να την απομνημονεύσουμε, έτσι και τα παράλογα συνονθυλεύματα στο όνειρο τα διατηρούμε πολύ δύσκολα και σπάνια. Αλλά και το γεγονός ότι το όνειρο δεν παίρνει σχεδόν ποτέ τακτοποιημένες αναμνήσεις από την άγρυπνη ζωή, αλλά μόνο μερικές λεπτομέρειες με τις οποίες φτιάχνει ένα νέο σύνολο, αποσυνδέει το όνειρο από τους συνειρμούς της άγρυπνης ζωής που ανακαλούμε στη μνήμη.
Εργασίες του Ονείρου
Συμπύκνωση: ολική ή μερική παράλειψη κάποιων στοιχείων του ονείρου ή άθροιση στοιχείων που έχουν κάτι κοινό μεταξύ τους
Μετάθεση: συναισθήματα, ιδέες ή επιθυμίες μεταφέρονται από το αρχικό τους αντικείμενο σε ένα πιο αποδεκτό υποκατάστατο για το Εγώ του ονειρευόμενου. Έτσι, είναι δυνατόν απαράδεκτες επιθυμίες και παρορμήσεις του ονειρευόμενου να αποδοθούν σε άλλο πρόσωπο του ονείρου.
Συμβολισμός: ιδέες ή αντικείμενα που είναι συναισθηματικά φορτισμένα αναπαριστώνται με αθώες εικόνες που συνδέονται κατά κάποιο τρόπο με την ιδέα ή το αντικείμενο. Έτσι, ο βασιλιάς και η βασίλισσα συνήθως αναπαριστούν τους γονείς, τα σκαλοπάτια ή το ανεβοκατέβασμά τους αναπαριστούν συμβολικά τη σεξουαλική πράξη, το "δεξιά" και "αριστερά" έχουν ηθική σημασία, καθώς ο δεξιός δρόμος είναι ο δρόμος του δικαίου ενώ ο αριστερός είναι του εγκλήματος, ενώ οι ταξιδιωτικές αποσκευές μπορεί να θεωρηθούν το βάρος μίας αμαρτίας ή λανθασμένης απόφασης που μας βαραίνει.
Πέρα από τη θεωρία που θέλει το όνειρο ως απλά ένα "σωματικό" συμβάν, το όνειρο εξυπηρετεί μία λειτουργία και έχει ένα ωφέλιμο αποτέλεσμα. Πράγματα για τα οποία έχουμε ολοκληρώσει τη σκέψη μας δεν γίνονται ποτέ ονειρικά ερεθίσματα. Στα όνειρα συντελούν μόνο τα μισομελετημένα ή αυτά που περνούν φευγαλέα από το μυαλό μας. Τα όνειρα έχουν θεραπευτική, ανακουφιστική δύναμη, καθώς μέσα από αυτά μπορεί να επιτευχθεί αποφόρτιση της ψυχής. Η ψυχή δεν θέλει να συνεχίσει τις εντάσεις της ημέρας, αλλά να τις διαλύσει και να αναπαυτεί από αυτές.
Προσπαθώντας να εντοπίσουμε τις πηγές του ονείρου, καταλήξαμε σε πέντε είδη σύμφωνα με τον Freud και τον Jung:
1) Εξωτερική (αντικειμενική) αισθητήρια διέγερση: Η ψυχή παραμένει και στον ύπνο σε συνεχή επαφή με τον εξωσωματικό κόσμο, και παρόλο που κλείνουμε τις σπουδαιότερες αισθητήριες πύλες, τα μάτια, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τα ερεθίσματα από τα αισθητήρια όργανα εντελώς ούτε να μηδενίσουμε τη διεγερσιμότητά τους. Έτσι, μπορεί να εισχωρήσει στα μάτια δυνατό φώς, να ακουστεί ένα θόρυβος ή να διεγείρει τον βλεννογόνο υμένα της μύτης μία αρωματική ουσία. Μπορεί επίσης να απογυμνώσουμε μερικά μέλη του σώματος κάνοντας αθέλητες κινήσεις κι έτσι να αισθανθούμε ψύξη ή αλλάζοντας θέση να νιώσουμε πίεση ή ένα άγγιγμα. Για παράδειγμα, όταν χάνουμε τη νύχτα το σκέπασμά μας ονειρευόμαστε ότι περιφερόμαστε γυμνοί ή ότι πέσαμε στο νερό. Όταν τα πόδια προεξέχουν στο κρεβάτι ονειρευόμαστε ότι στεκόμαστε στο χείλος του γκρεμού ή ότι πέφτουμε από ύψωμα. Όταν αρχίζει να χτυπάει το ξυπνητήρι, ονειρευόμαστε καμπάνες, κουδουνάκια ή ακόμα και σπάσιμο πορσελάνης. Είναι εντυπωσιακή η ευχέρεια του ονείρου να εμπλέκει ξαφνικές εντυπώσεις από τον αισθητό κόσμο με τέτοιο τρόπο μέσα στις παραστάσεις του ώστε να αποτελούν μία καλά προετοιμασμένη καταστροφή!!!
2) Εσωτερική (υποκειμενική) αισθητήρια διέγερση: Οι εσωτερικές διεγέρσεις των αισθητηρίων οργάνων παίζουν ουσιαστικό ρόλο στις ονειρικές αυταπάτες, οι οποίες είναι πολύ ζωηρές εικόνες με πλούσιες εναλλαγές. Έτσι, μπορεί να κάνουμε δίαιτα και να ονειρευτούμε μία πιατέλα κι ένα χέρι με πηρούνι που παίρνει φαγητό. Να έχουμε πόνους στα μάτια και να έχουμε την παραίσθηση μικροσκοπικών σημαδιών που πρέπει με μεγάλη προσπάθεια να τα αποκρυπτογραφήσουμε.
3) Εσωτερικό σωματικό ερέθισμα: Σχεδόν όλα τα εσωτερικά μας όργανα, που σε υγιή κατάσταση δεν μας δηλώνουν καν την ύπαρξή τους, σε καταστάσεις ερεθισμού ή σε περιπτώσεις αρρώστιας είναι για μας πηγή ενοχλημάτων που μπορούν στον ύπνο μας να μας προειδοποιήσουν για αρρώστιες. Τα όνειρα των καρδιοπαθών είναι πολύ σύντομα και τελειώνουν με έντρομο ξύπνημα. Οι πνευμονοπαθείς ονειρεύονται συνήθως καταστάσεις ασφυξίας, συνωστισμού ή φυγής. Στις περιπτώσεις πεπτικών διαταραχών το όνειρο περιέχει εικόνες από τον κύκλο της απόλαυσης και της αηδίας.
4) Καθαρά ψυχικές πηγές ερεθισμάτων: Πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι οι άνθρωποι ονειρεύονται αυτά που κάνουν την ημέρα και ό,τι τους ενδιαφέρει στην αγρύπνια. Υπάρχει όμως και ο ισχυρισμός ότι το όνειρο αποσπά τον κοιμώμενο από τα ενδιαφέροντα της ημέρας και ότι μόνο τότε βλέπουμε στον ύπνο μας αυτά που πραγματικά μας συγκινούν, όταν έχουν χάσει την ελκυστικότητά τους.
5) Ενορμήσεις του ασυνείδητου: Όταν κάτι εξαφανίζεται από τη συνείδηση, δε διαλύεται στον αέρα ή παύει να υπάρχει – απλώς είναι εκτός της προσοχής μας, είναι φαινομενικά εξαφανισμένο (Jung). Έτσι, το ασυνείδητο συνίσταται κατά κύριο λόγο από ένα πλήθος περιεχομένων, που επισκιάζονται προσωρινά. Επίσης, εκτός από μία πλειοψηφία απλών αναμνήσεων, είναι δυνατόν να εμφανιστούν νέες σκέψεις που ποτέ πριν δεν ήταν συνειδητές. Αναπτύσσονται από τα σκοτεινά βάθη και αποτελούν σημαντικό μέρος της υποσυνείδητα αισθητής ψυχής.
Γιατί μετά το ξύπνημα ξεχνάμε το όνειρο;
Το πρωί το όνειρο διαλύεται, και μάλιστα το θυμόμαστε μόνο αποσπασματικά ενώ τη νύχτα ήταν μεγαλύτερο. Πολλές φορές ξέρουμε ότι είδαμε όνειρο αλλά όχι τι ακριβώς ονειρευτήκαμε. Από την άλλη, υπάρχουν όνειρα που διατηρούνται εξαιρετικά μακροχρόνια στη μνήμη. Ένας λόγος για τον οποίο ξεχνάμε τα όνειρα είναι επειδή οι εικόνες του ήταν πολύ αχνές, ενώ οι ζωηρότερες εικόνες διατηρούνται στη μνήμη. Επίσης, οι περισσότερες ονειρικές εικόνες αποτελούν βιώματα του παρελθόντος και αυτή η ιδιότητά τους συμβάλλει στο ξέχασμα των ονείρων. Ο πιο σημαντικός λόγος για τον οποίο ξεχνάμε τα όνειρα είναι το γεγονός ότι δεν συνάπτουν μεταξύ τους κατάλληλους δεσμούς και ειρμούς. Όπως αν σπάσουμε μία πρόταση στις επιμέρους λέξεις της και τις ανακατέψουμε τότε είναι δύσκολο να την απομνημονεύσουμε, έτσι και τα παράλογα συνονθυλεύματα στο όνειρο τα διατηρούμε πολύ δύσκολα και σπάνια. Αλλά και το γεγονός ότι το όνειρο δεν παίρνει σχεδόν ποτέ τακτοποιημένες αναμνήσεις από την άγρυπνη ζωή, αλλά μόνο μερικές λεπτομέρειες με τις οποίες φτιάχνει ένα νέο σύνολο, αποσυνδέει το όνειρο από τους συνειρμούς της άγρυπνης ζωής που ανακαλούμε στη μνήμη.
Εργασίες του Ονείρου
Συμπύκνωση: ολική ή μερική παράλειψη κάποιων στοιχείων του ονείρου ή άθροιση στοιχείων που έχουν κάτι κοινό μεταξύ τους
Μετάθεση: συναισθήματα, ιδέες ή επιθυμίες μεταφέρονται από το αρχικό τους αντικείμενο σε ένα πιο αποδεκτό υποκατάστατο για το Εγώ του ονειρευόμενου. Έτσι, είναι δυνατόν απαράδεκτες επιθυμίες και παρορμήσεις του ονειρευόμενου να αποδοθούν σε άλλο πρόσωπο του ονείρου.
Συμβολισμός: ιδέες ή αντικείμενα που είναι συναισθηματικά φορτισμένα αναπαριστώνται με αθώες εικόνες που συνδέονται κατά κάποιο τρόπο με την ιδέα ή το αντικείμενο. Έτσι, ο βασιλιάς και η βασίλισσα συνήθως αναπαριστούν τους γονείς, τα σκαλοπάτια ή το ανεβοκατέβασμά τους αναπαριστούν συμβολικά τη σεξουαλική πράξη, το "δεξιά" και "αριστερά" έχουν ηθική σημασία, καθώς ο δεξιός δρόμος είναι ο δρόμος του δικαίου ενώ ο αριστερός είναι του εγκλήματος, ενώ οι ταξιδιωτικές αποσκευές μπορεί να θεωρηθούν το βάρος μίας αμαρτίας ή λανθασμένης απόφασης που μας βαραίνει.
(Υλικό από το βιβλίο "Η ερμηνεία των ονείρων" του S. Freud και τα βιβλία "Το δώρο της ψυχοθεραπείας" και "Στον κήπο του Επίκουρου" του I. Yalom)
Τετάρτη 8 Δεκεμβρίου 2010
Διαζύγιο - Μέρος Δ': Συμβουλευτική
Στόχος της συμβουλευτικής διαζυγίου είναι να βοηθήσει το ζευγάρι να αποσυνδεθεί από το γάμο με τις λιγότερες επιπτώσεις, τόσο για τους δύο συντρόφους όσο και για τα παιδιά, και να δημιουργήσει νέες σχέσεις. Οι συμβουλευτικές παρεμβάσεις, είτε σε ομαδική είτε σε ατομική βάση, μπορούν να βοηθήσουν το άτομο στα διαφορετικά στάδια του χωρισμού. Στόχος τους είναι η αποτελεσματική βοήθεια στο άτομο προκειμένου να ξεπεράσει το θρήνο του, να ανακτήσει την αυτοπεποίθηση του και να λειτουργήσει ικανοποιητικά σε όλους τους τομείς της ζωής.
Ένα ακόμα πολύ σημαντικό θέμα, στο οποίο εστιάζει η συμβουλευτική διαζυγίου, είναι η σχέση του κάθε γονέα με τα παιδιά αλλά και η σχέση των δύο γονέων απέναντι στα ζητήματα που αφορούν τα παιδιά τους. Η ψυχολογική κατάσταση των γονέων φαίνεται να σχετίζεται άμεσα με την προσαρμογή των παιδιών μετά το διαζύγιο.Σε κάθε μορφή ψυχοθεραπείας ή συμβουλευτικής υποστήριξης μετά το χωρισμό των γονέων, ο ειδικός προσπαθεί να δημιουργήσει ένα κλίμα όπου το κάθε μέλος της οικογένειας νιώθει ότι τόσο τα αισθήματα όσο και οι αντιλήψεις του γίνονται κατανοητά.
Ειδικότερα, όταν ο ειδικός έρχεται σε επαφή με τα παιδιά διαζευγμένων γονέων, καθοριστικός παράγοντας για μια ειλικρινή επικοινωνία μαζί τους είναι να αποφύγει να πάρει θέση υπέρ του ενός ή του άλλου γονέα.Το άτομο που εγκαταλείπεται μπορεί να έχει πραγματικούς φόβους για διάφορα θέματα, όπως τα οικονομικά και οι διακανονισμοί γύρω από την επιμέλεια των παιδιών, τα οποία ο θεραπευτής μπορεί να βοηθήσει να λυθούν. Πέρα από όλα αυτά, συμβαίνει συχνά όταν μια σχέση φτάνει στο τέλος της, να υπάρχουν αντιλήψεις που κάνουν τον χωρισμό ακόμα πιο δύσκολο. Το άτομο που εγκαταλείπεται μπορεί να έχει πραγματικούς φόβους για διάφορα θέματα, όπως τα οικονομικά και οι διακανονισμοί γύρω από την επιμέλεια των παιδιών, τα οποία ο θεραπευτής μπορεί να βοηθήσει να λυθούν.
Μια «παράλογη σκέψη» που προκαλείται από τον τερματισμό μιας σχέσης σχετίζεται με αντιλήψεις εξάρτησης όπως «Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτόν τον άνθρωπο».
Μια ακόμα «παράλογη σκέψη» που μπορεί να έχουν όσοι εγκαταλείπονται από τον σύντροφό τους είναι «κάτι λάθος πάει με μένα».
Από την άλλη πλευρά, οι σύζυγοι που εγκαταλείπουν τη σχέση μπορεί επίσης να νομίζουν ότι η διαδικασία του χωρισμού τους βλάπτει. Η πιο συνηθισμένη αντίδραση είναι τα αισθήματα ενοχής επειδή προκάλεσαν τόσο πόνο στο/στη σύντροφό τους και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Τις περισσότερες φορές είναι της αντίληψης ότι «Εγώ ευθύνομαι για τον πόνο. Πρέπει να κάνω κάτι για να τον απαλύνω».
Η Λογικο-θυμική προσέγγιση αναπτύχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του '50 από τον Αllbert Ellis. Στηρίζεται στο ότι τα συναισθηματικά προβλήματα (άγχος , φόβος κλπ) που αντιμετωπίζει κάποιο άτομο οφείλονται σε παράλογες σκέψεις που κάνει και τις οποίες μπορεί να αντικαταστήσει με άλλες λογικές σύμφωνα με την λογική του σκέψη.
Στην περίπτωση του διαζυγίου οι «παράλογες» ιδέες που υποθετικά υπάρχουν σε όλα τα μέλη της οικογένειας μπορούν να είναι:
1. Είναι καταστροφικό εάν οι γονείς πάρουν διαζύγιο, για τους ίδιους αλλά και για τα παιδιά.
2. Στην περίπτωση που πάρουν διαζύγιο οι γονείς, αυτοί θα πάψουν να αγαπούν τα παιδιά τους.
3. Το ίδιο το διαζύγιο δρά καταλυτικά (αρνητικά) στους γονείς και στα παιδιά για την μετέπειτα ζωή τους.
4. Τα παιδιά ως ενήλικες υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να κάνουν και τα ίδια προβληματικό γάμο.
5. Το ότι πρόκειται να πάρει κάποιο άτομο διαζύγιο πρέπει να τον απασχολεί συνέχεια.
6. Είναι καλύτερο να αποφύγεις το να συζητήσεις τα προβλήματα που έχεις με τον/την σύζυγο γιατί αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διαζύγιο.
7. Είναι δύσκολο να προσαρμοστείς σε μια νεα κατάσταση, αυτή μετά το διαζύγιο. Είναι σίγουρη η μοναξιά, η οποία είναι κάτι το τρομερά καταστροφικό.
8. Το διαζύγιο είναι αναπόφευκτο αφού έτσι οδηγούνται τα πράγματα.
9. Οι συνέπειες του διαζυγίου για τα παιδιά είναι καταστροφικές.
10. Το κοινωνικό περιβάλλον είναι αυτό που με εμποδίζει να πάρω διαζύγιο, η επικριτική του στάση είναι κάτι που δεν αντέχω.
Κατόπιν ο στόχος είναι η μείωση της αυτοκαταστροφικής τάσης των συζύγων εξηγώντας τους την σχέση που υπάρχει μεταξύ των συμπτωμάτων που έχει και του ίδιου του γεγονότος και του μηχανισμού που παρεμβάλλεται, δηλαδή των παγιωμένων ιδεών του.
Στην συνέχεια επιχειρείται η αντικατάσταση των παραπάνω παράλογων ιδεων με λογικές και η πιο λογική «σκέψη» (εσωτερικός διάλογος):
1. Οι γονείς σκοπεύουν να διαλύσουν το γάμο τους, να ζουν σε ξεχωριστά σπίτια γιατί δεν αγαπούν πια ο ένας τον άλλον και δεν μπορούν να ζήσουν μαζί χωρίς να τσακώνονται. Το διαζύγιο δεν οφείλεται σε οτιδήποτε που μπορεί να έχουν κάνει τα παιδιά.
2. Η πρόθεσή τους είναι να εξακολουθήσουν να υπάρχουν ως γονείς για τα παιδιά τους, να τα αγαπούν και να τα φροντίζουν ώσπου να μεγαλώσουν. Υπόσχονται ότι αυτό θα γίνει έστω κι αν ξαναπαντρευτούν και έχουν άλλα παιδιά.
3. Τα παιδιά θα ζουν στο σπίτι του ενός από τους δύο γονείς και θα επισκέπτονται τον άλλον τακτικά. Θέλουν και οι δύο να διατηρηθεί ο δεσμός των παιδιών με τον άλλο γονέα.
4. Ο χωρισμός είναι οριστικός έστω κι αν διατηρηθούν φιλικές σχέσεις μεταξύ των γονέων. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα ξαναζήσουν μαζί.
5. Μετά το διαζύγιο υπάρχει περίπτωση να βιώσει μοναξιά ο ένας ή και οι δύο σύζυγοι αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αυτή θα συνεχιστεί και στο μελλον.
6. Οι γονείς γνωρίζουν ότι τα παιδιά θα θυμώσουν, θα ανησυχήσουν, θα νιώσουν ανασφάλεια. Λυπούνται γι'αυτό και θα βοηθήσουν τα παιδιά τους να ελέγξουν αυτά τα συναισθήματα.
7. Το διαζύγιο δεν είναι δυστυχώς σπάνιο σήμερα. Γι'αυτό και τα παιδιά δεν πρέπει να αισθάνονται διαφορετικά από τα άλλα ή να ντρέπονται γιατί οι γονείς τους έχουν χωρίσει.
8. Το ότι οι γονείς πήραν διαζύγιο δεν σημαίνει ότι αυτοί δεν μπορούν να ξαναπαντρευτούν και τα παιδιά τους θα κάνουν αποτυχημένους γάμους.
9. Η απόφαση για το διαζύγιο είναι αποκλειστικά των δύο συντρόφων, ή οποία έχει παρθεί με υπευθυνότητα, ψυχραιμία και διάλογο.
10. Οι γονείς, μαζί ή ξεχωριστά, θα συζητούν με τα παιδιά όλα τα παραπάνω και πριν και μετά το διαζύγιο. Είναι δύσκολο γι'αυτά να προσαρμοσθούν στη νέα κατάσταση και πρέπει να εκδηλώνουν τα συναισθήματά τους με όποιο τρόπο θέλουν και να είναι ελεύθερα να βάζουν ερωτήματα που οι γονείς θα προσπαθήσουν να απαντήσουν.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να προετοιμάσουν τα παιδιά τους και να τα βοηθήσουν να βιώσουν το διαζύγιο όσο πιο ανώδυνα γίνεται?10. Οι γονείς, μαζί ή ξεχωριστά, θα συζητούν με τα παιδιά όλα τα παραπάνω και πριν και μετά το διαζύγιο. Είναι δύσκολο γι'αυτά να προσαρμοσθούν στη νέα κατάσταση και πρέπει να εκδηλώνουν τα συναισθήματά τους με όποιο τρόπο θέλουν και να είναι ελεύθερα να βάζουν ερωτήματα που οι γονείς θα προσπαθήσουν να απαντήσουν.
- Να συνειδητοποιήσουν ότι όσο έντονες και αν είναι οι διαφορές τους θα πρέπει να τις εξομαλύνουν προκειμένου να διατηρήσουν ικανοποιητική επικοινωνία και συνεργασία για τα θέματα των παιδιών
- Να είναι και οι δύο παρόντες όταν ανακοινώνουν στα παιδιά τον επικείμενο χωρισμό και να τα διαβεβαιώνουν ότι δεν οφείλεται σε αυτά ο χωρισμός τους και ότι θα συνεχίσουν να τα αγαπούν.
- Να φροντίζουν από κοινού για τις ανάγκες των παιδιών τους με στόχο να μην αλλάξουν προς το χειρότερο οι συνθήκες διαβίωσης των παιδιών.
- Να διασφαλίζονται οι συχνές συναντήσεις ή η επικοινωνία με τον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια.
- Να προσπαθήσει ο γονέας που έχει την επιμέλεια να διατηρήσει τις καθημερινές συνήθειες του παιδιού, που θα του προσφέρουν μια σταθερότητα σε μια περίοδο έντονων αλλαγών.
- Να δείχνουν κατανόηση σε τυχόν δύσκολη συμπεριφορά των παιδιών αλλά παράλληλα να συνεχίσουν να οριοθετούν συμπεριφορές και συνήθειες των παιδιών.
- Να μην επιφορτίσουν τα παιδιά με ευθύνες που δεν αρμόζουν στην ηλικία τους.
Ετικέτες
γονείς,
διαζύγιο,
επικοινωνία,
οικογένεια,
παιδιά,
παράλογες πεποιθήσεις,
πρέπει,
συμβουλευτική,
albert ellis
Διαζύγιο - Μέρος Γ': Η επίδραση στα παιδιά
Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται ένα παιδί το διαζύγιο και επηρεάζεται από αυτό εξαρτάται από:
α) τα ατομικά του χαρακτηριστικά: Ορισμένα από τα χαρακτηριστικά των παιδιών τα κάνουν πιο ευάλωτα και ευπαθή στο έντονο στρές και την νέα κατάσταση που προκύπτει από το διαζύγιο, ενώ κάποια άλλα χαρακτηριστικά τους προσδίδουν ψυχική αντοχή. Έτσι τα παιδιά με «δύσκολη» ιδιοσυγκρασία και προβλήματα συμπεριφοράς είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα ενός διαζυγίου από τα παιδιά που έχουν αναπτύξει κοινωνική ωριμότητητα και υπευθυνότητα.
β) τη σύνθεση της οικογένειας: Η απουσία του ενός γονέα έχει σαν επίπτωση στο παιδί την ελλιπή κοινωνικοποίηση του και την απουσία προτύπου ταύτισης. Παράλληλα έχουμε την ρήξη των συναισθηματικών δεσμών με τον απόντα γονέα, πράγμα που συμβαίνει στα μικρότερης ηλικίας παιδιά. Η ελλιπής κοινωνικοποίηση περιλαμβάνει και παράμετρους όπως την προβληματική εξέλιξη της προσωπικότητας και την διαμόρφωση των σχέσεων με το άλλο φύλο. Σημειώνεται και η μείωση της επίβλεψης και πειθαρχίας των παιδιών.
γ) την οικονομική εξέλιξη της οικογένειας: Φαινόμενα, όπως η χαμηλού επιπέδου εκπαίδευση των παιδιών, η μείωση της σχολικής επίδοσης και η μείωση των εξωσχολικών δραστηριοτήτων, συχνά παρουσιάζονται λόγω της επιπλέον απασχόλησης των μητέρων προκειμένου να αντιμετωπίσουν την νεα οικονομική κατάσταση, την μείωση του χρόνου που διαθέτουν στα παιδιά, ενώ δεν απουσιάζει και το φαινόμενο της εγκατάλειψης της εκπαίδευσης από τα παιδιά, προκειμένου να συνεισφέρουν στο εισόδημα της οικογενείας.
δ) την ψυχολογική κατάσταση των γονέων: Η μειωμένη ικανότητα των γονέων στην αντιμετώπιση του στρες έχει σαν αποτέλεσμα την μειωμένη ικανότητητα τους στο γονεικό ρόλο.
ε) τη λειτουργία της οικογένειας: Αναφέρεται στις μεταβολές των σχέσεων μεταξύ των γονέων και μεταξύ γονέων και παιδιών.Οι συγκρούσεις τόσο πριν, όσο και μετά το διαζύγιο σηματοδοτούν την προσαρμογή των παιδιών στο διαζύγιο. Έρευνες έχουν δείξει ότι η συνεχής εχθρότητα μεταξύ των γονέων και το αντίστοιχο συναισθηματικό κλίμα που προκαλεί δημιουργεί άχγος, στρες, ανασφάλεια, κατάθλιψη, καθώς και ποικίλλα προβλήματα συμπεριφοράς στα παιδιά.
α) τα ατομικά του χαρακτηριστικά: Ορισμένα από τα χαρακτηριστικά των παιδιών τα κάνουν πιο ευάλωτα και ευπαθή στο έντονο στρές και την νέα κατάσταση που προκύπτει από το διαζύγιο, ενώ κάποια άλλα χαρακτηριστικά τους προσδίδουν ψυχική αντοχή. Έτσι τα παιδιά με «δύσκολη» ιδιοσυγκρασία και προβλήματα συμπεριφοράς είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα ενός διαζυγίου από τα παιδιά που έχουν αναπτύξει κοινωνική ωριμότητητα και υπευθυνότητα.
β) τη σύνθεση της οικογένειας: Η απουσία του ενός γονέα έχει σαν επίπτωση στο παιδί την ελλιπή κοινωνικοποίηση του και την απουσία προτύπου ταύτισης. Παράλληλα έχουμε την ρήξη των συναισθηματικών δεσμών με τον απόντα γονέα, πράγμα που συμβαίνει στα μικρότερης ηλικίας παιδιά. Η ελλιπής κοινωνικοποίηση περιλαμβάνει και παράμετρους όπως την προβληματική εξέλιξη της προσωπικότητας και την διαμόρφωση των σχέσεων με το άλλο φύλο. Σημειώνεται και η μείωση της επίβλεψης και πειθαρχίας των παιδιών.
γ) την οικονομική εξέλιξη της οικογένειας: Φαινόμενα, όπως η χαμηλού επιπέδου εκπαίδευση των παιδιών, η μείωση της σχολικής επίδοσης και η μείωση των εξωσχολικών δραστηριοτήτων, συχνά παρουσιάζονται λόγω της επιπλέον απασχόλησης των μητέρων προκειμένου να αντιμετωπίσουν την νεα οικονομική κατάσταση, την μείωση του χρόνου που διαθέτουν στα παιδιά, ενώ δεν απουσιάζει και το φαινόμενο της εγκατάλειψης της εκπαίδευσης από τα παιδιά, προκειμένου να συνεισφέρουν στο εισόδημα της οικογενείας.
δ) την ψυχολογική κατάσταση των γονέων: Η μειωμένη ικανότητα των γονέων στην αντιμετώπιση του στρες έχει σαν αποτέλεσμα την μειωμένη ικανότητητα τους στο γονεικό ρόλο.
ε) τη λειτουργία της οικογένειας: Αναφέρεται στις μεταβολές των σχέσεων μεταξύ των γονέων και μεταξύ γονέων και παιδιών.Οι συγκρούσεις τόσο πριν, όσο και μετά το διαζύγιο σηματοδοτούν την προσαρμογή των παιδιών στο διαζύγιο. Έρευνες έχουν δείξει ότι η συνεχής εχθρότητα μεταξύ των γονέων και το αντίστοιχο συναισθηματικό κλίμα που προκαλεί δημιουργεί άχγος, στρες, ανασφάλεια, κατάθλιψη, καθώς και ποικίλλα προβλήματα συμπεριφοράς στα παιδιά.
Αντίθετα, οι καλές σχέσεις και η ποιοτική επικοινωνία μεταξύ παιδιών και γονέων μετά το χωρισμό βοηθά στη καλή προσαρμογή των παιδιών και στην άμβλυνση των προβλημάτων.
...
Οι έρευνες δείχνουν ότι δεν είναι το διαζύγιο αυτό κάθε αυτό που μπορεί να δημιουργήσει κοινωνικοψυχολογικές δυσκολίες στα παιδιά, αλλά το πώς οι ίδιοι οι γονείς διαχειρίζονται το διαζύγιο. Όταν οι έρευνες επικεντρώσουν στις άμεσες συνέπειες του διαζυγίου τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες παιδιών είναι μικρές αλλά σημαντικές και τείνουν να μειώνονται με την πάροδο του χρόνου καθώς οι σχέσεις των γονέων εξομαλύνονται και τα παιδιά προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες. Όταν όμως τα παιδιά αυτά που έχουν βιώσει διαζύγιο μελετούνται και κατά την ενηλικίωσή τους, φαίνεται πως ο χωρισμός των γονέων, αν δεν έχει ακολουθήσει ήπιες και συναινετικές διαδικασίες, μπορεί να αφήσει ένα σημαντικό αποτύπωμα που να επηρεάζει διάφορους τομείς της ενήλικης ζωής τους.
ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
-σε παιδιά προσχολικής ηλικίας
-Διαταραχές ύπνου
-Παλινδρόμηση στον έλεγχο των σφιγκτήρων (ούρηση, αφόδευση, νυχτερινή ενούρηση)
-Διαταραχές στο φαγητό
-Εριστικότητα
-Επιθετικότητα
-Αυξημένη ανησυχία
-Υπερκινητικότητα
-Επιθυμία για επανασύνδεση γονέων
-Καθυστέρηση στη γλωσσική ανάπτυξη
-σε παιδιά σχολικής ηλικίας
-Κατάθλιψη
-Απόσυρση
-Φόβος εγκατάλειψης
-Άγχος
-Φαντασιώσεις για προσωπική ευθύνη
-Φαντασιώσεις για συμφιλίωση των γονέων
-Θυμός προς το γονέα που αναλαμβάνει την επιμέλεια, γιατί θεωρείται υπεύθυνος για την αποχώρηση του άλλου γονέα
-Πτώση της σχολικής επίδοσης
-Αλλαγές στη συμπεριφορά
-Αισθήματα απώλειας ή απόρριψης
-Ντροπή
-Εσωτερικές συγκρούσεις για την "θέση" που θα πάρουν υπέρ του ενός ή του άλλου γονέα
-Πονοκέφαλοι, πόνοι στο στομάχι, ψυχοσωματικά συμπτώματα
-σε παιδιά εφηβικής ηλικίας
-Δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις, στην διαμόρφωση της ταυτότητάς τους και στην επίτευξη της αυτονομίας τους
-Θλίψη
-Συναισθήματα ντροπής
-Επιθετικές μορφές συμπεριφοράς
-Μείωση σχολικής επίδοσης
-Δυσκολίες συγκέντρωσης
-Συμπτώματα κατάθλιψης
-Σωματικά συμπτώματα
-Απομυθοποίηση γονέων και έντονη κριτική στάση απέναντί τους
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ (ενήλικες που βιώσαν το διαζύγιο ως παιδιά)
-Δυσάρεστες μνήμες
-Αισθήματα λύπης για το χωρισμό
-Ανησυχία μήπως επαναλάβουν έναν τέτοιο γάμο και οι ίδιοι
-Αίσθημα ανικανοποίητου
-Μη ικανοποιητική συζυγική ζωή
-Επιφυλακτικότητα στις σχέσεις
ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ (...κι όμως υπάρχουν!)
-Τα παιδιά απαλλάσσονται από το αρνητικό κλίμα των συνεχών συγκρούσεων μέσα στην οικογένεια
-Οι γονείς αλλάζουν τη συμπεριφορά τους και τους τρόπους που εκδηλώνουν το ενδιαφέρον τους προς τα παιδιά. Αφιερώνουν περισσότερο χρόνο ή πιο ποιοτικό χρονο και είναι πρόθυμοι να μοιραστούν περισσότερες εμπειρίες μαζί τους, να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες τους, να συζητήσουν με αυτά και να διατηρήσουν μια πιο στενή συναισθηματική επαφή.
Διαζύγιο - Μέρος Β': Στάδια χωρισμού & προσαρμογής
Η διαδικασία του χωρισμού είναι ιδιαίτερα σύνθετη, γιατί οι δεσμοί των συζύγων λειτουργούν σε πολλά διαφορετικά επίπεδα (συναισθηματικό, σεξουαλικό, κοινωνικό, οικογενειακό, νομικό και οικονομικό), οπότε είναι πιθανό η ρήξη στον καθένα από αυτούς τους δεσμούς να συμβεί σε διαφορετικό χρονικό διάστημα. Για παράδειγμα, η ρήξη των συναισθηματικών δεσμών συμβαίνει συνήθως πολύ νωρίτερα από το φυσικό χωρισμό.
Το διαζύγιο, ως κατάληξη μιας, συνήθως, μακρόχρονης κρίσης του γάμου πλήττει τόσο τους συζύγους όσο και τα παιδιά. Έτσι, το διαζύγιο μπορεί να θεωρηθεί, όχι ως η λύση του προβλήματος, αλλά ως η λιγότερο κακή λύση στην προϋπάρχουσα, βασανιστική και τραυματική οικογενειακή κρίση.
Για τη λεπτομερέστερη ανάλυση του διαζυγίου, αποδείχτηκε χρήσιμη από πολλούς ερευνητές, η διάκριση τριών φάσεων:
1. η φάση της έντασης στις σχέσεις των συζύγων
2. η φάση της δικαστικής αντιδικίας, και
3. η φάση μετά το διαζύγιο, όπου διαμορφώνεται μια νέα κατάσταση για τα μέλη της πρώην οικογένειας.
Στην 1η φάση: η ένταση αρχίζει ενώ συνειδητοποιείται η διάσταση ανάμεσα στους συζύγους. Αρχικά δε θέλουν να αποδεχθούν το γεγονός, αναπτύσσουν διάφορους μηχανισμούς άμυνας, προσπαθούν συχνά να "προστατέψουν" τα παιδιά και τους εαυτούς τους από τις επιπτώσεις της διάστασης. Πρόκειται για το λεγόμενο "συναισθηματικό διαζύγιο", που όμως δε φτάνει σε ανοιχτή εκδήλωση και ρήξη, καθώς οι σύζυγοι αρνούνται το μέγεθος και το βάθος των διαφορών τους, διατηρώντας έτσι μια επισφαλή ισορροπία μέσα στην οικογένεια. Στην πρώτη, ωστόσο, αφορμή η συχνά μακρόχρονη αλλά εύθραυστη ισορροπία (ομοιόσταση) διαταράσσεται, καταρρέει και η κρίση εκδηλώνεται πλέον ανοιχτά. Η σκέψη για ενδεχόμενο χωρισμό γίνεται κοινή απόφαση για διάζευξη. Οι ψυχολογικές αντιδράσεις των συζύγων είναι συνήθως: συμπτώματα κατάθλιψης, αίσθημα απαξίας, αϋπνίες, οδύνη, ανορεξία, ακόμα και τάσεις αυτοκτονίας.
Τα παιδιά, σε αυτή τη φάση, στέκονται ως μάρτυρες της έντασης, την οποία δεν κατανοούν, ενώ παραμελούνται από τους προβληματισμένους και μάλλον αποδιοργανωμένους γονείς τους.
Στη 2η φάση, αρχίζουν οι διαδικασίες υλοποίησης του χωρισμού, ενώ ο ένας από τους συζύγους έχει ήδη απομακρυνθεί.
Μέσα από αυτές τις διαδικασίες, εκδηλώνεται μια έντονη επιθετικότητα, που μπαίνει στη θέση της προηγούμενης κατάθλιψης, με έντονη διάθεση καταστροφής και εκδίκησης. Η αυτοδικία είναι το κύριο γνώρισμα αυτής της φάσης. Όταν μάλιστα υπάρχουν παιδιά, οι απαραίτητες ρυθμίσεις που αφορούν την τύχη τους, (επιμέλεια, διατροφή κτλ.) γίνονται αφορμή και πεδίο συγκρούσεων, οι οποίες συνήθως περνούν και στα παιδιά, με αποτέλεσμα αυτά να διχάζονται και να μένουν συναισθηματικά στερημένα. Ακόμα και ο γονιός με τον οποίο ζουν δεν είναι σε θέση να τους προσφέρει την απαραίτητη συναισθηματική κάλυψη, εξαιτίας των προσωπικών αναγκών και της ταραγμένης ψυχικής του ισορροπίας.
Στην 3η φάση: Μετά την έκδοση του διαζυγίου και τη ρύθμιση της επιμέλειας, της διατροφής και της επικοινωνίας με τα παιδιά, οι πρώην σύζυγοι βρίσκονται μπροστά σε μια καινούργια κατάσταση, στην οποία και πρέπει να προσαρμοστούν. Η επιτυχία της προσαρμογής εξαρτάται από την προσωπικότητα του ατόμου, από το πόσο είχε διαρκέσει ο γάμος, από το κοινωνικό περιβάλλον και τις δυνατότητες υποστήριξης που αυτό παρέχει, καθώς και το βαθμό αποδιοργάνωσης, που η κρίση του γάμου προκάλεσε στην προσωπικότητα του κάθε συζύγου.
Δεν είναι λίγες όμως οι περιπτώσεις όπου λίγα χρόνια μετά το χωρισμό ο ένας συγχωρεί τον άλλο και τον σέβεται, ωριμάζουν και οι δύο και δίνουν στον εαυτό τους τη δυνατότητα για μία νέα σχέση απαλλαγμένη από το έντονα αρνητικό φορτίο της προηγούμενης.
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 3 ΦΑΣΕΩΝ:
-άγχος
-λύπη
-πόνο
-ταπείνωση
-απόρριψη
-θυμός
-αλλαγές στην αυτοεκτίμηση
-παλινδρόμηση
-συναισθηματική προσκόλληση του ενός συζύγου στον άλλο
-αισθήματα ανακούφισης
Οι παράγοντες που διαφοροποιούν τις ποικίλες ψυχολογικές αντιδράσεις τόσο στο διαζύγιο όσο και στην περίοδο προσαρμογής μετά το χωρισμό είναι η προσωπικότητα και η αυτοεκτίμηση του κάθε συζύγου, το φύλο, η ηλικία, η μόρφωσή του, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, η διάρκεια του γάμου, η επικοινωνία, η ποιότητα της σχέσης των συζύγων πριν και μετά το χωρισμό, η ύπαρξη παιδιών, οι σχέσεις με άτομα του άλλου φύλου, η ύπαρξη συγγενών ή φίλων για υποστήριξη και οι αλλαγές στην οικονομική κατάσταση.
Έχει διαπιστωθεί ότι η απόφαση για διαζύγιο σε οικογένειες με παιδιά σπάνια είναι ομόφωνη. Περισσότερο αγχώδης και δύσκολη είναι η περίοδος πριν από το χωρισμό για τον/την σύζυγο που παίρνει την πρωτοβουλία για το διαζύγιο, ενώ για τον άλλο σύζυγο δυσκολότερη είναι η περίοδος μετά το χωρισμό. Η διαφορά στις ψυχολογικές αντιδράσεις των συζύγων είναι ότι αυτός που είχε την πρωτοβουλία για το διαζύγιο αισθάνεται να έχει αυτός τον έλεγχο της κατάστασης και δεν έχει έκδηλα αισθήματα ταπείνωσης και απόρριψης, ενώ ο/η σύζυγος που δεν ήθελε το διαζύγιο είχε αισθήματα ταπείνωσης, απόρριψης και έλλειψης δύναμης να επηρεάσει την απόφαση του άλλου συζύγου. Ωστόσο, το ξεκίνημα της διαδικασίας του διαζυγίου προκαλεί συχνά στο/στη σύζυγο που είχε την πρωτοβουλία αισθήματα ενοχής για τον πόνο που προκάλεσε στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας και αισθήματα αποτυχίας, επειδή δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες που οδήγησαν στην αποτυχία του γάμου.
Το διαζύγιο θεωρείται μια διαδικασία που αποτελείται από έξι στάδια, των οποίων η σειρά δεν είναι απαραίτητα ίδια για όλα τα άτομα:
1. Το συναισθηματικό διαζύγιο
Στο στάδιο αυτό οι δύο σύζυγοι αρχίζουν να συνειδητοποιούν την συναισθηματική τους απομάκρυνση.
2. Το νομικό διαζύγιο
Κατά τη φάση αυτή, ο ένας από τους δύο συζύγους αναζητά τη βοήθεια δικηγόρου για να προχωρήσει την αγωγή διαζυγίου.
3. Το οικονομικό διαζύγιο
Στο στάδιο αυτό γίνεται η διευθέτηση της κοινής περιουσίας των συζύγων και οι ρυθμίσεις οι σχετικές με της συζύγου και των ανήλικων παιδιών.
4. Το διαζύγιο από τον κοινό γονεϊκό ρόλο
Σε αυτή τη φάση, που συνδέεται άμεσα με οικονομικό και το νομικό διαζύγιο, διευθετούνται όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με την επιμέλεια των παιδιών και τα δικαιώματα επικοινωνίας του γονέα που δεν έχει την επιμέλεια.
5. Το διαζύγιο από την κοινότητα
Το στάδιο αυτό συνδέεται με τις αλλαγές που επέρχονται στον κοινωνικό κύκλο των φίλων και των γνωστών.
6. Το ψυχικό διαζύγιο
Είναι το πιο δύσκολο από όλα τα στάδια. Και οι δύο σύζυγοι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα ψυχικά τραύματα που τους δημιούργησε ο φυσικός χωρισμός. Μετά, όμως, από αυτήν την προσπάθεια έρχεται σταδιακά η «απεξάρτηση» του ενός συζύγου από τον άλλο και η προσωπική ανασυγκρότηση.
Διαζύγιο - Μέρος Α': Αιτίες
Τις τελευταίες δεκαετίες έχει παρατηρηθεί αύξηση του αριθμού των διαζυγίων και κατ΄επέκταση των μονογονεϊκών οικογενειών σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες. Παράλληλα, παρατηρείται και μείωση των γάμων, γεγονός που εξηγεί κατά ένα μέρος και την τάση σταθεροποίησης των διαζυγίων τα τελευταία 4-5 χρόνια.
Οι αιτίες του διαζυγίου σύμφωνα με το νόμο είναι:
Οι αιτίες του διαζυγίου σύμφωνα με το νόμο είναι:
α) Συναίνεση. Στην περίπτωση αυτή η διαδικασία έκδοσης του διαζυγίου είναι απλή και μη χρονοβόρα
β) Ισχυρός κλονισμός του γάμου. Αυτή πιστοποιείται μέσω αποδεικτικών στοιχείων τα οποία προσκομίζονται στο δικαστήριο.Τα αποδεικτικά στοιχεία πρέπει να αφορούν τα εξής:
1. Εγκατάλειψη
2. Επιβουλή ζωής
3. Μοιχεία
Όμως, από σχετικές μελέτες που έχουν διεξαχθεί έχει φανεί ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα δικαστικά στοιχεία σχετικά με τους λόγους του διαζυγίου και στις αντιλήψεις των συζύγων για τους λόγους που τους οδήγησαν στο διαζύγιο και το ποιος σύζυγος υποκίνησε ουσιαστικά τη νομική διαδικασία για το διαζύγιο.
Τα αποτελέσματα των σχετικών ερευνών οδηγούν στη διαπίστωση ότι σπάνια η απόφαση για το χωρισμό και το διαζύγιο είναι κοινή μεταξύ των συζύγων.
Έχει, επίσης, διαπιστωθεί ότι υπάρχει μεγάλη δυσκολία στον προσδιορισμό του ποιος από τους συζύγους ήθελε κυρίως να χωρίσει και κίνησε τη διαδικασία αγωγής διαζυγίου. Υπάρχει η τάση να παρουσιάζεται μια συστηματική «αυτοπροκατάληψη» στις αναφορές τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών. Έτσι, κάθε σύζυγος δηλώνει ότι εκείνος/η ήταν αυτός/η που ήθελε να χωρίσει, σε μια προσπάθεια να μην νιώσει την απόρριψη και να αποκαταστήσει το «πλήγμα» στην αυτοεκτίμησή του/της.
Σύμφωνα με μελέτες, οι κύριοι παράγοντες που αναφέρονται από τους συζύγους ότι συντέλεσαν στον κλονισμό του γάμου είναι οι ακόλουθοι: συγκρούσεις, έλλειψη συμφωνίας για κοινά ενδιαφέροντα, αξίες και στόχοι, αμφισβήτηση των παραδοσιακών ρόλων του κάθε φύλου, ανεκπλήρωτες συναισθηματικές ανάγκες, έλλειψη σεβασμού και τρυφερότητας, απουσία ουσιαστικής επικοινωνίας, ύπαρξη άλλης σχέσης, εχθρότητα, κακοποίηση και αλκοολισμός. Οι έρευνες έχουν δείξει, επίσης, διαφορές στις αντιλήψεις μεταξύ ανδρών και γυναικών όσον αφορά τη συζυγική σχέση και το γάμο. Έτσι, οι γυναίκες περιγράφουν συνήθως το γάμο τους πιο αρνητικά σε σύγκριση με τους άνδρες, εκφράζουν περισσότερα παράπονα σχετικά με αυτόν και θεωρούν ότι κάνουν πιο μεγάλη προσπάθεια για τη διατήρησή του. Τα παράπονα των γυναικών αναφέρονται πιο συχνά στην ύπαρξη άλλων σεξουαλικών σχέσεων εκτός γάμου, στην έλλειψη εμπιστοσύνης, σε ανωριμότητα, αλκοολισμό, οικονομικά και εργασιακά προβλήματα, ενώ τα παράπονα των ανδρών αφορούν υπερβολική προσήλωση στην εργασία, προβλήματα με συγγενείς, και εξωτερικά γεγονότα, όπως ένας θάνατος στην οικογένεια, μια αλλαγή εργασίας, ένα τρίτο άτομο.
Τα αποτελέσματα των σχετικών ερευνών δείχνουν ότι οι γυναίκες, σε σύγκριση με τους άνδρες, παίρνουν συχνότερα την πρωτοβουλία και ζητούν διαζύγιο. Έχει, ωστόσο, διαπιστωθεί ότι ο/η σύζυγος που κινεί τη διαδικασία του διαζυγίου δεν είναι απαραίτητα και ο/η σύζυγος που επισπεύδει την αναστάτωση ή κάνει την αγωγή του διαζυγίου, αλλά ότι και οι δύο με διαφορετικούς τρόπους επιταχύνουν τη συζυγική κρίση.
Η αιτιώδης σχέση ανάμεσα στο γεγονός του διαζυγίου και στις αντιλήψεις για το διαζύγιο είναι αμφίδρομη. Ενώ οι αντιλήψεις για το χωρισμό δεν μπορούν να τον προβλέψουν και επηρεάζουν πολύ λίγο τα μετέπειτα πραγματικά γεγονότα, η διάλυση του γάμου συντελεί στη μεταβολή των αντιλήψεων, με αποτέλεσμα όλες οι γυναίκες που έχουν χωρίσει να επιδοκιμάζουν τον χωρισμό.
Πέμπτη 2 Δεκεμβρίου 2010
Πώς είναι να έχεις δυσλεξία;
ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ:
http://www.youtube.com/watch?v=gwZLFTW4OGY&feature=player_embedded
"Δεν τα πηγαίνω καλά στο σχολείο
Έχω συχνά πονοκεφάλους
Μπορεί κανείς να με βοηθήσει;...."
Οι λέξεις μοιάζουν σαν μην μπορούν να μείνουν σε μία θέση
Τα γράμματα και οι λέξεις φαίνεται να μετακινούνται σε διαφορετικές περιοχές της σελίδας
Οι λέξεις μοιάζουν να έχουν υπογραμμιστεί με διάφορα χρώματα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει μεγάλη σύγχυση
Το φόντο του κειμένου μοιάζει σαν να αλλάζει χρώμα
Είναι δύσκολο να συγκεντρωθείς όταν διαβάζεις
Τα μάτια πηδάνε μεταξύ των γραμμών, κι έτσι το διάβασμα δυσκολεύει...
Ετικέτες
γονείς,
δυσλεξία,
μαθησιακές δυσκολίες,
μαθητής,
οικογένεια,
πονοκέφαλοι,
σχολείο,
χαμηλή αυτοπεποίθηση
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)






